انویدیا همچنان قدرتمندترین بازیگر بازار پردازندههای هوش مصنوعی است، اما ایامدی در حال ساخت مسیری است که میتواند وابستگی شرکتهای بزرگ فناوری به این غول تراشهسازی را کاهش دهد. منظور از این «مسیر فرار» لزوماً کنار زدن انویدیا نیست؛ بلکه ایجاد یک گزینه دوم قدرتمند و قابل اتکا برای شرکتهایی است که میلیاردها دلار برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی هزینه میکنند. اگر ایامدی بتواند به این جایگاه برسد، فرصت پیش روی سهام شرکت بسیار فراتر از افزایش ساده فروش تراشه خواهد بود.
- AMD در حال تبدیل شدن به گزینه دوم جدی شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی است و برای رقابت مستقیم با انویدیا، تنها به فروش تراشه بسنده نمیکند.
- درآمد بخش مراکز داده AMD در سهماهه دوم بیش از دو برابر شد و به ۶.۷ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که اکنون ۵۸ درصد درآمد کل شرکت را تشکیل میدهد.
- پلتفرم Helios و نرمافزار ROCm میتوانند وابستگی شرکتهای بزرگ به اکوسیستم انویدیا را کاهش دهند؛ از جمله شرکتهایی مانند OpenAI، متا، آنتروپیک و مایکروسافت.
- با توجه به پیشبینی بازار ۲ تریلیون دلاری رایانش پرقدرت و هوش مصنوعی تا ۲۰۳۰، AMD برای رشد خود لزوماً به شکست انویدیا نیاز ندارد؛ کافی است به گزینه دوم قابلاعتماد بازار تبدیل شود.
سهام ایامدی از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون حدود ۱۲۵.۵ درصد رشد کرده و عملکردی بسیار بهتر از بازار گسترده و شاخص نزدک داشته است. با این حال، بخش مهمی از تحلیلهای والاستریت همچنان معتقد است که ظرفیت رشد سهام این شرکت به پایان نرسیده است. قیمت هدف متوسط تحلیلگران برای ایامدی حدود ۶۲۱.۸۳ دلار است که نشاندهنده ظرفیت رشد حدود ۲۹ درصدی طی ۱۲ ماه آینده است. حتی بالاترین هدف قیمتی تحلیلگران به ۱,۲۵۰ دلار میرسد؛ یعنی حدود ۱۵۹.۴ درصد بالاتر از سطوح فعلی.
ایامدی به انتخاب دوم واقعی شرکتهای هوش مصنوعی تبدیل میشود
چالش اصلی ایامدی طی سالهای گذشته این بود که ثابت کند شتابدهندههای سری Instinct میتوانند در برابر پردازندههای گرافیکی انویدیا رقابت کنند. اما بازار هوش مصنوعی امروز دیگر صرفاً رقابت بر سر یک تراشه نیست. شرکتهایی مانند OpenAI، متا، آنتروپیک و مایکروسافت به زیرساختهایی در مقیاس بسیار بزرگ نیاز دارند و برای آنها داشتن بیش از یک تأمینکننده قدرتمند میتواند یک مزیت راهبردی باشد.
ایامدی اکنون تلاش میکند دقیقاً همین جایگاه را به دست آورد. درآمد بخش مراکز داده این شرکت در سهماهه دوم سال با بیش از دو برابر شدن نسبت به سال گذشته به ۶.۷ میلیارد دلار رسید و این بخش اکنون حدود ۵۸ درصد از کل درآمد ایامدی را تشکیل میدهد.
این تغییر ترکیب درآمد اهمیت زیادی دارد. ایامدی دیگر صرفاً یک شرکت تولیدکننده پردازندههای رایانهای نیست؛ بلکه بخش مراکز داده به موتور اصلی رشد آن تبدیل شده است.
شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی نیز در حال افزایش همکاری با ایامدی هستند. OpenAI و متا برنامههایی برای استقرار زیرساختهایی در مقیاس چندین گیگاوات اعلام کردهاند. آنتروپیک نیز قصد دارد تا ۲ گیگاوات از پردازندههای گرافیکی سری MI450 ایامدی را از طریق سکوی هلیوس مستقر کند که نخستین گیگاوات آن برای نیمه نخست سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است. مایکروسافت نیز قصد دارد سکوی هلیوس را در مقیاس گسترده از طریق زیرساخت ابری آژور به کار گیرد.
این قراردادها هنوز به معنای شکست انویدیا نیستند، اما نشان میدهند بازار در حال حرکت به سمت مدلی است که در آن شرکتهای بزرگ نمیخواهند تمام زیرساخت هوش مصنوعی خود را به یک تأمینکننده وابسته کنند.
هلیوس؛ فراتر از فروش یک پردازنده
مهمترین بخش راهبرد ایامدی شاید خود تراشه نباشد، بلکه سکویی باشد که این شرکت در حال ساخت آن است. هلیوس یک سامانه کامل در مقیاس رک است که پردازندههای مرکزی EPYC، پردازندههای گرافیکی Instinct، شبکهسازی Pensando و نرمافزار ROCm را در یک مجموعه واحد ترکیب میکند.
این تغییر از نظر تجاری بسیار مهم است. انویدیا طی سالهای گذشته با ساخت یک اکوسیستم کامل پیرامون پردازندههای خود توانست مزیت رقابتی بزرگی ایجاد کند. مشتریان تنها یک تراشه نمیخریدند؛ بلکه مجموعهای از سختافزار، شبکه، نرمافزار و ابزارهای توسعه را دریافت میکردند. ایامدی اکنون در حال دنبال کردن همین مسیر است.
طبق ادعای مدیریت شرکت، هلیوس میتواند در سطح یکسان مصرف برق رک، تا ۱۵ درصد توان پردازشی بیشتر ارائه دهد و به ازای هر دلار هزینه نیز تا ۳۰ درصد توکن بیشتری نسبت به رقبای خود پردازش کند. اگر این ادعاها در استقرارهای بزرگ مشتریان نیز تکرار شود، هلیوس میتواند جایگاه ایامدی را از یک فروشنده تراشه به یک تأمینکننده زیرساخت هوش مصنوعی ارتقا دهد.
ایامدی همچنین قصد دارد هر سال نسل جدیدی از سکوی هوش مصنوعی در مقیاس رک را عرضه کند؛ نسلهایی که از پردازندههای جدیدتر، شتابدهندههای قدرتمندتر، شبکهسازی پیشرفتهتر و ارتباطات گستردهتر استفاده خواهند کرد. در صورت تحقق این برنامه، رقابت ایامدی و انویدیا بیش از گذشته به رقابت دو اکوسیستم تبدیل خواهد شد.
نرمافزار؛ جایی که سرنوشت رقابت تعیین میشود
سختافزار قدرتمند به تنهایی برای شکست دادن مزیت انویدیا کافی نیست. یکی از مهمترین دلایلی که انویدیا توانسته مشتریان خود را حفظ کند، اکوسیستم نرمافزاری گسترده آن است. ایامدی برای مقابله با این مزیت، روی ROCm سرمایهگذاری کرده است.
طبق اعلام مدیریت شرکت، اکنون بیش از ۳ میلیون مدل به صورت آماده روی ایامدی اجرا میشوند و مشارکتهای متنباز در توسعه ROCm طی یک سال گذشته بیش از ۱۰ برابر افزایش یافته است. همکاری مستقیم با OpenAI، آنتروپیک، متا و سایر شرکتهای بزرگ نیز به ایامدی کمک میکند نرمافزار خود را متناسب با نیاز مدلهای هوش مصنوعی جدید توسعه دهد.
این بخش شاید کمتر از تراشهها مورد توجه بازار قرار بگیرد، اما از نظر راهبردی اهمیت بسیار بیشتری دارد. اگر استفاده از سختافزار ایامدی برای توسعهدهندگان ساده و کمهزینه شود، یکی از مهمترین موانع ورود این شرکت به بازار هوش مصنوعی کاهش پیدا خواهد کرد. به عبارت دیگر، ایامدی باید کاری کند که مشتری برای انتخاب این شرکت احساس نکند در حال ورود به یک اکوسیستم ضعیفتر است.
بازار هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ چقدر بزرگ میشود؟
دلیل اصلی خوشبینی نسبت به ایامدی، اندازه بازاری است که این شرکت قصد دارد از آن سهم بگیرد. مدیریت ایامدی در گزارش سهماهه دوم اعلام کرده بازار شتابدهندههای هوش مصنوعی در مراکز داده میتواند تا سال ۲۰۳۰ با رشد سالانه حدود ۴۵ درصد به نزدیک ۱.۴ تریلیون دلار برسد.
بازار پردازندههای سرور نیز طبق برآورد شرکت میتواند با رشد سالانه بیش از ۵۰ درصد به حدود ۲۲۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۰ برسد. در مجموع، ایامدی اندازه فرصت بازار محاسبات پرقدرت و هوش مصنوعی را تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲ تریلیون دلار برآورد میکند.
حتی اگر انویدیا همچنان بخش بزرگی از این بازار را در اختیار داشته باشد، اندازه بازار به حدی بزرگ است که سهمی معنادار برای ایامدی میتواند میلیاردها دلار درآمد جدید ایجاد کند. این دقیقاً همان تفاوت میان «جایگزین کردن انویدیا» و «ایجاد یک گزینه دوم» است.
ایامدی برای موفقیت نیازی ندارد سهم انویدیا را از بازار بگیرد. کافی است شرکتهای بزرگ فناوری به این نتیجه برسند که برای ساخت زیرساختهای عظیم خود، ایامدی نیز باید بخشی از سبد تأمینکنندگان آنها باشد.
“
«به نظر من، مهمترین نکته در داستان ایامدی تغییر جایگاه این شرکت از فروشنده تراشه به تأمینکننده زیرساخت است. بازار در حال ورود به مرحلهای است که ظرفیت پردازشی، مصرف انرژی و امنیت زنجیره تأمین به اندازه قدرت خود تراشه اهمیت دارند و همین مسئله فضای مناسبی برای یک رقیب دوم ایجاد میکند. با این حال، رشد بیش از ۱۲۵ درصدی سهام از ابتدای سال نشان میدهد بخشی از این خوشبینی پیشاپیش در قیمت منعکس شده است؛ بنابراین از اینجا به بعد، ارزشگذاری ایامدی بیش از هر چیز به توانایی شرکت در تبدیل هلیوس و ROCm به قراردادهای بزرگ، درآمد پایدار و حاشیه سود بالاتر وابسته خواهد بود. از نگاه من، ریسک اصلی دیگر اثبات توانایی فنی ایامدی نیست؛ اثبات مقیاسپذیری تجاری آن است.»
بابک شیری
چشمانداز درآمدی ایامدی
عملکرد مورد انتظار شرکت نیز با این سناریو هماهنگ است. ایامدی انتظار دارد درآمد سرورها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بیش از ۸۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کند. برای کل سال ۲۰۲۷ نیز رشد بیش از ۷۰ درصدی درآمد سرورها پیشبینی شده است.
همچنین انتظار میرود درآمد بخش مراکز داده در سال ۲۰۲۷ بیش از دو برابر شود. مدیریت شرکت اکنون حتی نسبت به هدف قبلی خود برای رشد بلندمدت ۳۵ درصدی نیز خوشبینتر شده و معتقد است رشد درآمد میتواند از این سطح فراتر رود. در افق سه تا پنج ساله، ایامدی همچنین انتظار دارد سود هر سهم سالانه به بیش از ۲۰ دلار برسد.
اگر این اهداف محقق شوند، ارزشگذاری فعلی سهام شرکت باید نه بر اساس عملکرد گذشته، بلکه بر مبنای اندازه بازار هوش مصنوعی و سهم احتمالی ایامدی از آن ارزیابی شود.
والاستریت به رشد ایامدی امیدوار است
موضع تحلیلگران نیز نشاندهنده همین خوشبینی است. از میان ۴۶ تحلیلگر که سهام ایامدی را پوشش میدهند، ۳۸ نفر توصیه «خرید قوی»، یک نفر «خرید» و ۷ نفر توصیه «نگهداری» دارند.
قیمت هدف متوسط ۶۲۱.۸۳ دلار است که حدود ۲۹ درصد ظرفیت رشد نسبت به قیمتهای فعلی را نشان میدهد. اما هدف ۱,۲۵۰ دلاری بالاترین تحلیلگر، تصویری بسیار صعودیتر ارائه میکند و معادل حدود ۱۵۹.۴ درصد افزایش است. البته این اهداف قیمتی تضمینی نیستند و رشد ۱۲۵.۵ درصدی سهام از ابتدای سال نیز نشان میدهد بخش قابلتوجهی از انتظارات مثبت بازار پیشاپیش وارد قیمت شده است.
بنابراین از اینجا به بعد، صرفاً وعده رشد بازار هوش مصنوعی کافی نیست؛ ایامدی باید قراردادهای اعلامشده را به درآمد واقعی، حاشیه سود پایدار و جریان نقدی تبدیل کند.
«مسیر فرار» به معنای شکست انویدیا نیست
مهمترین سوءبرداشت درباره داستان ایامدی این است که موفقیت آن را با شکست انویدیا یکی بدانیم. در واقع، چنین چیزی لازم نیست. انویدیا همچنان از مزیت بسیار قدرتمند نرمافزاری، اکوسیستم توسعهدهندگان، سابقه طولانی در شتابدهندههای هوش مصنوعی و روابط عمیق با مشتریان بزرگ برخوردار است.
اما بازار هوش مصنوعی با سرعتی بسیار بالا در حال گسترش است. شرکتهایی که میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده و زیرساخت محاسباتی هزینه میکنند، به دلایل مختلف از جمله ظرفیت، قیمت، مصرف انرژی، امنیت زنجیره تأمین و کاهش وابستگی به یک فروشنده، به گزینههای بیشتری نیاز دارند. اینجاست که «مسیر فرار» ایامدی اهمیت پیدا میکند.
اگر ایامدی بتواند هلیوس را در مقیاس گسترده مستقر کند، ROCm را به سطحی برساند که توسعهدهندگان بتوانند بدون اصطکاک جدی از آن استفاده کنند و همکاری با شرکتهایی مانند OpenAI، متا، آنتروپیک و مایکروسافت را به قراردادهای چندساله تبدیل کند، این شرکت دیگر صرفاً رقیب دوم انویدیا نخواهد بود. در آن صورت، ایامدی میتواند به یکی از ستونهای اصلی زیرساخت محاسباتی نسل بعدی تبدیل شود.
جمعبندی
داستان سرمایهگذاری در ایامدی دیگر تنها درباره فروش بیشتر پردازندههای گرافیکی نیست. این شرکت در حال ساخت یک اکوسیستم کامل شامل پردازنده، شتابدهنده، شبکه و نرمافزار است تا خود را به انتخاب دوم واقعی شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی تبدیل کند.
رشد ۱۲۵.۵ درصدی سهام از ابتدای سال، درآمد ۶.۷ میلیارد دلاری بخش مراکز داده در سهماهه دوم، سرمایهگذاری مشتریان در مقیاس چندین گیگاوات، برنامه استقرار ۲ گیگاواتی آنتروپیک، رشد بیش از ۱۰ برابری مشارکتهای ROCm و برآورد بازار ۲ تریلیون دلاری تا سال ۲۰۳۰، همگی نشان میدهند فرصت پیش روی شرکت بسیار بزرگ است.
اما ریسک نیز کم نیست. ایامدی باید ثابت کند که میتواند فاصله نرمافزاری با انویدیا را کاهش دهد و در عین حال، رشد سریع درآمد را به سودآوری پایدار تبدیل کند. ضمن اینکه پس از رشد شدید سهام، کوچکترین فاصله میان عملکرد واقعی و انتظارات بازار میتواند نوسان سنگینی در قیمت ایجاد کند.
در نهایت، ایامدی برای تبدیل شدن به برنده بازار هوش مصنوعی نیازی به شکست دادن انویدیا ندارد؛ کافی است کاری کند که هیچ شرکت بزرگ هوش مصنوعی نتواند زیرساخت خود را بدون در نظر گرفتن ایامدی طراحی کند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
