گزارش اشتغال قدرتمند آمریکا، معادلات بازارهای مالی را برای نشست بعدی فدرال رزرو پیچیدهتر کرده است. اقتصاد آمریکا در ماه گذشته ۱۶۲ هزار شغل جدید ایجاد کرد؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از انتظار اقتصاددانان بود و نشان داد بازار کار برخلاف نگرانیهای قبلی، همچنان از قدرت قابلتوجهی برخوردار است.
- اقتصاد آمریکا در ماه گذشته ۱۶۲ هزار شغل ایجاد کرد؛ رقمی فراتر از پیشبینیها.
- احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر افزایش یافته است.
- معاملهگران بازار، احتمال افزایش نرخ بهره را حدود ۵۳ درصد در برابر ۴۸ درصد برای تثبیت نرخها میدانند.
- افزایش بازده اوراق بلندمدت، نفت گران و بدهی سنگین آمریکا همچنان ریسک اصلی بازار اوراق است.
این آمار در شرایطی منتشر شده که تورم همچنان یکی از دغدغههای اصلی سیاستگذاران آمریکاست و افزایش قیمت نفت نیز میتواند فشارهای قیمتی بیشتری به اقتصاد وارد کند. به همین دلیل، بخشی از کارشناسان والاستریت اکنون معتقدند فدرال رزرو ممکن است برای کنترل تورم و حفظ اعتبار سیاست پولی، به سمت افزایش نرخ بهره حرکت کند.
گزارش اشتغال، معادله فدرال رزرو را تغییر داد
انتشار گزارش اشتغال قوی دقیقاً همان چیزی نبود که فدرال رزرو برای تصمیمگیری آسانتر درباره مسیر نرخ بهره به آن نیاز داشت. اگر بانک مرکزی آمریکا به دنبال نشانههایی از کاهش سرعت اقتصاد بود، آمار جدید بازار کار چنین سیگنالی ارائه نکرد.
ایجاد ۱۶۲ هزار شغل در ماه گذشته، در شرایطی که انتظار بازار پایینتر بود، نشان میدهد تقاضا برای نیروی کار همچنان قدرتمند است. این موضوع از یک سو برای اقتصاد آمریکا خبر مثبتی محسوب میشود، اما از سوی دیگر، نگرانی درباره تداوم فشارهای تورمی را افزایش میدهد.
جو بروئلاس، اقتصاددان ارشد مؤسسه «آراسام»، معتقد است فدرال رزرو در حال حاضر تا حدودی از منحنی تحولات اقتصادی عقب افتاده است. به اعتقاد او، اگر بانک مرکزی بخواهد اعتبار خود را در مبارزه با تورم حفظ کند، ممکن است ناچار به افزایش نرخ بهره شود؛ تصمیمی که میتواند پیامدهای سیاسی و اقتصادی قابلتوجهی به همراه داشته باشد.
بازار اوراق، سیگنال مهمتری از بازار سهام میدهد
یکی از مهمترین واکنشها پس از انتشار دادههای اشتغال در بازار اوراق خزانه آمریکا مشاهده شد. بازده اوراق ۱۰ ساله در پایان معاملات جمعه به حدود ۴.۷۸۴ درصد رسید و ۰.۰۲۲ واحد افزایش یافت.
افزایش بازده اوراق بلندمدت نشان میدهد سرمایهگذاران فقط به تصمیم کوتاهمدت فدرال رزرو نگاه نمیکنند، بلکه درباره آینده تورم، بدهی دولت و میزان عرضه اوراق نیز نگرانی دارند.
رابرت گالو، مدیر سرمایهگذاری ارشد درآمد ثابت در «فدریتد هرمس»، معتقد است بازار اکنون به سمت سناریوی افزایش نرخ بهره متمایل شده است. از نگاه او، اگر فدرال رزرو نرخهای کوتاهمدت را افزایش دهد، میتواند بخشی از خریداران اوراق کوتاهمدت را آرام کند و در صورت کاهش بازده اوراق بلندمدت، فشارهای سیاسی نیز تا حدی کاهش خواهد یافت اما مشکل اصلی این است که هیچ تضمینی وجود ندارد افزایش نرخ بهره کوتاهمدت بتواند بازده اوراق بلندمدت را پایین بیاورد.
احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر بیشتر شد
تا پیش از انتشار گزارش اشتغال، بخش قابلتوجهی از بازار همچنان روی تثبیت نرخ بهره حساب میکرد. اما اکنون این معادله تغییر کرده است. تحلیلگران مککواری روز جمعه پیشبینی خود را تغییر دادند و به جای دسامبر، افزایش نرخ بهره را برای سپتامبر محتمل دانستند. آنها همچنین احتمال یک افزایش دیگر در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ را مطرح کردند.
در بازار پیشبینی نیز معاملهگران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر را حدود ۵۳ درصد در نظر گرفتهاند؛ در مقابل، احتمال ثابت ماندن نرخ بهره حدود ۴۸ درصد قیمتگذاری شده است. این اعداد هنوز به معنای قطعیت افزایش نرخ بهره نیستند، اما نشان میدهند توازن انتظارات بازار به سمت سیاست پولی سختگیرانهتر حرکت کرده است.
وارش و دوگانگی سیاست پولی
کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در هفتههای اخیر درباره مسیر آینده نرخ بهره راهنمایی روشنی ارائه نکرده است. با این حال، سخنرانی او در نشست جکسون هول در ماه گذشته از سوی بازار تا حد زیادی لحن تندتری نسبت به تورم داشت.
در طرف مقابل، کریستوفر والر، عضو هیئتمدیره فدرال رزرو، درست یک روز پیش از آغاز دوره سکوت ارتباطی بانک مرکزی، اعلام کرد در صورتی که گزارش تورم هفته آینده نشانههایی از کاهش فشارهای قیمتی ارائه دهد، میتوان از ثابت ماندن نرخ بهره حمایت کرد.
بنابراین گزارش تورم پیشرو میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. اگر تورم همچنان بالا باقی بماند، گزارش اشتغال قدرتمند احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت خواهد کرد؛ اما اگر نشانههای روشنی از کاهش فشارهای قیمتی دیده شود، فدرال رزرو ممکن است همچنان ترجیح دهد فعلاً دست نگه دارد.
چرا افزایش نرخ بهره لزوماً مشکل بازار اوراق را حل نمیکند؟
نگرانی اصلی والاستریت فقط نرخ بهره کوتاهمدت نیست. سرمایهگذاران در بازار اوراق خزانه با مجموعهای از عوامل ساختاری روبهرو هستند که میتواند بازده اوراق بلندمدت را حتی در صورت تغییر نرخ سیاستی بالا نگه دارد.
افزایش تورم ناشی از قیمت بالاتر نفت، سطح بیسابقه بدهی دولت آمریکا و افزایش حجم حراجهای اوراق خزانه باعث شده سرمایهگذاران برای نگهداری بدهی بلندمدت آمریکا بازده بیشتری مطالبه کنند.
به بیان ساده، دولت آمریکا برای تأمین مالی کسری بودجه به انتشار حجم بیشتری از اوراق نیاز دارد و همزمان سرمایهگذاران نیز به دلیل افزایش ریسکهای تورمی و مالی، پاداش بیشتری برای خرید این اوراق مطالبه میکنند. اقدام اخیر وزارت خزانهداری آمریکا برای افزایش بازخرید اوراق نیز تنها برای حدود یک روز باعث کاهش بازدهها شد و سپس روند صعودی دوباره ادامه پیدا کرد.
حتی مداخله برای حمایت از ارزش پول ژاپن، که در ازای آن فروش اوراق خزانه آمریکا توسط ژاپن محدود شود، نتوانست فشار موجود در بخش بلندمدت منحنی بازده را متوقف کند. گالو در این زمینه معتقد است جایگاه آمریکا به عنوان یک وامگیرنده دیگر مانند گذشته نیست.
هوش مصنوعی فشار جدیدی به بازار اوراق وارد کرده است
در همین زمان، یک عامل جدید نیز به تقاضای سرمایه در اقتصاد آمریکا اضافه شده است: سرمایهگذاری گسترده در هوش مصنوعی. سهام انویدیا به محدوده رکوردهای تاریخی نزدیک شده و گزارشهایی نیز درباره احتمال عرضه عمومی سهام شرکت آنتروپیک منتشر شده است. اما پشت این رونق فناوری، نیاز عظیمی به سرمایه وجود دارد.
استیو سوسنیک، استراتژیست ارشد شرکت «اینتراکتیو بروکرز»، معتقد است خریداران حساس به نرخ بهره اکنون با حجم زیادی از اوراق شرکتی مواجه شدهاند؛ اوراقی که انتشار آنها برای تأمین مالی توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی افزایش یافته است.
ساخت مراکز داده، توسعه ظرفیت پردازشی و تأمین انرژی مورد نیاز سامانههای هوش مصنوعی به سرمایهگذاری میلیارد دلاری نیاز دارد. شرکتهایی که پیشتر میتوانستند از جریان نقدی داخلی خود برای توسعه استفاده کنند، اکنون برای تأمین مالی پروژههای بزرگتر به بازار بدهی مراجعه میکنند. این مسئله میتواند عرضه اوراق شرکتی را افزایش داده و بخشی از فشار موجود در بازار درآمد ثابت را تشدید کند.
“
«به نظر من، مهمترین پیام این گزارش نه احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر، بلکه تغییر ماهیت ریسک در بازار آمریکاست. در شرایطی که اقتصاد هنوز توان ایجاد اشتغال دارد، فدرال رزرو دیگر نمیتواند صرفاً بر نگرانی از کند شدن رشد اقتصادی تکیه کند؛ در طرف مقابل، رشد بازده اوراق بلندمدت نشان میدهد مشکل اصلی بازار بهتدریج از «نرخ سیاستی» به «هزینه تأمین مالی آمریکا» منتقل شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، افزایش نرخ بهره میتواند تنها بخشی از مسئله را حل کند و حتی فشار بیشتری بر ارزشگذاری سهام، هزینه استقراض شرکتها و سرمایهگذاریهای سنگین حوزه هوش مصنوعی وارد کند. بنابراین، از نگاه من، در ماههای آینده باید بیش از تصمیم یکباره فدرال رزرو، به رفتار بازده اوراق ۱۰ ساله و حق بیمه ریسک بدهی آمریکا توجه کرد؛ زیرا همین متغیر میتواند تعیینکننده اصلی جهت سرمایه در بازارهای سهام، اوراق و کالاها باشد.»
بابک شیری
والاستریت همچنان به سهام خوشبین است
با وجود افزایش نگرانیها درباره نرخ بهره، همه سرمایهگذاران نسبت به آینده بازار سهام بدبین نشدهاند. تحلیلگران یوبیاس همچنان موضع مثبتی نسبت به سهام دارند و معتقدند سرمایهگذاران باید پرتفوی خود را دوباره ارزیابی کنند و از اصلاحهای مقطعی بازار برای افزایش موقعیت در بخشهای منتخب استفاده کنند.
این مؤسسه همچنان سه حوزه هوش مصنوعی، انرژی و منابع را در اولویت قرار داده است. این دیدگاه نشان میدهد بازار سهام الزاماً افزایش نرخ بهره را به معنای آغاز یک روند نزولی گسترده نمیداند. اگر رشد اقتصادی و سودآوری شرکتها همچنان قدرتمند باقی بماند، بازار سهام میتواند بخشی از فشار ناشی از نرخ بهره بالاتر را جذب کند اما مسئله اصلی برای سرمایهگذاران، ترکیب همزمان نرخ بهره بالا، بازده اوراق بلندمدت و ارزشگذاری بالای سهام است.
راهبرد دوگانه برای بازار اوراق
در چنین فضایی، برخی مدیران سرمایهگذاری به جای انتخاب یک سناریوی مشخص، استراتژی دوگانه را ترجیح میدهند. نیک پانیتساس، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت فاردر، معتقد است هیچکس با اطمینان نمیداند تصمیم بعدی فدرال رزرو چه خواهد بود. شرکت او از راهبردی استفاده میکند که بخشی از سرمایه را به اوراق خزانه بلندمدت اختصاص میدهد؛ داراییهایی که در صورت کاهش نرخ بهره میتوانند از افزایش قیمت برخوردار شوند.
در طرف دیگر این ترکیب، اوراق خزانه کوتاهمدت محافظتشده در برابر تورم قرار میگیرند تا در صورت تداوم فشارهای قیمتی، بخشی از پرتفوی بتواند از سرمایهگذار محافظت کند. این استراتژی در واقع تلاش میکند پرتفوی را برای هر دو سناریو آماده نگه دارد: کاهش نرخ بهره و کاهش بازده اوراق در یک طرف، و تداوم تورم و نرخهای بالا در طرف دیگر.
جمعبندی
گزارش اشتغال ۱۶۲ هزار نفری آمریکا اکنون مسیر تصمیمگیری فدرال رزرو را پیچیدهتر کرده است. بازار کار هنوز آنقدر قوی است که نمیتوان با اطمینان از ضرورت کاهش نرخ بهره سخن گفت و در مقابل، تورم ناشی از قیمت بالاتر انرژی و فشارهای مالی دولت آمریکا همچنان یک تهدید جدی محسوب میشود.
افزایش احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر به ۵۳ درصد، تغییر پیشبینی مککواری از دسامبر به سپتامبر و بازده حدود ۴.۷۸۴ درصدی اوراق ۱۰ ساله همگی نشان میدهند بازار در حال آماده شدن برای دورهای سختگیرانهتر است.
با این حال، مسئله مهمتر از تصمیم یک نشست فدرال رزرو، رفتار نرخهای بلندمدت است. اگر بدهی سنگین آمریکا، عرضه گسترده اوراق، قیمت بالای نفت و تقاضای سرمایه برای توسعه هوش مصنوعی همچنان بازده اوراق بلندمدت را بالا نگه دارند، حتی افزایش نرخ بهره نیز ممکن است نتواند فشار موجود بر بازار اوراق را برطرف کند. در چنین شرایطی، مسیر بازارهای مالی بیش از هر زمان دیگری به ترکیب سه متغیر وابسته خواهد بود: تورم، سیاست پولی و هزینه تأمین مالی دولت و شرکتها.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
