- حجم صادرات: ارسال نزدیک به ۱۰۰ تن طلا از روسیه به هنگکنگ در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ که رشدی ۳ برابری نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است.
- ارزش معاملات: مجموع خرید طلای روسیه توسط نهادهای هنگکنگی از ابتدای سال ۲۰۲۲ تا کنون حدود ۳۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
- راهبرد عبور از تحریم: استفاده از هنگکنگ به عنوان هاب واسط برای انتقال طلا به سرزمین اصلی چین و دور زدن سهمیههای وارداتی چین و تحریمهای غرب.
- چالشها و ریسکها: پیچیدگی انطباق با قوانین بانکی غربی و افزایش احتمال اعمال تحریمهای ثانویه آمریکا علیه مؤسسات فعال در این شبکه تجاری.
حجم صادرات طلای روسیه به هنگکنگ در هفت ماه نخست سال جاری میلادی به رکورد بیسابقه نزدیک به ۱۰۰ تن رسید. این میزان تجارت که تقریباً سه برابر نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته، نشاندهنده شکلگیری یک مسیر تجاری راهبردی و جدید است که در پی تحریمهای غرب علیه روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین ایجاد شده است.
شتاب گرفتن تجارت در سایه تحریمها
براساس گزارش ها، صادرات طلای روسیه به هنگکنگ از سال ۲۰۲۲ سرعت گرفته است. باوجود اعمال تحریمهای گسترده از سوی ایالات متحده و بریتانیا بر طلای روسیه، هنگکنگ و سرزمین اصلی چین محدودیتهای مشابهی را اعمال نکردهاند و این امر راه را برای گسترش این مسیر تجاری هموار کرده است.
طبق برآوردها، ارزش کل طلای روسیه که از ابتدای سال ۲۰۲۲ توسط نهادهای مستقر در هنگکنگ خریداری شده، حدود ۲۷۶ میلیارد دلار هنگکنگ، معادل تقریبی ۳۵ میلیارد دلار، باشد.
هنگکنگ؛ نقطه واسط برای بازار چین
به باور کارشناسان، بخش قابل توجهی از طلای روسیه که وارد هنگکنگ میشود، در نهایت به سرزمین اصلی چین منتقل میگردد. از آنجایی که چین دارای سهمیه مشخصی برای واردات طلا است، هنگکنگ به عنوان یک مرکز تجاری منعطف عمل میکند. به طوری که طلاهای خریداری شده در این منطقه که فاقد محدودیتهای وارداتی هستند، میتوانند به راحتی به چین منتقل شوند.
این روند بخشی از پیوند رو به رشد روابط اقتصادی میان دو قدرت بزرگ است. چین بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده طلا در جهان و روسیه دومین تولیدکننده برتر جهانی است. همچنین روسیه برای حمایت از اقتصاد جنگی خود، تمرکز ویژهای بر صادرات کالا، بهویژه به چین، نشان داده است.
ریسکهای حقوقی و فشار تحریمهای آمریکا
هنگکنگ با راهاندازی یک سیستم آزمایشی جدید برای تسویه معاملات طلا در ماه ژوئیه، گامهای عملی برای تقویت جایگاه خود در بازار جهانی برداشته است. افزایش حجم تجاری روسیه و همچنین اختلالات لجستیکی در دبی و تنشهای موجود در خاورمیانه، موقعیت هنگکنگ را به عنوان یک مرکز جایگزین و امن برای ترانزیت و تسویه طلای روسیه تقویت کرده است.
با این حال، این مسیر تجاری جدید با ریسکهای جدی در زمینه اجرای تحریمها روبروست. در سال ۲۰۲۴، وزارت خزانهداری ایالات متحده تحریمهایی را علیه برخی از نهادهای هنگکنگ به دلیل نقش آنها در شبکههای پولشویی طلا با مشارکت روسیه اعمال کرد.
افزایش حجم تجارت با یک تولیدکننده تحت تحریم، فرآیندهای انطباق با قوانین را برای بانکها و پالایشگاههای غربی پیچیده میکند و خطر تحریم ثانویه را برای مؤسساتی که معاملات غیرمستقیم با روسیه انجام میدهند، افزایش میدهد.
در همین راستا، اداره خدمات مالی و خزانهداری هنگکنگ اعلام کرده است که تمامی نهادهای فعال در سیستم جدید تبادل طلا، مشمول مقررات سختگیرانه موجود در زمینه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم خواهند بود. تا این لحظه، بورس طلای هنگکنگ و وزارت خزانهداری ایالات متحده در این مورد سکوت کردهاند.
