سهام هوش مصنوعی در سال‌های اخیر از محرک‌های اصلی رشد شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ بوده‌اند؛ اما اکنون سرمایه‌گذاران درباره هزینه زیرساخت، زمان بازگشت سرمایه و ارزش‌گذاری‌ها محتاط‌تر شده‌اند. نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز متغیری تازه است: دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آورده‌اند و ممکن است مقررات‌گذاری هوش مصنوعی را در اولویت قرار دهند. این تغییر سیاسی نه پایان رونق فناوری است و نه سیگنال قطعی خرید. پرسش اصلی آن است که آیا شرکت‌ها می‌توانند سرمایه‌گذاری‌های امروز را به سود پایدار تبدیل کنند؟

هوش مصنوعی از مرحله آموزش به مرحله استفاده گسترده رسیده است

رشد اولیه این صنعت با آموزش مدل‌های بزرگ و توسعه توان پردازشی آغاز شد. اکنون کاربردهای عملی، از دستیارهای هوشمند و عامل‌های خودکار تا تحلیل داده و خدمات سازمانی، تقاضا برای تراشه، حافظه، شبکه، برق و مراکز داده را افزایش می‌دهند.

اما رشد تقاضا به معنای سودآوری یکسان نیست. طراحان تراشه، سازندگان تجهیزات، شرکت‌های ابری و توسعه‌دهندگان مدل‌ها جایگاه‌های رقابتی متفاوتی دارند؛ برخی از کمبود ظرفیت سود می‌برند و برخی برای حفظ سهم بازار باید هزینه‌های سنگین‌تری بپردازند.

هزینه زیرساخت؛ فرصت رشد یا ریسک بازده سرمایه؟

برآوردها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری سرمایه‌ای آمازون، آلفابت، متا و مایکروسافت در سال ۲۰۲۶ از ۷۰۰ میلیارد دلار فراتر می‌رود. بخش مهمی از این مخارج به مراکز داده، سرورها، تراشه‌ها و زیرساخت مربوط است؛ بااین‌حال، همه هزینه سرمایه‌ای این شرکت‌ها مختص هوش مصنوعی نیست.

این رقم هم نشانه انتظار برای تداوم تقاضاست و هم ریسک بالقوه. اگر درآمد خدمات هوش مصنوعی به‌اندازه کافی رشد نکند، ظرفیت مازاد هزینه استهلاک و انرژی را بالا می‌برد و جریان نقدی آزاد را تحت فشار می‌گذارد. بنابراین، بازده سرمایه‌گذاری و میزان استفاده از ظرفیت، از رقم هزینه‌کرد مهم‌تر است.

پیروزی دموکرات‌ها چه تغییری ایجاد می‌کند؟

دموکرات‌ها در انتخابات سوم نوامبر کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست آوردند؛ اکثریتی که با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه ۲۰۲۷، قدرت نظارتی و قانون‌گذاری بیشتری به آن‌ها می‌دهد. ایمنی مدل‌ها، حفاظت از داده‌ها و مسئولیت شرکت‌ها احتمالاً بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.

مقررات شفاف می‌تواند اعتماد عمومی و پذیرش تجاری فناوری را تقویت کند؛ اما الزام‌های پرهزینه یا طولانی‌شدن صدور مجوز مراکز داده، اجرای پروژه‌ها را به تأخیر می‌اندازد. این مراکز به زمین، برق، آب و همکاری نهادهای محلی نیاز دارند؛ بنابراین مخالفت محلی نیز می‌تواند هزینه توسعه را افزایش دهد.

بااین‌حال، نتیجه انتخابات به معنای توقف قطعی سرمایه‌گذاری نیست. سیاست‌گذاری آمریکا میان کنگره، دولت فدرال، ایالت‌ها و نهادهای تنظیم‌گر تقسیم شده و رقابت راهبردی در فناوری پیشرفته همچنان انگیزه حفظ توان داخلی را تقویت می‌کند.

کدام سهام در موقعیت بهتری قرار دارند؟

شرکت‌های سازنده تراشه و زیرساخت از رشد تقاضا بهره می‌برند، اما با رقابت، چرخه سرمایه‌گذاری و تمرکز مشتریان روبه‌رو هستند. شرکت‌های ابری نیز می‌توانند ظرفیت پردازشی بفروشند؛ مشروط بر آنکه رشد درآمد، مخارج سرمایه‌ای و هزینه انرژی را توجیه کند.

در مقابل، شرکت‌هایی که هوش مصنوعی را در محصولات موجود ادغام می‌کنند، ممکن است بهره‌وری و درآمد هر مشتری را افزایش دهند. برای مقایسه، رشد درآمد، حاشیه سود، جریان نقدی آزاد، بدهی، استهلاک و ارزش‌گذاری باید هم‌زمان بررسی شوند. صرف فعالیت در این حوزه، توجیهی برای خرید سهم به هر قیمت نیست.

در ترجمه برخی نقاط از متن از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.