رسانههای دولتی جمهوری اسلامی ایران بهنقل از یک «منبع آگاه» گزارش دادهاند که «توافق ایران و عمان درباره تنگه هرمز تا زمانی که تهدیدهای آمریکا ادامه داشته باشد، به تعویق خواهد افتاد.» این موضع نشان میدهد تهران همچنان در تلاش است سختگیرانه مذاکره کند؛ هرچند بسیاری از تحلیلگران معتقدند توافق در نهایت انجام خواهد شد، حتی اگر با چند مانع و تأخیر همراه باشد.
گزارشهای اولیه از هدفگذاری روز چهارشنبه برای اعلام «بازگشایی» تنگه حکایت داشت؛ اقدامی که قرار بود مسیر را برای گفتوگوهای هستهای و پرونده اورانیوم هموار کند. اما با توجه به تیتر جدید رسانههای ایران، احتمال تأخیر وجود دارد.
جزئیات توافق ایران–عمان
- این توافق قرار است کنترل رسمی ایران بر ترافیک دریایی تنگه هرمز را نسبت به قبل از جنگ افزایش دهد.
- طبق طرح پیشنهادی:
- مسیر ورودی کشتیها از لاین شمالی در آبهای ایران انجام میشود.
- مسیر خروجی از لاین جنوبی در آبهای عمان خواهد بود، اما با هماهنگی ایران.
- این طرح یک دوره آزمایشی ۶۰ روزه دارد که در آن هیچ عوارضی دریافت نمیشود.
- در ۳۰ روز بعدی ایران متعهد شده مینهای مسیر میانی را پاکسازی کند تا زمینه برای یک توافق دائمی فراهم شود.
- البته اینها تعهدات اعلامی هستند و هنوز در مرحله اجرا قرار نگرفتهاند.
سوابق شکست توافق قبلی
یادآوری میشود که توافق آتشبس قبلی و تفاهمنامه ۶۰ روزه کمتر از سه هفته دوام آورد و فروپاشید. به همین دلیل، هرگونه خوشبینی نسبت به توافق جدید بسیار شکننده است.
ابهام درباره معنای «بازگشایی»
ایران پیشتر اعلام کرده بود که ترافیک کشتیها هرگز به سطح پیش از جنگ بازنمیگردد. بنابراین هنوز مشخص نیست «بازگشایی» دقیقاً چه سطحی از عبور و مرور را شامل میشود.
تأثیر بر بازار نفت
امید بازار این است که با:
- خط لولههای جایگزین برای دور زدن تنگه
- و عملیات مخفیانه ناوگان سایه برای انتقال نفت
هرگونه بازگشایی—حتی محدود—بتواند فشار بر بازار نفت را کاهش دهد. اما انتظار بازگشت شرایط به دوران پیش از جنگ، در این مرحله کاملاً غیرواقعبینانه است.
