سقوط بازار سهام آمریکا در سایه جهش بازده اوراق ۱۰ساله به اوج ۱۹ ساله

بازار سهام آمریکا روز چهارشنبه در شرایطی تحت فشار قرار گرفت که افزایش شدید بازده اوراق خزانه‌داری، نگرانی‌ها درباره مسیر آینده نرخ بهره را دوباره به مرکز توجه سرمایه‌گذاران بازگرداند. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا در جریان معاملات به ۵.۱۳ درصد رسید؛ بالاترین سطح آن در ۱۹ سال گذشته. هم‌زمان، افزایش قیمت نفت و انتشار داده‌های اقتصادی قدرتمند، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو را تقویت کرد.

شاخص S&P 500 در پایان معاملات ۰.۷۵ درصد افت کرد، شاخص داوجونز ۰.۶۸ درصد پایین آمد و شاخص نزدک ۱۰۰ نیز ۰.۸۵ درصد کاهش یافت. فشار فروش در سهام شرکت‌های نیمه‌رسانا و زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیز به افت بازار کمک کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد افزایش هزینه سرمایه بار دیگر به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده ارزش‌گذاری شرکت‌های رشدمحور تبدیل شده است.

جهش بازده اوراق و بازگشت فشار بر سهام

محرک اصلی معاملات روز چهارشنبه بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا بود. بازده اوراق ۱۰ساله با افزایش ۱۴.۳ واحد پایه‌ای به ۵.۱۰۴ درصد رسید و در مقطعی تا ۵.۱۳۳ درصد افزایش یافت.

افزایش بازده اوراق اهمیت زیادی برای بازار سهام دارد، زیرا نرخ بدون ریسک بالاتر می‌تواند ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده شرکت‌ها را کاهش دهد. این اثر معمولاً برای شرکت‌های رشدی و فناوری که بخش بیشتری از ارزش آنها به سودهای سال‌های آینده وابسته است، محسوس‌تر است.

هم‌زمان، حراج ۷۰ میلیارد دلاری اوراق پنج‌ساله خزانه‌داری نیز با تقاضای ضعیف‌تری نسبت به میانگین مواجه شد. نسبت تقاضا به عرضه در این حراج ۲.۲۱ بود؛ در حالی که میانگین ۱۰ حراج اخیر ۲.۳۴ بوده است.

داده‌های اقتصادی؛ خبر خوب برای اقتصاد، خبر بد برای اوراق

یکی از عوامل اصلی افزایش بازده اوراق، انتشار داده‌های قدرتمند اقتصادی آمریکا بود. شاخص مدیران خرید بخش تولید آمریکا در ماه سپتامبر به ۵۷ رسید؛ در حالی که بازار انتظار داشت این شاخص به ۵۳.۷ کاهش پیدا کند. رقم جدید سریع‌ترین سرعت رشد فعالیت تولیدی در حدود چهار سال و سه ماه گذشته را نشان می‌دهد.

این داده از یک سو نشانه‌ای مثبت برای اقتصاد آمریکا محسوب می‌شود، اما از سوی دیگر می‌تواند دست فدرال رزرو را برای حفظ سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر باز بگذارد.

در همین شرایط، احتمال افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی نرخ بهره در نشست ۲۷ و ۲۸ اکتبر فدرال رزرو به ۶۹ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این احتمال یک روز قبل ۵۳ درصد بود.

اظهارات مایکل بار، رئیس فدرال رزرو، نیز فشار بیشتری بر بازار اوراق وارد کرد. او اعلام کرد که برای بازگرداندن تورم به هدف، احتمالاً به تعدیلات بیشتری در سیاست پولی نیاز خواهد بود.

نفت؛ متغیر دوم فشار بر بازار

در کنار بازده اوراق، افزایش قیمت نفت نیز فضای بازار را پیچیده‌تر کرد. قیمت نفت خام وست تگزاس بیش از یک درصد افزایش یافت و نگرانی‌ها درباره فشار دوباره هزینه‌های انرژی بر تورم را افزایش داد.

ادامه تنش‌ها پیرامون تنگه هرمز یکی از عوامل حمایت‌کننده از قیمت نفت بود. اختلاف میان آمریکا و ایران درباره کنترل این مسیر راهبردی همچنان ادامه دارد و هرگونه اختلال در جریان انتقال نفت می‌تواند مستقیماً بر انتظارات تورمی اثر بگذارد. ترکیب نفت گران‌تر و بازده بالاتر اوراق، از نگاه بازار اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در چنین شرایطی، فشار تورمی می‌تواند هم‌زمان با افزایش هزینه تأمین مالی ادامه پیدا کند.

کدام بخش‌های بازار بیشتر آسیب دیدند؟

افزایش نرخ بهره و نفت، فشار یکسانی بر همه بخش‌های بازار وارد نکرد. سهام شرکت‌های هواپیمایی و کشتیرانی از افزایش قیمت سوخت آسیب دیدند. سهام Alaska Air بیش از ۵ درصد و United Airlines بیش از ۳ درصد افت کردند. سهام دلتا، ساوت‌وست، رویال کارائیبین و کارنیوال نیز کاهش بیش از ۲ درصدی داشتند.

شرکت‌های ساختمانی نیز تحت فشار قرار گرفتند، زیرا افزایش بازده اوراق ۱۰ساله مستقیماً به افزایش نرخ وام مسکن منجر می‌شود. سهام DR Horton، PulteGroup و KB Home بیش از ۲ درصد افت کردند. در مقابل، بخشی از سهام امنیت سایبری و نرم‌افزار عملکرد بهتری داشتند. سهام Palo Alto Networks بیش از ۵ درصد افزایش یافت و CrowdStrike و Okta نیز بیش از ۴ درصد رشد کردند.

در بخش انرژی نیز افزایش قیمت نفت به رشد سهام شرکت‌های نفتی کمک کرد. سهام APA بیش از ۳ درصد و ConocoPhillips و Devon Energy بیش از ۲ درصد افزایش یافتند.

“

«نکته مهم در معاملات اخیر، خودِ افت شاخص‌ها نیست؛ بلکه تغییر در ترکیب نیروهای تعیین‌کننده قیمت دارایی‌هاست. بازار با اقتصادی مواجه است که هنوز نشانه‌های قابل توجهی از قدرت دارد، اما همین قدرت می‌تواند مانع کاهش سریع نرخ بهره شود. در چنین شرایطی، بازده اوراق ۱۰ساله به متغیری کلیدی برای ارزش‌گذاری سهام تبدیل می‌شود و هرچه این نرخ بالاتر بماند، توجیه ارزش‌گذاری‌های سنگین در بخش‌هایی مانند فناوری و هوش مصنوعی دشوارتر خواهد شد. از این منظر، مسئله اصلی بازار دیگر صرفاً «رشد اقتصاد یا رکود» نیست؛ بلکه نسبت میان رشد، تورم و هزینه سرمایه است؛ نسبتی که می‌تواند در ماه‌های آینده مسیر بخش‌های مختلف بازار آمریکا را از یکدیگر جدا کند.»

بابک شیری

سهام فناوری و هوش مصنوعی زیر فشار

یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازار که تحت تأثیر افزایش بازده اوراق قرار گرفت، صنعت نیمه‌رسانا و زیرساخت هوش مصنوعی بود. صندوق قابل معامله بخش نیمه‌رسانا بیش از یک درصد افت کرد و سهام سن‌دیسک بیش از ۴ درصد کاهش یافت. برادکام و مایکرون نیز بیش از ۲ درصد افت کردند و سهام شرکت‌هایی مانند انویدیا، AMD، اینتل و ARM نیز در محدوده منفی قرار گرفتند.

این رفتار بازار نشان می‌دهد که حتی در صورت تداوم رشد سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، ارزش‌گذاری شرکت‌های این حوزه همچنان به شرایط نرخ بهره حساس است.

در نقطه مقابل، سهام IonQ بیش از ۴ درصد رشد کرد؛ زیرا این شرکت از توسعه یک سامانه رمزگشای اصلاح خطای کوانتومی خبر داد که می‌تواند به‌صورت برخط و با استفاده از یک پردازنده معمولی اجرا شود.

اقتصاد آمریکا همچنان مقاوم است

با وجود افت بازار سهام، تصویر اقتصاد آمریکا در این روز کاملاً منفی نبود. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، پیش‌بینی رشد اقتصادی آمریکا در سال ۲۰۲۶ را از ۲ درصد به ۲.۲ درصد افزایش داد و برآورد تورم را از ۳.۷ درصد به ۳.۶ درصد کاهش داد.

با این حال، افزایش نرخ وام مسکن همچنان می‌تواند بر بخش مسکن فشار وارد کند. متوسط نرخ وام مسکن ثابت ۳۰ساله به ۷.۱۲ درصد رسید که بالاترین سطح در حدود دو سال و سه ماه گذشته است. این تضاد در واقع محور اصلی معاملات فعلی بازار است: اقتصاد قدرتمندتر از انتظار، اما سیاست پولی سخت‌تر و هزینه سرمایه بالاتر.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.