نمودار جهانی محصولات؛ راهبرد تازه آمازون

طبق اسناد داخلی بررسی‌شده توسط رویترز، پروژه نمودار جهانی محصولات با هدف گردآوری اطلاعات کالاها، مشخصات فنی، مدل‌ها، رنگ‌بندی‌ها و ارتباط میان محصولات طراحی شده است. این اطلاعات قرار است از طریق همکاری مستقیم با تولیدکنندگان و همچنین بررسی وب‌سایت فروشندگان و برندهای مختلف جمع‌آوری شود.

در میان شرکت‌هایی که طبق سند با آمازون همکاری کرده‌اند، نام کوکاکولا و بایر دیده می‌شود. همچنین جلسه‌ای در سطح مدیران ارشد با شرکت پروکتر اند گمبل برای اجرای آزمایشی طرح برگزار شده است. بااین‌حال، میزان همکاری نهایی این شرکت‌ها و دامنه اجرایی پروژه هنوز مشخص نیست.

هدف اصلی، تبدیل آمازون به فروشگاهی است که مشتری برای شناخت محصول، بررسی تفاوت مدل‌ها و انتخاب بهترین گزینه، نیازی به مراجعه به گوگل، وب‌سایت تولیدکنندگان یا انجمن‌های تخصصی نداشته باشد. چنین تغییری می‌تواند زمان جست‌وجوی مشتری را کاهش دهد و احتمال تکمیل خرید در محیط آمازون را افزایش دهد.

البته آمازون اعلام کرده سند مورد اشاره رویترز، پیش‌نویسی قدیمی است و لزوماً برنامه‌های فعلی شرکت را نشان نمی‌دهد. بنابراین، اجرای پروژه و زمان‌بندی انتشار احتمالی آن همچنان نامشخص است.

رقابت با گوگل و دستیارهای خرید هوشمند

بر اساس پژوهش مورگان استنلی در سال ۲۰۲۵، حدود ۵۷ درصد خریداران اینترنتی جست‌وجوی اولیه محصولات را در گوگل آغاز می‌کنند؛ درحالی‌که سهم آمازون ۱۶ درصد است. بااین‌حال، هنگامی که مشتری محصول موردنظر خود را از قبل می‌شناسد، آمازون موقعیت قدرتمندتری دارد و ۴۱ درصد جست‌وجوها از این پلتفرم آغاز می‌شود.

این اختلاف نشان می‌دهد آمازون در تبدیل تقاضای مشخص به خرید عملکرد قدرتمندی دارد، اما برای تبدیل‌شدن به مقصد اصلی کشف محصولات هنوز با محدودیت روبه‌رو است. پایگاه جامع اطلاعات محصولات می‌تواند این فاصله را کاهش دهد.

از سوی دیگر، گسترش دستیارهای خرید هوش مصنوعی تهدید تازه‌ای برای مدل تجاری آمازون محسوب می‌شود. این ابزارها می‌توانند به نمایندگی از مشتری، محصولات مختلف را بررسی و بهترین گزینه را پیشنهاد کنند. در چنین شرایطی، اگر اطلاعات یک فروشگاه ناقص باشد، دستیار هوشمند ممکن است مشتری را به رقیب هدایت کند.

هوش مصنوعی؛ فرصت رشد و چالش رقابتی

یکی از اهداف طرح جدید، تقویت دستیار خرید روفوس است که آمازون آن را با عنوان الکسا برای خرید نیز معرفی می‌کند. سند داخلی شرکت به خطاها و پاسخ‌های ناقص این ابزار اشاره کرده است. اطلاعات دقیق‌تر می‌تواند کیفیت پیشنهادها را افزایش دهد و هزینه پردازش درخواست‌ها را کاهش دهد.

آمازون همچنین با مسدودکردن دسترسی برخی دستیارهای رقیب به فروشگاه خود، تلاش کرده کنترل بیشتری بر ارتباط مستقیم با مشتریان حفظ کند. بنابراین، رقابت آینده صرفاً بر سر فروش کالا نیست؛ بلکه بر سر مالکیت اطلاعات، مسیر جست‌وجو و کنترل تجربه خرید شکل می‌گیرد.

خدمات ابری؛ موتور دوم رشد آمازون

در کنار تجارت الکترونیکی، خدمات وب آمازون همچنان یکی از مهم‌ترین محرک‌های رشد شرکت است. طبق گزارش سرمایه‌گذاری منتشرشده در ۱۳ نوامبر، درآمد این بخش در سه‌ماهه اخیر با رشد ۳۹ درصدی به ۴۶ میلیارد دلار رسیده است؛ سریع‌ترین رشد آن طی نزدیک به پنج سال.

ارزش قراردادهای منعقدشده اما هنوز استفاده‌نشده مشتریان نیز به ۵۷۸ میلیارد دلار رسیده است. این رقم نشان‌دهنده تقاضای قابل‌توجه برای ظرفیت پردازشی و ذخیره‌سازی ابری است. آمازون همچنین از رشد سه‌رقمی فروش تراشه‌های اختصاصی ترینیم و گراویتون خبر داده است.

هزینه سرمایه‌گذاری و ریسک ارزش‌گذاری

با وجود چشم‌انداز مثبت، توسعه زیرساخت‌ها هزینه سنگینی دارد. آمازون برای سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری پیش‌بینی کرده و مدیریت از افزایش معنادار مخارج در سال ۲۰۲۷ سخن گفته است. جریان نقد آزاد شرکت طی دوازده ماه گذشته به منفی ۴۲٫۴ میلیارد دلار رسیده است.

این وضعیت نشان می‌دهد رشد درآمد الزاماً به افزایش فوری نقدینگی منجر نمی‌شود. اگر تقاضای هوش مصنوعی مطابق انتظارات گسترش نیابد یا بازده سرمایه‌گذاری‌ها کمتر از برآوردها باشد، فشار بر جریان نقدی می‌تواند به یکی از ریسک‌های اصلی سهم تبدیل شود.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است