تتر در حال تثبیت جایگاه خود بهعنوان پادشاه استیبلکوینها است. این گزارش به بررسی دامیننس بازار USDT، نحوه استفاده از آن در شبکههای مختلف بلاکچینی و زیرساختهای نوظهور انتقال و پرداخت میپردازد.
نکات کلیدی
- تتر همچنان رهبر جهانی بازار استیبلکوینهاست و نقشی محوری در دسترسی به دلار در بازارهای نوظهور ایفا میکند. همچنین از طریق ذخایر دلاری خود، تقاضا برای اوراق خزانهداری آمریکا را افزایش داده است.
- دامیننس USDT رو به کاهش است؛ چراکه مقررات جدید و رقابت فزاینده در حال بازطراحی بازار استیبلکوینها هستند. تمایز میان پروژهها اکنون بر اساس انطباق با قوانین (compliance) و نحوه توزیع سود یا بازده (yield distribution) شکل میگیرد.
- نقش شبکههای اتریوم و ترون در فعالیت USDT در حال تغییر است. ترون همچنان در زمینه پرداختهای پرتکرار و کمهزینه پیشتاز است، در حالی که کاهش کارمزدها در اتریوم و افزایش نقدینگی آن، استفاده گستردهتر در پرداختهای خرد و تسویهحسابها را تقویت کرده است.
- زیرساختهای پرداخت نوظهور فرصت رشد تازهای برای تتر ایجاد کردهاند. پروژههایی مانند USDT0 و شبکههای متمرکز بر استیبلکوین نظیر Plasma در حال گسترش دامنه استفاده از تتر در شبکهها و کاربردهایی چون پرداختهای مستقیم هستند.
مقدمه
استیبلکوین USDT از شرکت تتر (Tether) بدون تردید در حال حاضر رهبر بی رقیب بازار جهانی استیبلکوینها است و حدود ۶۰ درصد از بازار ۳۰۰ میلیارد دلاری این حوزه را در اختیار دارد.
تتر که در ابتدا بیشتر بهعنوان ابزاری برای معاملات رمزارزی شناخته میشد، اکنون نقشی فراتر از بازار کریپتو پیدا کرده است. این استیبلکوین به مسیر اصلی دسترسی به دلار در اقتصادهای نوظهور تبدیل شده و در عین حال اهمیت ژئوپلیتیکی فزایندهای برای بازار مالی داخلی آمریکا پیدا کرده است.
در همین مدت، تتر به یکی از سودآورترین شرکتهای صنعت کریپتو تبدیل شده و با سودهای چندمیلیارددلاری در هر فصل و برنامهای برای افزایش سرمایه ۲۰ میلیارد دلاری، احتمالاً در مسیر تبدیلشدن به یکی از باارزشترین شرکتهای خصوصی جهان قرار دارد.
با این حال، همزمان با تغییرات قوانین و افزایش رقابت در بازار استیبلکوینها، فصل بعدی فعالیت تتر به این بستگی دارد که آیا میتواند اثر شبکهای (network effects) خود را حفظ کرده و سلطه تاریخیاش را در فضای جدید نیز گسترش دهد یا نه.
در ادامه و بر اساس بررسی پیشین ما از تحولات پس از پروژه GENIUS در بازار استیبلکوینها، به موقعیت کنونی تتر در بازار میپردازیم؛ جایی که این شرکت باید میان حفظ جایگاه فعلی خود و رقابت روزافزون آینده تعادل برقرار کند.
در این گزارش تغییرات سهم بازار USDT، الگوی فعالیت آن در بلاکچینهای مختلف و نقش زیرساختهای نوظهور پرداخت (rails) را در شکلدهی به مرحله بعدی رشد استیبلکوینها بررسی میکنیم.
جایگاه و اهمیت تتر در بازار
با عرضهای معادل ۱۷۸ میلیارد دلار، استیبلکوین USDT با اختلاف قابلتوجهی بزرگترین استیبلکوین بازار محسوب میشود که حدود ۲.۴ برابر بزرگتر از USDC شرکت Circle و تقریباً ۳.۶ برابر مجموع تمام استیبلکوینهای دیگراست.
ابعاد و نقدشوندگی بالای تتر آن را به ابزاری حیاتی برای حفاظت از پساندازها، ایجاد ثبات اقتصادی و تسهیل تراکنشها تبدیل کرده است؛ بهویژه در مناطقی که زیرساخت بانکی محدود است یا در کشورهایی که ارز ملی آنها با تورم بیش از ۵ درصدی روبهروست.
در کنار دلار، تتر همچنین از طریق XAUt امکان دسترسی توکنایزشده به طلا را فراهم کرده است؛ داراییای که در پی افزایش تقاضا برای داراییهای امن برای حفظ ارزش (alternative stores of value)، ارزش بازارش به بیش از ۱.۴ میلیارد دلار رسیده است.
به نظر میرسد تتر در حال گسترش این استراتژی دوگانه است. این شرکت با همکاری پلتفرم Antalpha به دنبال جذب ۲۰۰ میلیون دلار سرمایه جدید برای ایجاد یک خزانهداری دارایی دیجیتال است که توکن طلای XAUt تتر را خریداری کند. در کنار سرمایهگذاریهای بیشتر در حوزه استخراج بیتکوین و طلا، تتر در مسیر ترکیب اشکال مختلف حفظ ارزش داراییها حرکت میکند.
سهم بازار و فشارهای رشد
مزیت پیشگامی (first-mover advantage) و نقدشوندگی عمیق تتر در صرافیها به آن اثر شبکهای قدرتمندی بخشیده است. در مراحل اولیه بازار استیبلکوینها، سهم USDT بیش از ۸۰ درصد بود؛ اما با ظهور USDC و BUSD، این سلطه به حدود ۵۰ درصد کاهش یافت.
سقوط بانک Silicon Valley Bank (SVB) در سال ۲۰۲۳ این روند را موقتاً معکوس کرد، زیرا سرمایهها بهسرعت از صادرکنندگان رقیب خارج شدند و به سمت تتر بازگشتند.
با این حال، از سال ۲۰۲۴ و همزمان با نزدیکشدن به تصویب قانون GENIUS در سال ۲۰۲۵، نشانههایی از کاهش دوباره سهم بازار USDT دیده میشود.
شرکتCircle با پشتوانهی روند روبهرشد قانونگذاری در داخل آمریکا، بهتدریج جایگاه خود را بازیافته است. در همین حین، دستهبندی سایر استیبلکوینها که عمدتاً شامل گزینههای دارای بازده مانند USDe از Ethena، USDS از Sky و صندوقهای بازار پول توکنایزشده هستند، در حال رشد سهم بازار خود هستند.
بازار اکنون در مرحلهی گذار قرار دارد؛ جایی که USDT همچنان از نظر نقدینگی و میزان استفاده پیشتاز است، اما همزمان با رقابتی فزاینده روبهروست. چه از سوی شبکههای پرداخت سنتی که وارد بازار میشوند و چه از سوی رقبایی که با توزیع بازده (yield) کاربران را جذب میکنند.
سودآوری و مسیر انطباق با مقررات
با وجود افزایش رقابت، تتر همچنان سودآورترین صادرکنندهی استیبلکوین در جهان است و در سهماههی دوم سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۹ میلیارد دلار سود خالص گزارش کرده است. این سود عمدتاً به پشتوانهی ۱۲۷ میلیارد دلار اوراق خزانهی آمریکا حاصل میشود. سطحی از مالکیت که تتر را در میان بزرگترین دارندگان اوراق بدهی دولت آمریکا قرار میدهد.
با این حال، تتر بهعنوان ناشری خارج از خاک آمریکا و مستقر در السالوادور فعالیت میکند و بخشی از ذخایر آن شامل داراییهایی است که از نظر مقرراتی غیرسازگار بهشمار میروند، مانند طلا، بیتکوین و وامهای دارای وثیقه.
در پاسخ به این چالش، تتر قصد دارد USAT را معرفی کند. یک استیبلکوین جدید با محل صدور در آمریکا که کاملاً منطبق بر مقررات است. این اقدام بخشی از استراتژی رشد در بازار داخلی آمریکا و تلاشی برای تقویت نقش تتر در افزایش تقاضا برای بدهی دولت ایالات متحده محسوب میشود.
نحوه حرکت USDT در بلاکچینها
پس از بررسی جایگاه تتر بهعنوان یک صادرکننده، مهم است که نحوه حرکت USDT در بلاکچینها و زیرساختهایی که تراکنشها و تسویهها را ممکن میسازند، درک کنیم. چرخه گردش USDT به قابلیتهای هر شبکه بستگی دارد و نوع فعالیت و گروههای کاربران غالب در هر بلاکچین را شکل میدهد. فعالیت USDT نشاندهنده مسیرهای مشخص تراکنشی است و اکثریت انتشار آن روی اتریوم و ترون متمرکز شده است.
ترون ازمنظر تاریخی بهعنوان درگاه اصلی دسترسی کاربران در بازارهای نوظهور عمل کرده و بهخاطر کارمزد پایین و تسویه سریع محبوبیت یافته است. با بیش از ۲.۳ میلیون تراکنش روزانه بهطور میانگین در سال ۲۰۲۵، به نظر میرسد ترون، شبکهای بسیار پایدار برای انتقال USDT باشد و جریانهای کوچک و پرسرعت مشابه پرداختهای خرد را بهطور مداوم پشتیبانی کند. این الگو با استفاده از ترون در پرداختهای خرد و حوالهها همخوانی دارد؛ جایی که کارایی هزینه و دسترسی آسان اهمیت بیشتری دارد.
در مقابل، اتریوم بهطور سنتی میزبان تراکنشهای بزرگتر و با فرکانس پایینتر بوده و نقش آن بهعنوان مرکز تسویه و نقدینگی برای فعالیتهای دیفای و نهادی را نشان میدهد. با این وجود، این وضعیت در حال تغییر است.
پس از ارتقاهای Dencun و Pectra، میانگین کارمزد تراکنشهای اتریوم به زیر ۱ دلار کاهش یافته و امکان انجام تراکنشهای کوچکتر با فرکانس بالاتر فراهم شده است. اندازه میانه تراکنشها در اتریوم از بیش از ۱۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۳ به حدود ۲۴۰ دلار تا اواسط ۲۰۲۵ کاهش یافته است، در حالی که اندازه میانه تراکنشها در ترون افزایش یافته است. این تغییر، اتریوم را به سمت فعالیتهایی سوق میدهد که قبلاً بهطور انحصاری در ترون انجام میشد.
این تغییر رفتاردر تراکنشها همزمان با توزیع دوباره موجودی USDT رخ داده است. در آگوست ۲۰۲۵، میزان عرضه USDT در اتریوم که۹۶ میلیارد دلاربود از ترون با۷۸ میلیارد دلار، پیشی گرفت و نشان داد که کاهش کارمزدها و نقدینگی عمیقتر، فعالیتها را دوباره به اتریوم جذب کرده است.
تنوع تراکنشهای USDT در بلاکچینها
این روند در ترکیب تراکنشهای USDT در بلاکچینها نیز مشهود است. در ترون، فاصله میان تراکنشهای خرد و متوسط کاهش یافته و جریانهای متوسط در حال افزایش هستند. در اتریوم، تعداد تراکنشهای خرد (کمتر از ۱۰۰ دلار) و متوسط (۱,۰۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ دلار) از سال ۲۰۲۴ بهطور چشمگیری رشد کرده، در حالی که تراکنشهای بزرگ (۱۰۰,۰۰۰ تا ۱ میلیون دلار) ثابت باقی ماندهاند. این موضوع نشان میدهد که استفاده از USDT به سمت تراکنشهای کوچکتر متنوع میشود و شبکه دسترسی شبکه بیشتر شده است.
گسترش سلطه USDT از طریق زیرساختهای نوظهور
تحولات USDT در بلاکچینهایی مانند ترون و اتریوم نشان میدهد که سرعت تسویه، هزینهها و نقدینگی میتوانند رفتار کاربران را شکل دهند. در آینده تتر بهطور استراتژیک دامنه دسترسی خود را از طریق کانالهای توزیع جدید و لایههای تسویه گسترش میدهد.
بهعنوان مثال، USDT0 بر پایه استانداردی به نام OFT (توکن قابل تعویض چندزنجیرهای) روی لایهی صفر LayerZero راهاندازی شده است. این استاندارد امکان انتقال یکپارچه و بیوقفه USDT بین بلاکچینهای مختلف را فراهم میکند؛ بهطوری که ابتدا USDT در اتریوم قفل میشود و سپس معادل آن روی زنجیره مقصد ایجاد میشود، و همواره ارزش آن ۱ به ۱ با USDT اصلی حفظ میشود.
پس از راهاندازی Plasma در ۲۵ سپتامبرکه یک بلاکچین لایه یک بهینهشده برای استیبلکوینها است، میزان USDT قفلشده در قرارداد USDT0 اتریوم از ۲.۸ میلیارد دلار به ۷.۷ میلیارد دلار افزایش یافت. با امکان انتقال USDT بدون کارمزد، استفاده از استیبلکوینها بهعنوان گس و طراحی با توان عملیاتی بالا، Plasma توانست به سرعت بیش از ۶ میلیارد دلار USDT0 جذب کند که اکنون حدود ۴.۲ میلیارد دلار از آن تسویه شده است.
با اینکه پایداری بلندمدت Plasma به پذیرش کاربردهایی مانند پرداخت و پسانداز (سبک نئوبانک) بستگی دارد، این بلاکچین نمایانگر ردهای جدید از زیرساختهای مکمل برای USDT است؛ مشابه نقشی که امروز ترون و اتریوم بهعنوان مسیرهای تراکنشی متمایز ایفا میکنند. ترکیب USDT0 و Plasma نشان میدهد که تتر چگونه دامنه توزیع خود را در شبکههای مختلف گسترش میدهد تا نیازهای متنوعی از تسویههای بزرگ، پرداختها، دیفای و فعالیت خرد را پشتیبانی کند.
جمعبندی
- فصل بعدی تتر در حالی رقم خواهد خورد که رقابت تشدید شده و وضوح مقررات افزایش یافته است و استیبلکوینها به زیرساختهای پرداخت جهانی تبدیل میشوند. توانایی تتر در حفظ سلطه خود بستگی به تحول از یک صادرکننده خارج از آمریکا به ارائهدهنده زیرساخت چندزنجیرهای و منطبق با قوانین دارد، بدون اینکه مزایای اصلی آن در نقدینگی و توزیع کاهش یابد.
- ظهور USDT چندزنجیرهای (omnichain) و شبکههای متمرکز بر استیبلکوین مانند Plasma، آیندهای متنوعتر برای تسویه و پرداخت را نشان میدهد. اینکه تتر بتواند اثر شبکهای خود را گسترش دهد یا زمین را به رقبا واگذار کند، در نهایت فصل بعدی تکامل این بخش از بازار را تعیین خواهد کرد.
