- قیمت طلا از رکورد ۵٬۵۹۵ دلار برای هر اونس تروی در ۲۹ ژانویه، ۲۲ درصد پایین آمده و از ابتدای ۲۰۲۶ فقط ۱٫۱ درصد رشد کرده است.
- فدرال رزرو به ریاست کوین وارش، کاهش نرخ بهره را متوقف کرد و در سپتامبر نرخ را ۲۵ واحد پایه بالا برد.
- به گزارش شورای جهانی طلا، تقاضای بانکهای مرکزی برای طلا از فصل اول تا فصل دوم امسال ۴۱۱ درصد بیشتر شد.
- مدل داخلی ویزدمتری پیشبینی میکند قیمت طلا تا سهماههٔ سوم ۲۰۲۷ به ۵٬۰۰۰ دلار برگردد.
طلا معمولاً پناهگاه امن در دوران بحران شناخته میشود، اما این روزها رفتاری متفاوت دارد. قیمت آن در ۱۲ ماه منتهی به ۲۲ سپتامبر ۱۶٫۵ درصد بالا رفته است. با این حال، از ابتدای ۲۰۲۶ فقط ۱٫۱ درصد رشد داشته است. از رکورد تاریخی ۵٬۵۹۵ دلار در ۲۹ ژانویه هم ۲۲ درصد عقب نشسته است. افت اواخر اوت و اوایل سپتامبر، امید به جهش دوباره را کمرنگتر کرده است.
موج فروش با جنگ ایران شروع نشد. نقطهٔ آغاز، نامزدی کوین وارش برای ریاست فدرال رزرو از سوی ترامپ بود. وارش نسبتاً «انقباضی» است؛ یعنی طرفدار سیاست پولی سختگیرانه و نرخ بهرهٔ بالاتر. به دلیل تورم رو به رشد و اقتصاد قوی آمریکا، او کاهش نرخ بهره را متوقف کرد. سپس در سپتامبر نرخ را ۲۵ واحد پایه (یعنی یکچهارم درصد) بالا برد.
جنگ ایران در پایان فوریه این فشار را بیشتر کرد. طلا در ۲۰۲۵ سود خوبی داده بود. به همین دلیل، سرمایهگذارانی که به پول نقد نیاز داشتند، طلا را گزینهٔ اول فروش دیدند. انیکا گوپتا، مدیر پژوهشهای کلان اقتصادی در شرکت مدیریت دارایی ویزدمتری، میگوید: «شاهد موضع انقباضیتر فدرال رزرو بودیم… دلار تقویت شد و نرخها بالاتر رفتند.» او اضافه میکند: «این موضوع از بادهای موافقی که به بازار طلا کمک میکرد، کاست.»
طلا با دلار قیمتگذاری میشود. به همین دلیل، معمولاً وقتی دلار قویتر میشود، طلا ضعیفتر عمل میکند. هم ریاست وارش و هم جنگ ایران، انتظار نرخ بهرهٔ بالاتر در آمریکا را تقویت کردهاند. نرخ بالاتر هم معمولاً یعنی دلار قویتر. دخالت آمریکا در بازار اوراق قرضه در ماه اوت، جهش کوتاهی در قیمت طلا ایجاد کرد. اما این رشد دوام نیاورد. در ماه منتهی به ۲۲ سپتامبر، طلا ۵٫۲ درصد افت کرد؛ چون مذاکرات صلح خاورمیانه نتیجه نداد و فدرال رزرو نرخ را بالا برد.
در مقابل، یک عامل مهم جلوی سقوط بیشتر را گرفته است. شورای جهانی طلا (نهادی که معدنکاران طلای جهان را نمایندگی میکند) از رشد ۴۱۱ درصدی تقاضای بانکهای مرکزی بین فصل اول و دوم خبر داده است. گوپتا میگوید: «خرید طلا از سوی بانکهای مرکزی عملاً کفی بسیار مهم برای قیمت طلا ایجاد کرده است.» به گفتهٔ او، لهستان و چین همچنان خرید طلا را افزایش میدهند. گوپتا با توجه به افتهای اخیر، چشمانداز طلا را حالا مثبتتر میبیند.
سؤال اصلی این است که سختگیری فدرال رزرو چقدر ادامه پیدا میکند. گوپتا میگوید: «باور نداریم فدرال رزرو وارد چرخهٔ جدیدی از سیاست انقباضی شده باشد.» به نظر او، فدرال رزرو فقط بخشی از کاهش نرخی را که در ۲۰۲۵ اعمال کرده بود، پس میگیرد. یک احتمال هم این است که ترامپ پس از انتخابات میاندورهای نوامبر، برای پایان جنگ راحتتر توافق کند.
در آن صورت، به گفتهٔ گوپتا، «این باید به تعدیل قیمت انرژی منجر شود و فشار بر فدرال رزرو برای سختگیری بیشتر را کم کند.» او اضافه میکند که این اتفاق میتواند بخشی از موانع طلا را کنار بزند. منظور از این موانع، بالا رفتن نرخ بهرهٔ واقعی است؛ یعنی نرخ بهره پس از کسر تورم. مدل داخلی ویزدمتری پیشبینی میکند طلا تا سهماههٔ سوم ۲۰۲۷ به ۵٬۰۰۰ دلار برسد.
در بازارهای جهانی، سه روش اصلی برای سرمایهگذاری روی طلا مطرح است. اول، ابزارهای مالی مثل ETF (صندوق قابل معامله در بورس) یا ETC (اوراق کالایی قابل معامله در بورس). دوم، سهام شرکتهای معدن طلا یا صندوقها و تراستهای سرمایهگذاری فعال در این حوزه. سوم، شمش و سکهٔ فیزیکی. تام استیونسون، مدیر سرمایهگذاری در فیدلیتی اینترنشنال، سهم حدود ۵ تا ۱۰ درصد طلا در سبد را مناسب میداند؛ تقریباً هماندازهٔ سهم پول نقد. به گفتهٔ او، این دو «نقش بیمه و نقدینگی آماده را دارند» و در کنار سهام و اوراق قرضه، مکمل سبدی متعادلاند.
در مجموع، طلا حالا بین دو نیروی مخالف گیر افتاده است. از یک طرف، فدرال رزرو سختگیر و دلار قوی آن را پایین میکشند. از طرف دیگر، خرید سنگین بانکهای مرکزی مثل یک کف حمایتی عمل میکند. مسیر بازگشت طلا بیش از هر چیز به دو متغیر بستگی دارد: ادامه یا توقف سختگیری فدرال رزرو، و سرنوشت جنگ و قیمت انرژی.
تیم یوتوتایمز این تحلیل را بر اساس گزارش وبسایت MoneyWeek برای مخاطبان فارسیزبان بازنویسی و منتشر کرده است.
✔️ بیشتر بخوانید: ریزش طلا تمام شد یا تازه شروع شده؟ پاسخ UBS را بخوانید
