انتشار گزارش تازه والاستریت ژورنال درباره برنامههای پنهانی ایلان ماسک، شوک بزرگی به بازارهای جهانی وارد کرده است. در این گزارش آمده که تسلا در حال بررسی فروش یا تفکیک کامل بخش عملیاتی خود در چین است؛ دومین بازار بزرگ این شرکت که نقش حیاتی در سودآوری آن داشته است. در این مقاله از یوتوتایمز، قصد داریم ابعاد مختلف این خبر جنجالی و تاثیر آن بر بازار را زیر ذرهبین قرار دهیم.
اما چه چیزی ایلان ماسک را مجبور کرده تا به فکر جداسازی این بازوی ارزشمند بیفتد؟ پاسخ در دو کلمه خلاصه میشود: ژئوپلیتیک و اسپیسایکس.
- گزارش جنجالی از نقشه خروج: بر اساس گزارش منتشرشده، تسلا در حال بررسی گزینه فروش، تفکیک کامل یا تعطیلی بخش عملیاتی خود در چین است تا راه برای ادغام احتمالی با اسپیسایکس هموار شود.
- سد امنیتی و نظامی آمریکا: با توجه به اینکه اسپیسایکس یک پیمانکار دفاعی و امنیتی حیاتی برای ایالات متحده است، حضور گسترده تسلا در بازار و زنجیره تامین چین، مانع رگولاتوری بزرگی برای این معامله ایجاد میکند.
- نگرانیهای شدید پکن از جاسوسی دادهها: مقامات چینی نگرانند که این ادغام باعث دسترسی شرکت دفاعی آمریکایی به دادههای پیمایش ۲ میلیون خودروی تسلا در چین و انتقال مواد حساس به صنایع نظامی واشنگتن شود.
- برنامهریزی برای حذف وابستگی به چین: ایلان ماسک از مدتها قبل استراتژی کاهش وابستگی به باتریها و تراشههای منطقهای را آغاز کرده و قصد دارد تامینکنندگان چینی را تا سال ۲۰۲۷ از خطوط تولید آمریکا خارج کند.
دیوارکشی میان واشنگتن و پکن؛ خط دفاعی ماسک
بر اساس گزارشهای نزدیک به مدیران ارشد تسلا، ایلان ماسک از مدتها قبل دستور داده بود که یک «لیزر» یا خط حائل پررنگ میان بخش آمریکا و چین کشیده شود. هدف اولیه این بود که در صورت بروز درگیریهای نظامی یا تنشهای شدید سیاسی بین آمریکا و چین (به ویژه در سناریوی بحران تایوان در سالهای ۲۰۲۶ یا ۲۰۲۷)، حداقل بخش آمریکایی تسلا زنده بماند.
اما حالا با مطرح شدن سناریوی ادغام تسلا و اسپیسایکس، این تفکیک ابعاد بسیار جدیتری به خود گرفته است:
- ملاحظات امنیتی آمریکا: اسپیسایکس یک پیمانکار کلیدی وزارت دفاع آمریکا است که ماهوارههای فوقسری پرتاب میکند. طبق قوانین آمریکا، فعالیتهای یک شرکت دفاعی نمیتواند با حاکمیت چین در گرههای سختافزاری و زنجیره تامین همپوشانی داشته باشد.
- ریسک باتریها و چیپها: وابستگی شدید به باتریهای لیتیومی چین و تراشههای تایوانی (TSMC)، نقطه ضعف بزرگی برای پروژه ادغام محسوب میشود.
✔️ بیشتر بخوانید: تقاضای طلا در سهماهه دوم مقاوم ماند؛ بانکهای مرکزی بازگشتند
کابوس پکن؛ وقتی دادههای ملی به خطر میافتد
از سوی دیگر، این معامله بزرگ قطعاً با سد محکم نهادهای ناظر در چین مواجه خواهد شد. مقامات چینی از این نگرانند که ادغام تسلا با یک شرکت دفاعی آمریکایی باعث شود:
دادههای حساس پیمایش و تصویربرداری بیش از ۲ میلیون مالک خودروی تسلا در چین به دست نهادهای نظامی آمریکا بیفتد.
زنجیرههای تامین حساس و مواد اولیه دو منظوره (مانند عناصر نادر خاکی) از طریق تسلا در اختیار اسپیسایکس قرار گیرد.
تاکتیک جایگزین؛ الگوی استارباکس و یام برندز
اگر تجربه سایر شرکتهای بزرگ آمریکایی را مرور کنیم، میبینیم که خروج یا فروش سهام چین اتفاق بیسابقهای نیست. پیش از این شرکتهایی مانند استارباکس و «یام برندز» (مالک کیافسی و پیتزا هات) بخش چین خود را به سرمایهگذاران محلی واگذار کرده یا آن را به یک شرکت مستقل تبدیل کردهاند.
تصمیم نهایی هرچه باشد، نشاندهنده یک واقعیت تلخ اقتصادی است: عصر طلایی فعالیت بیدردسر شرکتهای فناوری آمریکایی در بازار چین به پایان رسیده و معاملهگران بازار باید خود را برای بازآرایی کاملاً جدید زنجیرههای تامین جهانی آماده کنند.
