بازار سهام آمریکا در سال ۲۰۲۶ شاهد تغییر قابل توجهی در جریان سرمایهگذاری شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی بوده است. در حالی که انویدیا همچنان رهبر بازار تراشههای هوش مصنوعی محسوب میشود، عملکرد ضعیفتر سهام این شرکت نسبت به سایر شرکتهای نیمههادی، توجه سرمایهگذاران را به آینده جایگاه آن جلب کرده است.
سهام انویدیا از ابتدای سال تنها حدود ۷ درصد رشد کرده؛ در حالی که شاخص صنعت نیمههادی PHLX Semiconductor Index (SOX) بیش از ۵۸ درصد افزایش یافته است. این اختلاف نشان میدهد سرمایهگذاران به دنبال فرصتهای جدیدی در بازار تراشههای هوش مصنوعی هستند.
- سهام انویدیا در سال ۲۰۲۶ تنها حدود ۷ درصد رشد کرده، در حالی که شاخص نیمههادیها بیش از ۵۸ درصد افزایش یافته است.
- متا از سپتامبر تولید تراشه اختصاصی هوش مصنوعی خود را آغاز میکند.
- بازار تراشههای سفارشی (Custom AI Chips) با سرعت بیشتری نسبت به GPUها در حال رشد است.
- با وجود این تغییرات، انویدیا همچنان بزرگترین بازیگر زیرساخت هوش مصنوعی جهان باقی مانده است.
آیا متا بزرگترین تهدید جدید برای انویدیا است؟
بر اساس گزارشها، شرکت متا از سپتامبر سال جاری تولید تراشه اختصاصی هوش مصنوعی خود را آغاز خواهد کرد. این تراشه با همکاری برادکام طراحی شده و تولید آن بر عهده TSMC خواهد بود.
هدف متا کاهش وابستگی به پردازندههای گرافیکی (GPU) انویدیا و توسعه زیرساخت اختصاصی هوش مصنوعی برای پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و فیسبوک است.
این شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۲۷ توان پردازشی مراکز داده خود را به ۱۴ گیگاوات برساند و برای تحقق این هدف، چهار نسل از پردازندههای اختصاصی هوش مصنوعی را توسعه دهد.
در صورت موفقیت این پروژه، متا میتواند هزینههای پردازشی خود را به شکل محسوسی کاهش دهد و وابستگی به تراشههای گرانقیمت انویدیا را کمتر کند؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره رشد آینده درآمد انویدیا ایجاد کرده است.
آیا دوران سلطه GPUها رو به پایان است؟
یکی از مهمترین تغییرات بازار هوش مصنوعی، حرکت شرکتهای بزرگ فناوری به سمت طراحی تراشههای اختصاصی است.
بر اساس برآورد مؤسسه تحقیقاتی TrendForce، فروش تراشههای اختصاصی هوش مصنوعی در سال جاری حدود ۴۵ درصد رشد خواهد کرد؛ در حالی که رشد فروش پردازندههای گرافیکی (GPU) حدود ۱۶ درصد برآورد میشود.
دلیل اصلی این روند، افزایش اهمیت پردازشهای Inference است؛ مرحلهای که مدلهای آموزشدیده هوش مصنوعی برای ارائه پاسخ و اجرای درخواست کاربران مورد استفاده قرار میگیرند. این نوع پردازشها در بسیاری از موارد با تراشههای سفارشی هزینه کمتری دارند.
به همین دلیل شرکتهایی مانند متا، گوگل، آمازون و سایر ابرمقیاسها (Hyperscalers) سرمایهگذاری گستردهای روی توسعه پردازندههای اختصاصی خود انجام دادهاند.
اما انویدیا همچنان دست بالا را دارد
با وجود نگرانیها، آمارهای عملیاتی انویدیا تصویر متفاوتی ارائه میکنند.
بر اساس دادههای منتشرشده، سهم انویدیا از بازار تراشههای هوش مصنوعی مخصوص پردازش Inference در سهماهه نخست سال به ۷۴ درصد رسیده که نسبت به سال قبل ۸ واحد درصد افزایش یافته است.
همچنین درآمد انویدیا از بازار تراشههای هوش مصنوعی همچنان از مجموع درآمد شرکتهایی مانند AMD و Broadcom در این بخش بیشتر است.
نکته مهمتر اینکه شرکتهایی که در حال توسعه تراشه اختصاصی هستند، همچنان مشتری بزرگ انویدیا باقی ماندهاند.
برای نمونه، متا در ابتدای سال قرارداد همکاری خود با انویدیا را گسترش داد و برنامه خرید میلیونها پردازنده Blackwell و Rubin GPU به همراه تجهیزات شبکه Spectrum-X را تأیید کرد.
این موضوع نشان میدهد تراشههای اختصاصی فعلاً جایگزین کامل محصولات انویدیا نیستند، بلکه بیشتر نقش مکمل را در زیرساختهای هوش مصنوعی ایفا میکنند.
ارزشگذاری انویدیا همچنان جذاب است؟
در حال حاضر سهام انویدیا با نسبت P/E Forward حدود ۲۳ واحد معامله میشود؛ رقمی که فاصله زیادی با میانگین ۲۱.۵ واحدی شاخص S&P 500 ندارد.
با توجه به اینکه تحلیلگران همچنان انتظار رشد سریع سودآوری این شرکت را دارند، بسیاری معتقدند ارزشگذاری فعلی انویدیا هنوز برای سرمایهگذاران بلندمدت جذاب است.
برآوردها نشان میدهد اگر سود هر سهم (EPS) انویدیا طی سه سال آینده به حدود ۱۶.۰۶ دلار برسد، ارزش سهام میتواند به محدوده ۳۴۵ دلار افزایش یابد؛ یعنی حدود ۷۰ درصد بالاتر از سطوح فعلی.
“
«توسعه تراشههای اختصاصی توسط متا و سایر ابرمقیاسها بدون تردید رقابت در بازار هوش مصنوعی را افزایش خواهد داد، اما تهدیدی فوری برای انویدیا محسوب نمیشود. مزیت اصلی انویدیا تنها در فروش GPU نیست؛ بلکه در اکوسیستم کامل نرمافزار CUDA، تجهیزات شبکه، پردازندهها و زیرساخت مراکز داده نهفته است. در کوتاهمدت ممکن است رشد درآمد انویدیا نسبت به سالهای گذشته تعدیل شود، اما تا زمانی که آموزش مدلهای بزرگ هوش مصنوعی و توسعه مراکز داده ادامه دارد، این شرکت همچنان یکی از مهمترین بازیگران صنعت AI باقی خواهد ماند. برای سرمایهگذاران، رقابت جدید بیش از آنکه سیگنال فروش باشد، نشانه ورود بازار به مرحله بلوغ و تنوع بیشتر در زنجیره تأمین تراشههای هوش مصنوعی است.»
بابک شیری
