به گزارش بلومبرگ، پس از حملات جدید حوثیها به نفتکشهای مسیر البحر الاحمر و شدت گرفتن درگیریها، دونالد ترامپ در مواضعی تند اعلام کرد که از این پس تمام خسارات واردشده به کشتیها و محمولههای تجاری، مستقیماً از محل داراییهای مسدودشده ایران پرداخت خواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که سرنوشت میلیاردها دلار پول بلوکهشده ایران پیش از این نیز یکی از گرههای اصلی مذاکرات بینالمللی بوده است. با ما در یوتوتایمز همراه باشید تا ابعاد این تصمیم و واکنشها به آن را بررسی کنیم.
- خطونشان جدید واشنگتن: ترامپ اعلام کرد تمامی خسارات واردشده به کشتیرانی تجاری در منطقه از اموال بلوکهشده ایران کسر میشود.
- حجم داراییهای درگیر: آمریکا حدود ۲ میلیارد دلار از اموال ایران را در داخل خاک خود مسدود کرده، اما برآوردها نشان میدهد بین ۲۴ تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از اموال ایران در سایر کشورها تحت تحریمهای آمریکا بلوکه شده است.
- واکنش تند تهران: وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران این اقدام را «بدعتی خطرناک» خواند و نسبت به پیامدهای مصادره اموال دولتی بر امنیت سرمایهگذاری در جهان هشدار داد.
- تیر خلاص به توافقات قبلی: این تصمیم عملاً تفاهمنامههای قبلی برای آزادسازی اموال و طرحهای بازسازی اقتصادی را زیر سوال برده و تنش در بازار نفت را تشدید میکند.
ماجرای خط و نشان جدید ترامپ چیست؟
دونالد ترامپ در یک پیام رسمی اعلام کرد که ایالات متحده از این پس هرگونه خسارت وارده به کشتیها، محمولهها و تأسیسات مرتبط در منطقه را از محل پولهای ایران که در اختیار و کنترل آمریکا است جبران خواهد کرد.
او این اقدام را «منصفانه و عادلانه» خواند، اما هیچ جزییاتی درباره نحوه ارزیابی خسارت یا سازوکار پرداخت مستقیم آن به شرکتهای بیمه و کشتیرانی ارائه نداد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که حملات جدید به نفتکشهای منطقه، مجدداً مسیرهای کلیدی انرژی را ناامن کرد.
چقدر از اموال ایران در دسترس آمریکا است؟
بنا بر آمارهای موجود، حدود ۲ میلیارد دلار از داراییهای ایران در داخل مرزهای آمریکا مسدود شده است. اما بخش اصلی اموال ایران — که بین ۲۴ تا ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود — در بانکها و حوزههای قضایی سایر کشورها قرار دارد و صرفاً به دلیل تحریمهای ثانویه آمریکا امکان انتقال ندارند.
استفاده آمریکا از اموال تحت کنترل خود برای جبران خسارتهای جنگی، با اعتراض شدید حقوقدانان و مقامات ایرانی روبهرو شده است؛ بهطوری که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تصریح کرد که «بدعتگذاری در مصادره اموال کشورها، امنیت داراییهای جهانی را به خطر میاندازد و آشوب مالی به همراه خواهد داشت».
سرنوشت تفاهمنامهها و بازار انرژی چه میشود؟
در خرداد ماه (ژوئن) گذشته، صحبتهایی مبنی بر امضای تفاهمنامه اولیه میان طرفین برای لغو گامبهگام تحریمها و ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری مطرح شده بود. اما شدت گرفتن مجدد درگیریهای نظامی و این موضعگیری جدید ترامپ، پرونده آزادسازی مسالمتآمیز داراییها را کاملاً پیچیده کرده است.
برای معاملهگران بازار نفت و حملونقل دریایی، این خبر به معنای طولانیتر شدن سایه ریسکهای ژئوپلیتیک است. وقتی اموال یک کشور خرج خسارات جنگی شود، احتمال آتشبس سریع کاهش یافته و «پرمیوم ریسک» قیمت نفت کماکان در سطوح بالا باقی خواهد ماند.
