عقب‌نشینی اخیر سهام مرتبط با هوش مصنوعی، شکنندگی بخشی از رشد بازار سهام آمریکا را آشکار کرده است؛ بااین‌حال، افت قیمت‌ها هنوز به معنای تغییر ساختار بازار نیست. فناوری همچنان بزرگ‌ترین بخش شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ را تشکیل می‌دهد و وزن بالای آن باعث شده عملکرد این گروه، حتی در دوره اصلاح، نقشی تعیین‌کننده در جهت حرکت کل بازار داشته باشد. گزارش لوئیس کراوسکوف در رویترز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران اکنون دو موضوع را ارزیابی می‌کنند: آیا افت اخیر صرفاً تخلیه هیجان بوده یا آغاز بازنگری عمیق‌تر در ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی؟

چرا افت فناوری بر کل بازار اثر می‌گذارد؟

موج فروش سهام فناوری و شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در هفته منتهی به انتشار گزارش رویترز، به شدیدترین افت یک‌روزه بخش فناوری اس‌اندپی ۵۰۰ در بیش از شش سال انجامید. نگرانی‌ها تنها به عملکرد شرکت‌ها محدود نبود؛ سرمایه‌گذاران احتمال می‌دهند پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، سرعت سرمایه‌گذاری در مراکز داده را کاهش دهد؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که یکی از پایه‌های اصلی رونق اخیر بازار بوده‌اند.

بااین‌حال، وزن فناوری در شاخص همچنان بیش از ۳۵ درصد است. این سهم نشان می‌دهد افت این گروه می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر شاخص کل داشته باشد. رابرت پاولیک، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت مدیریت ثروت داکوتا، تأکید کرده است که حساسیت گسترده بخش فناوری به هوش مصنوعی، ضعف این حوزه را به افت کل بخش و در نهایت فشار بر اس‌اندپی ۵۰۰ منتقل می‌کند.

نفوذ هوش مصنوعی نیز فراتر از وزن رسمی بخش فناوری است. شرکت‌هایی مانند آلفابت، آمازون و متا که سرمایه‌گذاری سنگینی در مراکز داده انجام می‌دهند، در طبقه‌بندی شاخص در بخش‌های دیگری قرار گرفته‌اند. بنابراین، سنجش اثر هوش مصنوعی صرفاً از طریق وزن فناوری، تصویر کاملی از وابستگی بازار به این روند ارائه نمی‌کند.

رشد سه‌ساله؛ قدرت فناوری و ریسک تمرکز

بازار صعودی آمریکا از اکتبر ۲۰۲۲، سهم فناوری را در شاخص به‌طور چشمگیری افزایش داده است. طبق گزارش رویترز، این بخش با وجود افت اخیر، در این دوره بیش از ۲۰۰ درصد رشد کرده؛ رقمی نزدیک به دو برابر بازده شاخص اس‌اندپی ۵۰۰. این عملکرد، هم قدرت انتظارات پیرامون فناوری را نشان می‌دهد و هم وابستگی فزاینده شاخص به شمار محدودی از شرکت‌های بزرگ را برجسته می‌کند.

برخی از برندگان موج هوش مصنوعی، با وجود اصلاح اخیر، همچنان بازده قابل‌توجهی از ابتدای سال ۲۰۲۶ ثبت کرده‌اند. سهام سن‌دیسک حدود ۲۵۰ درصد، دل تکنولوژیز نزدیک به ۱۶۰ درصد و میکرون حدود ۱۴۰ درصد رشد داشته‌اند. بنابراین، فشار فروش اخیر تمام رشد انباشته این شرکت‌ها را از بین نبرده است. باقی‌ماندن سودهای قابل‌توجه می‌تواند انگیزه شناسایی سود را حفظ کند و مانع بازگشت سریع تقاضا شود.

چاک کارلسون، مدیرعامل شرکت هورایزن اینوستمنت سرویسز، نیز به همین موضوع اشاره کرده است: سرمایه‌گذارانی که قصد ذخیره سود دارند، همچنان سود قابل‌توجهی برای برداشت در اختیار دارند. در نتیجه، حتی با بهبود فضای خبری، عرضه سهام از سوی این گروه می‌تواند مانع رشد یکپارچه بازار شود.

آیا سهام فناوری ارزان شده‌اند؟

اصلاح قیمت‌ها نسبت‌های ارزش‌گذاری را تعدیل کرده است. نسبت قیمت به سود آینده‌نگر بخش فناوری، بر مبنای برآورد سود دوازده ماه آینده، تا پایان معاملات پنجشنبه به ۱۷.۱ کاهش یافت؛ درحالی‌که این نسبت در اکتبر ۲۰۲۵ از ۳۲ فراتر رفته بود. نسبت مشابه برای کل شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ برابر با ۱۷.۹ گزارش شد. این نخستین بار از سال ۲۰۱۷ بود که ارزش‌گذاری بخش فناوری پایین‌تر از بازار گسترده‌تر قرار گرفت.

این تغییر در نگاه نخست می‌تواند نشانه جذاب‌تر شدن قیمت‌ها باشد؛ اما کاهش نسبت قیمت به سود به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که سهام ارزان شده‌اند. این نسبت علاوه بر قیمت، به برآورد سود آینده نیز وابسته است. اگر پیش‌بینی سود شرکت‌ها کاهش یابد، بخشی از ارزانی ظاهری از بین می‌رود. به همین دلیل، کیفیت سود، جریان نقدی و بازده اقتصادی سرمایه‌گذاری در مراکز داده باید در کنار نسبت‌های ارزش‌گذاری بررسی شوند.

کیت لرنر، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت تراویست، معتقد است بازار تا حدی اخبار منفی را در قیمت‌ها منعکس کرده است؛ بنابراین انتشار خبر مثبت محدود نیز می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر معاملات بگذارد. بااین‌حال، این برداشت به معنای پایان ریسک نیست؛ بلکه نشان می‌دهد حساسیت بازار به داده‌های تازه افزایش یافته است.

چهار محرک مهم پیش‌روی بازار

نخست، وضعیت عرضه اولیه انتروپیک اهمیت دارد. تردید سرمایه‌گذاران احتمالی درباره امکان برگزاری برنامه معرفی سهام در هفته بعد و عرضه در ماه نوامبر، می‌تواند معیاری برای سنجش اشتهای بازار نسبت به شرکت‌های هوش مصنوعی باشد.

دوم، گزارش مالی کورویو در روز سه‌شنبه، به دلیل نگرانی‌ها درباره تأمین مالی توسعه زیرساخت هوش مصنوعی، زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد. پس از آن، گزارش انویدیا در ۱۷ نوامبر و دل در ۲۴ نوامبر می‌توانند اطلاعات تازه‌ای درباره تقاضا و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری ارائه کنند.

سوم، گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا در هفته آینده، آزمونی برای انتظارات نرخ بهره خواهد بود. تورم بالاتر می‌تواند کاهش نرخ‌ها را محدود کند یا احتمال سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را افزایش دهد؛ وضعیتی که معمولاً برای سهام رشدی و شرکت‌هایی با ارزش‌گذاری مبتنی بر سودهای آینده چالش‌برانگیز است.

چهارم، تحولات جنگ ایران و اسرائیل بر بازار انرژی و فضای ریسک اثر می‌گذارد. کاهش قیمت نفت در هفته مورد اشاره، با تقویت انتظار برای فروکش‌کردن تنش‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای همراه شد و به بهبود سهام کمک کرد. بااین‌حال، احتمال تشدید درگیری همچنان می‌تواند انتظارات تورمی، قیمت انرژی و تصمیم سرمایه‌گذاران را تغییر دهد.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.