تولید نفت اوپک در ماه اکتبر با افزایش نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز به حدود ۲۷.۲ میلیون بشکه رسید؛ جهشی که عمدتاً با افزایش تولید عربستان سعودی و استفاده از مسیرهای جایگزین صادرات نفت امکان‌پذیر شد. با این حال، تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز همچنان بسیار پایین‌تر از سطح عادی است و بازار نفت در برابر هرگونه تشدید درگیری آسیب‌پذیر باقی مانده است.

جهش تولید اوپک با محوریت عربستان سعودی

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال و با استناد به تازه‌ترین داده‌های ماهانه اوپک، تولید نفت این سازمان در اکتبر نزدیک به ۲ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به حدود ۲۷.۲ میلیون بشکه رسید.

این رقم به سطح تولید پیش از جنگ ایران نزدیک شده است؛ زمانی که اوپک در فوریه حدود ۲۸.۶ میلیون بشکه در روز نفت تولید می‌کرد.

عربستان سعودی، رهبر عملی اوپک، نقش اصلی را در این افزایش ایفا کرد. تولید نفت این کشور از حدود ۸.۴ میلیون بشکه در روز در سپتامبر به نزدیک ۱۰.۶ میلیون بشکه در اکتبر رسید.

خطوط لوله و مسیرهای جایگزین، جریان صادرات را حفظ کردند

بیش از هشت ماه پس از آغاز درگیری‌ها، تولیدکنندگان نفت خلیج فارس با استفاده از خطوط لوله جایگزین، انتقال نفت از نفتکشی به نفتکش دیگر و سایر مسیرهای عملیاتی توانسته‌اند بخشی از جریان صادرات را حفظ کنند.

حمایت نظامی آمریکا نیز به تداوم صادرات کمک کرده است؛ آن هم در شرایطی که کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز با حملات مکرر روبه‌رو هستند و حوثی‌ها نیز تردد دریایی در دریای سرخ را تهدید می‌کنند.

بر اساس داده‌های شرکت کپلر، صادرات نفت عربستان در اکتبر به‌طور میانگین حدود ۷ میلیون بشکه در روز بود. این میزان اندکی کمتر از سپتامبر، اما همچنان بالاتر از میانگین حدود ۶.۲ میلیون بشکه‌ای سال ۲۰۲۵ قرار داشت.

همچنین بارگیری نفت از پایانه‌های شرقی عربستان در سواحل خلیج فارس دوباره افزایش یافته است؛ پس از آنکه در مراحل ابتدایی جنگ، بخشی از صادرات به سمت بنادر دریای سرخ منتقل شده بود.

تنگه هرمز همچنان گلوگاه اصلی عرضه نفت است

با وجود بهبود تولید و صادرات، تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین محدودیت در مسیر بازگشت عرضه نفت به شرایط عادی محسوب می‌شود.

پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این آبراه عبور می‌کرد. اما داده‌های کپلر نشان می‌دهد میانگین تردد تأییدشده نفتکش‌ها در هفته گذشته به حدود ۴ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ در حالی که این رقم پیش از درگیری‌ها حدود ۱۷ میلیون بشکه بود.

البته این آمار اولیه است و ممکن است تمام محموله‌ها را پوشش ندهد؛ زیرا برخی نفتکش‌ها هنگام عبور از منطقه، فرستنده‌های موقعیت‌یاب خود را خاموش می‌کنند.

بنابراین، افزایش تولید اوپک به معنای بازگشت کامل عرضه به وضعیت پیش از جنگ نیست. بخش مهمی از بهبود فعلی همچنان به مسیرهای جایگزین و راهکارهای لجستیکی وابسته است.

عربستان برای جذب خریداران، نفت را با تخفیف بیشتری عرضه کرد

افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی و ریسک‌های عملیاتی، تولیدکنندگان نفت خلیج فارس را به ارائه تخفیف‌های بیشتر برای حفظ مشتریان سوق داده است.

شرکت آرامکوی سعودی قیمت فروش رسمی نفت سبک عربی برای تحویل در ماه دسامبر به مشتریان آسیایی را ۲ دلار در هر بشکه کاهش داد. در نتیجه، این نفت با تخفیف ۷ دلاری نسبت به شاخص عمان/دبی عرضه خواهد شد.

این تخفیف عمیق‌تر نشان می‌دهد تولیدکنندگان منطقه برای رقابت بر سر خریداران و جبران هزینه‌های بالاتر حمل‌ونقل، ناچار به انعطاف بیشتر در قیمت‌گذاری شده‌اند.

قیمت نفت با وجود افزایش عرضه دوباره صعود کرد

انتشار آمار افزایش تولید اوپک در شرایطی انجام شد که قیمت نفت پس از افت به زیر ۹۰ دلار در ابتدای هفته، بار دیگر افزایش یافت.

قیمت نفت برنت در روز چهارشنبه با رشد ۱.۵ درصدی به حدود ۹۳ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز ۱.۶ درصد افزایش یافت و در محدوده ۸۷ دلار معامله شد.

ادامه حملات به کشتی‌ها و ابهام درباره مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران، خوش‌بینی نسبت به کاهش تنش‌ها را محدود کرده و همچنان از قیمت نفت حمایت می‌کند.

اوپک پیش‌بینی تقاضای نفت را تغییر نداد

اوپک پیش‌بینی‌های خود درباره تقاضای جهانی نفت را بدون تغییر حفظ کرد. این سازمان انتظار دارد مصرف جهانی نفت در سال جاری روزانه ۱۸۰ هزار بشکه و در سال آینده روزانه ۲.۵۵ میلیون بشکه افزایش یابد.

همچنین اعضای کلیدی ائتلاف اوپک‌پلاس اوایل ماه جاری توافق کردند سطح تولید خود را در دسامبر ثابت نگه دارند.

افزایش تولید اکتبر تا حدی نگرانی‌ها درباره کمبود شدید عرضه را کاهش داده است؛ اما محدودیت تردد از تنگه هرمز همچنان ریسک مهمی برای بازار محسوب می‌شود. هرگونه تشدید درگیری که خطوط لوله جایگزین یا مسیرهای دریای سرخ را هدف قرار دهد، می‌تواند به‌سرعت بخش مهمی از بهبود عرضه را خنثی کند.

منبع: وال‌استریت ژورنال، به نقل از داده‌های اوپک و کپلر؛ بازنشر در یوتوتایمز