مایکرون در آستانه گزارش مالی ۳۰ سپتامبر؛ آیا بازار حافظه همچنان با کمبود عرضه مواجه است؟

بازار تراشه‌های حافظه در حالی به یکی از برندگان اصلی موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی تبدیل شده که قیمت هر دو گروه اصلی حافظه، یعنی DRAM و NAND، همچنان در سطوح بی‌سابقه قرار دارد. در چنین شرایطی، شرکت Micron Technology آماده است در پایان ماه سپتامبر گزارش مالی جدید خود را منتشر کند؛ گزارشی که احتمالاً بیش از آنکه صرفاً عملکرد سه‌ماهه گذشته را نشان دهد، تصویری از وضعیت عرضه و تقاضای حافظه در سال‌های آینده ارائه خواهد کرد.

مایکرون در ماه‌های اخیر از افزایش شدید قیمت حافظه و رشد تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی سود قابل‌توجهی برده است. درآمد بخش DRAM این شرکت در سه‌ماهه مالی سوم از ۷.۱ میلیارد دلار در سال قبل و ۱۸.۸ میلیارد دلار در سه‌ماهه پیشین، به ۳۱.۳ میلیارد دلار رسید. درآمد NAND نیز از ۲.۲ میلیارد دلار در سال قبل و ۵ میلیارد دلار در سه‌ماهه گذشته، به ۹.۹ میلیارد دلار افزایش یافت.

اکنون همه نگاه‌ها به گزارش مالی ۳۰ سپتامبر دوخته شده است؛ اما برای سرمایه‌گذاران، احتمالاً بخش مهم‌تر گزارش نه اعداد گذشته، بلکه پیش‌بینی مدیران مایکرون درباره قیمت حافظه، تقاضای هوش مصنوعی و وضعیت عرضه در سال مالی آینده خواهد بود.

هوش مصنوعی دوباره حافظه را به مرکز توجه بازار آورد

بازار حافظه از دو بخش اصلی DRAM و NAND تشکیل شده است. DRAM حافظه‌ای سریع و موقت است که برای پردازش اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرد و NAND وظیفه ذخیره‌سازی بلندمدت داده‌ها را بر عهده دارد.

در سال‌های گذشته، بازار DRAM بارها دوره‌های شدید رونق و رکود را تجربه کرده بود؛ اما ظهور هوش مصنوعی ساختار تقاضا را تغییر داده است. یکی از مهم‌ترین محرک‌های جدید بازار، حافظه با پهنای باند بالا یا HBM است که در کنار پردازنده‌های گرافیکی و تراشه‌های هوش مصنوعی قرار می‌گیرد و با کاهش تأخیر، امکان پردازش حجم عظیمی از داده را فراهم می‌کند.

در سوی دیگر، مراکز داده هوش مصنوعی به فضای ذخیره‌سازی بسیار بیشتری نیز نیاز دارند. حجم بالای داده‌های مورد استفاده برای آموزش و اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی باعث افزایش تقاضا برای حافظه NAND و حافظه‌های حالت جامد شده است.

به همین دلیل، رونق هوش مصنوعی دیگر تنها به سازندگان پردازنده محدود نمی‌شود و شرکت‌هایی مانند مایکرون نیز از افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های محاسباتی سود می‌برند.

جهش قیمت‌ها موتور رشد مایکرون شد

مایکرون یکی از سه تولیدکننده بزرگ DRAM جهان در کنار سامسونگ و اس‌کی هاینیکس است و بخش عمده درآمد خود را از این بازار به دست می‌آورد. در سه‌ماهه مالی سوم، حدود ۷۶ درصد درآمد مایکرون از DRAM حاصل شد و بیشتر درآمد باقی‌مانده نیز به NAND اختصاص داشت. نکته مهم این است که جهش درآمد شرکت بیشتر از آنکه ناشی از افزایش شدید حجم فروش باشد، نتیجه رشد قیمت حافظه بود.

حجم فروش DRAM نسبت به سه‌ماهه قبل تنها در محدوده پایین تک‌رقمی افزایش یافت، اما متوسط قیمت فروش آن حدود ۶۰ درصد رشد کرد. در NAND نیز حجم فروش در محدوده میانی تک‌رقمی افزایش یافت، در حالی که متوسط قیمت فروش حدود ۸۰ درصد جهش کرد.

این ترکیب برای مایکرون بسیار مطلوب بوده است؛ زیرا افزایش قیمت بدون رشد متناسب هزینه تولید می‌تواند حاشیه سود شرکت را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد. همین اتفاق نیز در عملکرد مالی شرکت منعکس شده است. درآمد DRAM به ۳۱.۳ میلیارد دلار و درآمد NAND به ۹.۹ میلیارد دلار رسیده و بازار اکنون انتظار دارد این روند در گزارش مالی آینده نیز ادامه پیدا کند.

قیمت حافظه در ماه اوت رکورد زد

نشانه‌های بازار همچنان از ادامه فشار تقاضا حکایت دارند. بر اساس داده‌های منتشرشده توسط درام‌اکسچنج، متوسط قیمت DRAM معمولی مورد استفاده در رایانه‌های شخصی در ماه اوت بیش از ۴ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت و به حدود ۲۵ دلار رسید. قیمت NAND معمولی مورد استفاده در کارت‌های حافظه نیز در همین ماه حدود ۱.۴ درصد رشد کرد و به ۳۰.۱۰ دلار رسید.

این ارقام نشان می‌دهد افزایش قیمت حافظه صرفاً مربوط به محصولات پیشرفته مورد استفاده در هوش مصنوعی نیست و بازار حافظه‌های عمومی نیز همچنان با فشار تقاضا مواجه است.

از سوی دیگر، ترندفورس انتظار دارد قیمت DRAM رایانه‌های شخصی در سه‌ماهه سوم بین ۱۸ تا ۲۳ درصد نسبت به سه‌ماهه قبل افزایش پیدا کند و قیمت NAND نیز به مسیر صعودی خود ادامه دهد. بنابراین، اگر این پیش‌بینی محقق شود، مایکرون می‌تواند گزارش مالی قدرتمند دیگری را پشت سر بگذارد.

چرا کمبود حافظه ممکن است ادامه‌دار باشد؟

مسئله اصلی بازار اکنون دیگر فقط رشد تقاضا نیست؛ بلکه محدودیت سمت عرضه نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است. اس‌کی هاینیکس اعلام کرده که عدم تعادل میان عرضه و تقاضای DRAM ممکن است در سال ۲۰۲۷ حتی شدیدتر شود و بازار احتمالاً تا سال ۲۰۳۰ به تعادل کامل نخواهد رسید.

یکی از دلایل اصلی این وضعیت، رقابت میان تولیدکنندگان تراشه برای دسترسی به تجهیزات پیشرفته تولید است. از سوی دیگر، تولید HBM به ظرفیت ویفر بسیار بیشتری نسبت به DRAM معمولی نیاز دارد؛ به‌گونه‌ای که برآوردها نشان می‌دهد تولید HBM حدود سه برابر DRAM معمولی ظرفیت ویفر مصرف می‌کند.

بنابراین هرچه تقاضا برای حافظه‌های پیشرفته هوش مصنوعی بیشتر شود، بخشی از ظرفیت تولیدی که می‌توانست به حافظه‌های معمولی اختصاص پیدا کند نیز به سمت محصولات پیشرفته‌تر سوق داده می‌شود. این وضعیت می‌تواند محدودیت عرضه را طولانی‌تر کند و قیمت حافظه را برای مدت بیشتری در سطوح بالا نگه دارد.

NAND هم از چرخه صعودی خارج نشده است

اگرچه تمرکز اصلی بازار در سال جاری روی DRAM و HBM بوده، NAND نیز نشانه‌هایی از بهبود قابل‌توجه نشان داده است. شرکت سن‌دیسک اعلام کرده انتظار دارد قیمت NAND در طول سال مالی ۲۰۲۷ به صورت متوالی افزایش‌های ملایمی را تجربه کند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان می‌دهد موج تقاضای ایجادشده توسط هوش مصنوعی فقط به حافظه‌های سریع محدود نشده است. مراکز داده برای ذخیره حجم عظیم اطلاعات، داده‌های آموزشی و محتوای تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی به ظرفیت ذخیره‌سازی بسیار بیشتری نیاز دارند. در نتیجه، NAND نیز می‌تواند یکی از برندگان رشد سرمایه‌گذاری در مراکز داده باشد.

“

«از نگاه من، جذاب‌ترین بخش داستان مایکرون خودِ رشد قیمت حافظه نیست، بلکه تغییر ساختار تقاضاست. اگر سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی همچنان به گسترش مراکز داده، پردازنده‌های شتاب‌دهنده و ظرفیت ذخیره‌سازی منجر شود، بازار حافظه می‌تواند برای مدتی طولانی‌تر از چرخه‌های سنتی خود در وضعیت کمبود باقی بماند. با این حال، ارزش‌گذاری پایین مایکرون نباید به‌تنهایی سیگنال خرید تلقی شود؛ زیرا ماهیت چرخه‌ای صنعت حافظه همچنان یک ریسک جدی است. نقطه تعیین‌کننده برای سرمایه‌گذاران، نه رشد تاریخی قیمت‌ها، بلکه پاسخ این سؤال است که آیا تقاضای ساختاری ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند پیش از ورود ظرفیت جدید، قیمت حافظه را در سطوح سودآور نگه دارد یا خیر.»

بابک شیری

گزارش ۳۰ سپتامبر؛ عددها مهم‌اند، اما راهنمایی آینده مهم‌تر است

مایکرون قرار است در ۳۰ سپتامبر نتایج سه‌ماهه چهارم مالی خود را منتشر کند. انتظار می‌رود عملکرد مالی شرکت بار دیگر قدرتمند باشد، اما برای بازار احتمالاً یک موضوع اهمیت بیشتری دارد: چشم‌انداز مدیریت برای سال مالی ۲۰۲۷.

قیمت حافظه نمی‌تواند برای همیشه با چنین سرعتی افزایش پیدا کند. رشدهای ۶۰ تا ۸۰ درصدی قیمت فروش، اگر ادامه‌دار باشند، در نهایت با افزایش عرضه یا کاهش رشد تقاضا مواجه خواهند شد.

با این حال، شواهد فعلی نشان می‌دهد بازار هنوز با محدودیت عرضه روبه‌رو است. سرمایه‌گذاری سنگین در زیرساخت هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد و تولید حافظه‌های پیشرفته نیز ظرفیت زیادی مصرف می‌کند. به همین دلیل، حتی اگر سرعت رشد قیمت‌ها کاهش پیدا کند، ماندگاری قیمت‌ها در سطوح بالا می‌تواند همچنان برای مایکرون سودآور باشد.

ارزش‌گذاری مایکرون هنوز جذاب است؟

یکی از نکات قابل‌توجه درباره مایکرون، ارزش‌گذاری آن در مقایسه با رشد سودآوری شرکت است. بر اساس برآوردهای ارائه‌شده در گزارش، نسبت قیمت به سود آینده‌نگر مایکرون بر مبنای سود سال مالی ۲۰۲۷ حدود ۶ برابر است.

چنین نسبتی برای شرکتی که در قلب یکی از مهم‌ترین چرخه‌های سرمایه‌گذاری فناوری جهان قرار دارد، از دید برخی سرمایه‌گذاران جذاب به نظر می‌رسد.

البته ریسک اصلی همچنان پابرجاست. بازار حافظه ذاتاً چرخه‌ای است و افزایش شدید قیمت‌ها می‌تواند در نهایت انگیزه تولیدکنندگان برای افزایش ظرفیت را بالا ببرد. اگر عرضه سریع‌تر از تقاضا رشد کند، همان‌طور که در دوره‌های قبلی نیز اتفاق افتاده، قیمت‌ها می‌توانند به سرعت کاهش پیدا کنند اما فعلاً داده‌های بازار چنین تغییری را نشان نمی‌دهند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.