بازارهای سهام جهان در معاملات پنج‌شنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، تصویری متفاوت از وضعیت سرمایه‌گذاران در دو سوی اقتصاد جهانی به نمایش گذاشتند. درحالی‌که شاخص‌های اصلی اروپا تحت تأثیر عملکرد مطلوب شرکت‌ها، کاهش قیمت انرژی و افزایش جذابیت نسبی سهام غیر‌فناوری به رکوردهای تازه‌ای رسیدند، بازارهای آسیایی با فشار فروش در شرکت‌های نیمه‌رسانا و فعالان زیرساخت هوش مصنوعی مواجه شدند. گزارش‌های مربوط به احتمال تغییر مدیریت ارشد انویدیا، به نگرانی‌های موجود درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و بازده سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی دامن زد. هم‌زمان، تحولات بازار نفت، انتظارات نرخ بهره آمریکا و انتشار آمار اقتصادی اروپا، مسیر معاملات جهانی را تحت تأثیر قرار دادند.

رکوردشکنی بازارهای اروپا با پشتوانه سودآوری شرکت‌ها

بازار سهام اروپا معاملات پنج‌شنبه را در فضایی مثبت آغاز کرد و شاخص فراگیر استاکس ۶۰۰ با رشد حدود ۰٫۳ تا ۰٫۴ درصدی، از رکورد ثبت‌شده قبلی در ماه اوت عبور کرد. این عملکرد نشان داد که سرمایه‌گذاران اروپایی، دست‌کم در مقطع فعلی، توجه بیشتری به وضعیت سودآوری شرکت‌ها و شرایط اقتصادی منطقه دارند. بر اساس گزارش رویترز، رشد سود شرکت‌های عضو این شاخص از ۲۲ درصد به ۲۸ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که به بالاترین سطح چهار سال اخیر اشاره دارد و از تقویت عملکرد مالی بنگاه‌های اروپایی حکایت می‌کند.

در میان شاخص‌های اصلی منطقه، داکس آلمان با رشد حدود ۱٫۱ درصدی، عملکرد برجسته‌ای داشت. کک ۴۰ فرانسه نیز حدود ۰٫۶ درصد افزایش یافت و فوتسی ۱۰۰ لندن نزدیک به ۰٫۳ درصد رشد کرد. در داده‌های ثبت‌شده بازار، داکس به ۲۶٬۹۴۴٫۰۷ واحد، کک ۴۰ به ۸٬۳۷۶٫۵۴ واحد و فوتسی ۱۰۰ به ۱۰٬۸۵۸٫۳۹ واحد رسیدند. در مقابل، شاخص یورونکست ۱۰۰ با افت ۰٫۱۱ درصدی در محدوده ۱٬۹۲۳٫۹۳ واحد قرار گرفت. تفاوت جزئی ارقام گزارش‌ها می‌تواند ناشی از زمان ثبت معاملات باشد.

یکی از عوامل مهم حمایت‌کننده از بازار اروپا، کاهش فشار هزینه‌های انرژی است. نفت برنت، با وجود نوسانات اخیر، در محدوده ۹۲ تا ۹۳ دلار معامله شد؛ سطحی پایین‌تر از اوج‌های ثبت‌شده در دوره تشدید تنش‌های منطقه‌ای. همچنین افزایش جریان عرضه گاز از منطقه خلیج فارس و کاهش نگرانی معامله‌گران از تشدید دوباره درگیری‌ها، به آرام‌ترشدن بازار انرژی اروپا کمک کرده است. کاهش هزینه انرژی می‌تواند از طریق محدودکردن هزینه تولید، بهبود حاشیه سود صنایع و تقویت قدرت خرید خانوارها، شرایط مساعدتری برای شرکت‌های اروپایی فراهم کند.

بااین‌حال، رشد بازار اروپا تنها به کاهش هزینه انرژی وابسته نیست. ترکیب شاخص‌های این منطقه، نسبت به بازار آمریکا وزن بیشتری به صنایع سنتی، مالی، مصرفی و شرکت‌های ارزش‌محور اختصاص می‌دهد. همین ویژگی باعث شده است که نوسانات شدید سهام فناوری و هوش مصنوعی، اثر محدودتری بر عملکرد کلی بازار اروپا داشته باشد. این مزیت نسبی در شرایطی اهمیت پیدا می‌کند که سرمایه‌گذاران درباره پایداری هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تردیدهایی دارند.

بازارهای آسیا زیر فشار بحران انویدیا

در نقطه مقابل اروپا، بازارهای آسیایی پنج‌شنبه را عمدتاً با افت شاخص‌ها سپری کردند. نگرانی درباره آینده مدیریتی انویدیا و گزارش‌هایی مبنی بر بررسی وضعیت مدیرعامل این شرکت توسط هیئت‌مدیره، موجی از احتیاط را در میان سرمایه‌گذاران فناوری ایجاد کرد. سهام انویدیا در معاملات پس از بسته‌شدن بازار آمریکا، ابتدا با افت قابل‌توجهی مواجه شد و گزارش‌ها از کاهش حدود ۸ تا ۹ درصدی آن حکایت داشتند. این تحولات در ادامه معاملات آسیایی بر شرکت‌های تولیدکننده تراشه و گردانندگان مراکز داده اثر گذاشت.

بر اساس داده‌های بازار، شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن با افت ۰٫۷۰ درصدی به ۶۰٬۸۱۹٫۳۶ واحد رسید. هانگ‌سنگ هنگ‌کنگ ۱٫۲۶ درصد کاهش یافت و در سطح ۲۴٬۰۰۸٫۵۵ واحد قرار گرفت. شاخص ترکیبی شانگهای نیز با افت ۰٫۶۷ درصدی به ۳٬۶۵۵٫۸۳ واحد رسید. شاخص اس‌اندپی/ای‌اس‌اکس ۲۰۰ استرالیا نیز تقریباً بدون تغییر، کاهش ۰٫۰۷ درصدی را ثبت کرد. در بازارهای منطقه، شاخص تایوان نیز با افت حدود ۲٫۶ درصدی، یکی از شدیدترین کاهش‌ها را تجربه کرد.

اهمیت این واکنش فراتر از عملکرد یک شرکت است. انویدیا در مرکز زنجیره ارزش هوش مصنوعی قرار دارد و تولیدکنندگان تراشه، شرکت‌های ابری، سازندگان تجهیزات و سرمایه‌گذاران مراکز داده به عملکرد آن وابستگی دارند. بنابراین، هرگونه ابهام درباره ثبات مدیریتی این شرکت می‌تواند انتظارات بازار درباره آینده صنعت را تغییر دهد. بااین‌حال، گزارش‌های منتشرشده درباره احتمال برکناری مدیرعامل باید به‌عنوان موضوعی در دست بررسی تلقی شوند، نه تصمیمی قطعی. همچنین ادعاهای مطرح‌شده درباره مسائل شخصی و امنیتی، تا زمان تأیید مستقل، نباید مبنای نتیجه‌گیری سرمایه‌گذاری قرار گیرند.

نگرانی از بازده سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی

در کنار تحولات مدیریتی انویدیا، نگرانی عمیق‌تری نیز در بازارهای جهانی وجود دارد: آیا سرمایه‌گذاری‌های عظیم شرکت‌های فناوری در هوش مصنوعی، بازده اقتصادی متناسبی ایجاد خواهند کرد؟ طی ماه‌های گذشته، هزینه توسعه مراکز داده، خرید پردازنده‌های پیشرفته و تأمین برق موردنیاز این زیرساخت‌ها افزایش یافته است. در چنین شرایطی، هر نشانه‌ای از کاهش رشد درآمد یا افزایش هزینه تأمین مالی می‌تواند ارزش‌گذاری شرکت‌های مرتبط را تحت فشار قرار دهد.

در معاملات چهارشنبه وال‌استریت، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۱٫۳ درصد و نزدک ۱٫۶ درصد رشد کردند. سهام شرکت کورویو نیز پس از انتشار عملکرد مالی بهتر از انتظارات، حدود ۲۴٫۷ درصد افزایش یافت. این شرکت با ارائه خدمات پردازش ابری مبتنی بر تراشه‌های هوش مصنوعی، یکی از بازیگران مهم توسعه زیرساخت‌های این صنعت محسوب می‌شود. بااین‌حال، افت معاملات پس از بسته‌شدن بازار نشان داد که خوش‌بینی سرمایه‌گذاران همچنان شکننده است.

دلار و نرخ بهره؛ متغیرهای تعیین‌کننده معاملات جهانی

هم‌زمان با تحولات بازار سهام، شاخص دلار آمریکا به محدوده ۱۰۳ واحد نزدیک شد و بازده اوراق خزانه‌داری ده‌ساله آمریکا به حدود ۴٫۹۹ درصد رسید. افزایش ارزش دلار و بازده اوراق، بازتاب تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره سیاست پولی فدرال رزرو است.

بر اساس معاملات قراردادهای آتی، احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره آمریکا در نشست دسامبر به حدود ۹۰٫۸ درصد رسیده است. این تغییر انتظارات در مقایسه با هفته گذشته، نشان‌دهنده افزایش محسوس نگرانی‌ها درباره تداوم فشارهای تورمی است. در چنین فضایی، سهام رشدی و شرکت‌هایی که ارزش‌گذاری آن‌ها به سودآوری آینده وابستگی بیشتری دارد، ممکن است آسیب‌پذیری بالاتری نشان دهند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است