- قیمت نفت خام برنت با ۲.۵۹ درصد کاهش به ۹۷.۷۴ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام WTI نیز با سقوطی بیش از ۳ درصد، آستانه روانی ۹۰ دلار را شکست که نشاندهنده تغییر جهت ناگهانی بازار در پی انتشار اخبار جدید است.
- تلاشهای دیپلماتیک میان ایران و عمان برای توافق بر سر ایجاد یک کریدور ترانزیتی موقت هفتروزه در تنگه هرمز، در صورت کاهش محاصره دریایی و فشارهای نظامی ایالات متحده، به سرعت «حق بیمه ریسک» را در بازارهای جهانی کاهش داد.
- آمادهسازی شرکت آرامکوی عربستان برای از سرگیری صادرات نفت خام از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، چشمانداز عرضه جهانی را بهبود بخشیده و نگرانیها از طولانی شدن اختلال در مسیر شرق-غرب عربستان را تا حد زیادی برطرف کرده است.
- با وجود این کاهش قیمت، بازار همچنان با احتیاط به تحولات مینگرد چراکه هیچ توافق نهایی میان ایران و آمریکا حاصل نشده و درگیریهای یمن همچنان زیرساختهای انرژی منطقه را در معرض تهدیدهای امنیتی قرار میدهد.
بازار نفت در طول روز شاهد تغییرات شدیدی بود. نفت خام برنت که صبح به ۱۰۲ دلار رسیده بود، با ۲.۵۹ درصد کاهش به ۹۷.۷۴ دلار در هر بشکه رسید. این سطح، پایینترین قیمت ثبتشده از ۸ سپتامبر محسوب میشود. نفت خام WTI نیز با افت بیش از ۳ درصد، به ۸۹.۵۰ دلار کاهش یافت و آستانه روانی زیر ۹۰ دلار را رد کرد. این نوسان شدید نشان داد که قیمتگذاری، که در ساعات ابتدایی روز تحت تأثیر خطرات امنیتی خاورمیانه بود، ظرف چند ساعت به سمت «انتظار افزایش عرضه» تغییر جهت داد.
عقبنشینی قیمتها؛ چرا بازار فروشنده شد؟
دو تحول در این عقبنشینی شدید بازار تاثیرگذار است. نخست، تقویت انتظارات برای از سرگیری تماسهای دیپلماتیک بین ایران و ایالات متحده و بازگشت ترانزیت از تنگه هرمز به حالت عادی و دوم، آمادگی عربستان سعودی برای استفاده مجدد از بندر ینبع به عنوان یکی از مهمترین نقاط صادراتی در مسیر دریای سرخ.
۱. ایران و طرح مجوز ۷ روزه برای تنگه هرمز: قویترین عامل کاهش قیمت، انتشار گزارشهایی از مذاکرات ایران و عمان برای بازگشایی یک کریدور ترانزیتی موقت در تنگه هرمز بود. طبق این طرح، در صورت کاهش فشار نظامی و محاصره دریایی توسط آمریکا، عبور و مرور میتواند ظرف هفت روز از سر گرفته شود. در همین راستا، طرفین در حال مذاکره در مورد یک مسیر موقت و طرح مینروبی هستند. تنگه هرمز مسیر عبور حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و LNG است. کاهش تردد کشتیهای باری از ۱۰ فروند به تنها ۲ فروند در روز گذشته، نشاندهنده تداوم خطرات امنیتی است. اما بازار اکنون به جای تمرکز بر وضعیت موجود، به «نقشه راه دیپلماتیک» واکنش نشان میدهد.
۲. بازگشت آرامکو به بندر ینبع: دومین عامل، آمادهسازی آرامکو برای از سرگیری صادرات از بندر ینبع است. خط لوله نفت شرق-غرب عربستان که مناطق تولیدی شرق را به دریای سرخ متصل میکند، پس از حملات پهپادی ۱۳ سپتامبر غیرفعال شده بود و عربستان را ناچار کرد صادرات را به پایانههای خلیج فارس منتقل کند. این اقدام نه تنها عرضه نفت عربستان را افزایش میدهد، بلکه وابستگی فزاینده این کشور به تنگه هرمز را نیز کاهش خواهد داد. همزمانی این خبر با سیگنالهای دیپلماتیک تنگه هرمز، منجر به حل سریعتر اختلاف عرضه در بازار نفت شد.
وضعیت ریسک پریمیوم و چشمانداز آینده
فروش اخیر نفت برنت، فراتر از نوسانات امروز است. قیمت نفت طی روزهای متوالی رو به کاهش بود و دیروز برای اولین بار از ۹ سپتامبر به ۹۸.۹۸ دلار رسید. اگرچه حملات به نفتکشها و ریسکهای امنیتی جاری باعث شده بود قیمتها صبح امروز به ۱۰۲ دلار برسد، اما اخبار دیپلماتیک، آن سودها را کاملاً از بین برد.
با وجود این کاهش قیمت، هنوز خیلی زود است که بگوییم ارسال محمولههای انرژی به حالت عادی بازگشته است. هیچ توافق نهایی بین ایران و آمریکا حاصل نشده و درگیری در یمن میان حوثیها و نیروهای تحت حمایت عربستان، همچنان زیرساختهای حملونقل دریایی در دریای سرخ را تهدید میکند.
در نهایت، «همه چشمها به هرمز و ینبع دوخته شده است». دو عاملِ تبدیلِ پیشنهاد ایران به توافق قطعی و سرعت از سرگیری صادرات از ینبع، مسیر آینده قیمتها را تعیین خواهد کرد. پیشرفت در این دو جبهه میتواند ریسک ژئوپلیتیک را بیش از پیش کاهش دهد، اما هرگونه فروپاشی در روند دیپلماتیک یا حملات جدید به زیرساختها، ممکن است نوسانات شدیدی را مجدداً به بازار بازگرداند.
