قفل‌شدگی لجستیک نفت؛ هزینه‌های ترانزیت به سقف تاریخ رسید

افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل نفت در سراسر جهان، برخی از معاملات نفت خام در مسیرهای طولانی را غیرقابل توجیه کرده و صادرات نفت را در زمانی که بازارهای سوخت بیش از هر زمان دیگری با کمبود عرضه مواجه هستند، تهدید می‌کند. بر اساس گزارش‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی نفت به رکورد بی‌سابقه‌ای رسیده است.

به گزارش بلومبرگ، این افزایش به دلیل کمبود ابرنفتکش‌های موجود رخ داده است. در برخی از نقاط جهان، عملاً هیچ کشتیِ آماده‌ای برای اجاره از این نفتکش‌ها که هر کدام به اندازه سه زمین فوتبال وسعت دارند، باقی نمانده است. این ازدحام و کمبود، جذابیت خرید محموله‌های نفتی از مسافت‌های طولانی را کاهش داده و پالایشگاه‌ها را تشویق می‌کند تا در صورت امکان، منابع نفتی خود را از مناطق نزدیک‌تر تأمین کنند.

حمل یک محموله از مبدأ هوستون به مقصد آسیا اکنون تقریباً ۲۶ دلار به ازای هر بشکه، معادل ۵۲ میلیون دلار برای هر محموله، به هزینه تأمین بزرگ‌ترین منطقه واردکننده نفت خام جهان اضافه می‌کند. این رقم تقریباً یک‌چهارم قیمت معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) را تشکیل می‌دهد. در حالی که پیش از جنگ، هزینه حمل‌ونقل دریایی تنها بخش کوچکی از بهای تمام‌شده بود.

این جهش قیمتی، برای گروه کوچکی از مالکان کشتی که بر بازار نفتکش‌ها تسلط دارند، ثروت چشمگیری به همراه داشته است، به‌طوری‌که مدیران اجرایی و کارگزاران صنعت نفت تأکید دارند چنین ارقامی در گذشته غیرقابل تصور بوده است. در همین راستا، ارزش سهام بزرگ‌ترین نفتکش‌های جهان در این هفته به رکورد حدود ۷۰ میلیارد دلار رسیده است.

فشار مضاعف بر پالایشگاه‌ها

کارشناسان هشدار می‌دهند که این هزینه‌های سرسام‌آور، فرآوری نفت خام و تبدیل آن به سوخت را برای بسیاری از پالایشگاه‌ها غیراقتصادی کرده است. سعد رحیم، اقتصاددان ارشد شرکت تجاری «ترافیگورا»، در این باره می‌گوید: «حمل‌ونقل نفت هرگز تا این حد گران نبوده است.»

این بحران، تاجران نفت را مجبور کرده تا در صورت امکان، منابع تأمین خود را از مناطق نزدیک‌تر انتخاب کنند، که این امر تعادل لجستیکی بازار انرژی را به شدت تحت‌تأثیر قرار داده است.