بورس ژاپن پس از تعطیلات «هفته نقرهای» آماده بازگشت به معاملات است؛ بازگشتی که همزمان با تشدید موج جهانی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و تضعیف ین، میتواند بار دیگر سهام شرکتهای صادراتمحور و تولیدکنندگان تجهیزات نیمهرسانا را در کانون توجه سرمایهگذاران قرار دهد.
- قراردادهای آتی نیکی ۲۲۵ حدود ۱.۴ درصد بالاتر از آخرین سطح معاملاتی قرار گرفتهاند.
- ین ژاپن در محدوده ۱۵۷.۲۸ ین در برابر هر دلار معامله شد و تضعیف آن به سود صادرکنندگان است.
- موج جدید هوش مصنوعی میتواند سهام شرکتهای نیمهرسانا و تجهیزات تراشه ژاپن را تقویت کند.
- مسیر آینده ین و سیاست نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن، همزمان بر سهام و اوراق این کشور اثر خواهد گذاشت.
شاخص نیکی ۲۲۵ در حالی معاملات خود را از سر میگیرد که قراردادهای آتی این شاخص در اوساکا حدود ۱.۴ درصد بالاتر از سطح پایانی آخرین جلسه معاملاتی قرار گرفتهاند. با این حال، افت بازارهای سهام آمریکا در معاملات چهارشنبه، رشد قیمت نفت و افزایش فشار فروش در بازار اوراق خزانه آمریکا میتواند بخشی از خوشبینی اولیه بازار ژاپن را تعدیل کند.
هوش مصنوعی محرک تازه سهام ژاپن
بازار جهانی هوش مصنوعی در روزهای اخیر بار دیگر شتاب گرفته است. نشانههای اولیه موفقیت عامل هوش مصنوعی جدید شرکت متا و معرفی تراشه هوش مصنوعی جدید علیبابا، توجه سرمایهگذاران را دوباره به ظرفیت رشد صنعت فناوری جلب کرده است.
این تحولات در شرایطی رخ داده که طی هفتههای گذشته نگرانیهایی درباره سرعت بالای سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و احتمال کاهش شتاب توسعه فناوری ایجاد شده بود. بازگشت تقاضا برای سهام شرکتهای فناوری آمریکا، شاخص نزدک ۱۰۰ را نیز به نخستین رکورد خود از ماه ژوئن رساند.
این موج میتواند برای بازار ژاپن اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا شرکتهای ژاپنی در بخشهایی مانند تجهیزات تولید تراشه، مواد اولیه و بستهبندی نیمهرسانا حضور قدرتمندی دارند.
در این میان، شرکتهایی مانند Tokyo Electron و Advantest میتوانند از افزایش تقاضا برای تجهیزات نیمهرسانا بهرهمند شوند. همچنین شرکت Ibiden در حوزه بسترهای بستهبندی تراشه و Kioxia در صنعت حافظه، از دیگر نامهایی هستند که مورد توجه تحلیلگران قرار گرفتهاند. به گفته هو یو، تحلیلگر ارشد شرکت آیفست، ادامه رشد سهام نیمهرسانا و هوش مصنوعی میتواند اثر مثبتی بر بخش گستردهای از بازار سهام ژاپن داشته باشد.
ین ضعیف؛ فرصت برای صادرکنندگان و نگرانی برای بانک مرکزی
در کنار هوش مصنوعی، بازار ژاپن با متغیر مهم دیگری نیز مواجه است: افت ارزش ین. ین پس از تعطیلات و در پی چهارمین روز متوالی کاهش ارزش خود، در محدوده ۱۵۷.۲۸ در برابر دلار قرار گرفت. تضعیف پول ملی در کوتاهمدت معمولاً به نفع شرکتهای صادراتمحور ژاپنی است، زیرا ارزش درآمدهای خارجی آنها پس از تبدیل به ین افزایش پیدا میکند اما ادامه این روند برای سیاستگذاران ژاپنی بدون هزینه نیست.
ین ضعیفتر میتواند هزینه واردات انرژی و کالاها را افزایش دهد و فشار تورمی ایجاد کند. همین مسئله ممکن است انتظارات برای ادامه افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن را تقویت کند.
بانک مرکزی ژاپن در آخرین نشست خود نرخ بهره را افزایش داد و نشان داد که همچنان احتمال ادامه سیاست انقباضی را باز نگه داشته است. با این حال، نبود راهنمایی روشنتر درباره مسیر آینده سیاست پولی، باعث شد ین پس از تصمیم بانک مرکزی تحت فشار قرار گیرد. اکنون هرگونه افت بیشتر ارزش ین میتواند بار دیگر احتمال مداخله مقامات ژاپنی در بازار ارز را افزایش دهد.
“
«نکته مهم در وضعیت فعلی ژاپن این است که ضعف ین دیگر صرفاً یک محرک مثبت برای سودآوری صادرکنندگان نیست، بلکه به متغیری دووجهی تبدیل شده است؛ هرچه کاهش ارزش ین بیشتر شود، اثر حمایتی آن بر سود شرکتهای صادراتی میتواند با افزایش هزینه واردات و فشار تورمی خنثی شود. در همین حال، رونق هوش مصنوعی میتواند برای بازار سهام ژاپن یک محرک ساختاریتر از نوسانات کوتاهمدت ارز باشد، زیرا این کشور در لایههای تخصصی زنجیره جهانی نیمهرسانا حضور دارد. بنابراین برای ارزیابی مسیر بازار ژاپن، صرفاً جهت حرکت نیکی کافی نیست؛ رابطه میان ین، تورم، سیاست پولی و سرمایهگذاری جهانی در زیرساخت هوش مصنوعی همان حلقهای است که میتواند تعیین کند رشد فعلی بازار تا چه اندازه قابلیت تداوم دارد.»
بابک شیری
بازار اوراق؛ نقطه مقابل بازار سهام
در حالی که تضعیف ین و رونق سهام فناوری میتواند برای بازار سهام ژاپن مثبت باشد، شرایط بازار اوراق دولتی ژاپن پیچیدهتر است.
بازده اوراق خزانه آمریکا پس از انتشار دادههای بهتر از انتظار درباره فعالیت اقتصادی این کشور افزایش یافت و همزمان رشد قیمت نفت نیز نگرانیهای تورمی را تقویت کرد. این شرایط میتواند انتظارات برای افزایش بیشتر نرخ بهره فدرال رزرو را افزایش داده و فشار بیشتری بر بازارهای اوراق وارد کند.
در ژاپن نیز افزایش نرخ بهره بانک مرکزی به معنای افزایش کف نرخهای کوتاهمدت است؛ موضوعی که بهطور معمول برای قیمت اوراق دولتی در سررسیدهای کوتاهتر فشار ایجاد میکند.
بنابراین ممکن است بازگشت بازار ژاپن شاهد رفتار متفاوت دو بازار اصلی باشد: سهام از رشد شرکتهای فناوری و تضعیف ین حمایت شود، در حالی که اوراق از افزایش نرخهای بهره آسیب ببیند.
جمعبندی
بازگشت بورس ژاپن پس از تعطیلات در شرایطی انجام میشود که چند نیروی متضاد همزمان بر بازار اثر میگذارند. از یک سو، موج تازه سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و عملکرد شرکتهای مرتبط با زنجیره تولید تراشه میتواند به سهام ژاپنی کمک کند و از سوی دیگر، تضعیف ین احتمال افزایش فشار تورمی و ادامه سیاست انقباضی بانک مرکزی ژاپن را افزایش میدهد.
نیکی ۲۲۵ پیش از تعطیلات نیز عملکرد مثبتی داشت و در پنج روز معاملاتی منتهی به ۱۸ سپتامبر ۱.۶ درصد رشد کرد. اکنون مسیر بعدی بازار تا حد زیادی به رفتار ین، قیمت انرژی، نرخهای بهره جهانی و ادامه تقاضا برای سهام مرتبط با هوش مصنوعی وابسته خواهد بود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
