به گزارش بلومبرگ، آمریکا در حال مذاکره با ونزوئلا برای بهدستآوردن سهمی بزرگ در میدانهای نفتی این کشور است؛ خبری که ۲۷ اوت منتشر شد و تحقق آن به گسترش چشمگیر کنترل کنونی واشینگتن بر این صنعت و درآمدهای آن میانجامد.
مذاکرات در مراحل ابتدایی است، اما یک توافق نخستین موردی خواهد بود که دولت فدرال آمریکا مالک سهمی از میدانهای نفتی بیرون از خاک این کشور میشود و مداخلهای تقریباً بیسابقه در اقتصاد کشوری دیگر به شمار میرود.
چند سناریو در دست بررسی است، از جمله واگذاری اجاره ۱۰۰ساله چند میدان نفتی به آمریکا. جزئیات اندک است و هنوز هیچ تصمیمی گرفته نشده است.
آمریکا ۳ ژانویه نیکلاس مادورو، رئیسجمهور آن زمان ونزوئلا، را بازداشت کرد و پس از آن روابط دیپلماتیک را از سر گرفت و اکنون با دولت دلسی رودریگس، رئیسجمهور موقت، در کاراکاس همکاری میکند. این رابطه بهشدت مشروط است؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ونزوئلا را «پنجاهویکمین ایالت» توصیف کرده و گفته است آمریکا صنعت نفت کمبازده این کشور را «بازسازی» خواهد کرد.
این مذاکرات نارضایتی دولت ترامپ از سرعت احیای نفت ونزوئلا را برجسته میکند. با وجود تلاشهای واشینگتن و کاراکاس، از زمان بازداشت مادورو هیچ سرمایهگذاری بزرگ جدیدی از سوی شرکتهای آمریکایی اعلام نشده است، هرچند شورون، تنها غول نفتی آمریکایی فعال در ونزوئلا، بر اساس گفته افراد آگاه در حال مذاکره برای افزودن دو میدان نفتی جدید به عملیات خود در این کشور است.
این نخستین بار نیست که آمریکا مالکیت میدانهای نفتی در کشوری دیگر را در نظر میگیرد. در دهه ۱۹۴۰ دولت فرانکلین روزولت نهادی دولتی به نام «شرکت ذخایر نفتی» را برای خرید ذخایر نفت در کشورهای دیگر بهعنوان موضوعی امنیتی ایجاد کرد و در آن زمان خرید ذخایری در عربستان سعودی را بررسی کرد، اما آن طرح در نهایت کنار گذاشته شد.
سهم در نفت ونزوئلا به آمریکا کمک میکند استقلال انرژی و تسلط خود بر بازارهای جهانی را بیشتر تأمین کند. اهمیت ونزوئلا در بازارهای جهانی نفت پس از آغاز جنگ ایران، که عرضه از خلیج فارس را محدود کرده است، افزایش یافته و نفت این کشور میتواند بدون گذر از پرتنشترین گلوگاههای دریایی جهان، از جمله دریای سرخ و تنگه هرمز، به بازارهای کلیدی برسد.
اوپک برآورد میکند ونزوئلا نزدیک به ۳۰۴ میلیارد بشکه نفت، معادل ۲۰ درصد ذخایر نفت خام جهان و بیش از عربستان سعودی، در اختیار دارد. برخی تحلیلگران رقم واقعی را حدود یکسوم این مقدار، نزدیک به ۱۰۰ میلیارد بشکه، میدانند که با این حال تقریباً دو برابر مجموع ذخایر آمریکا، کانادا، مکزیک و شیلی است.
تولید کنونی ونزوئلا حدود ۱ میلیون بشکه در روز است، نزدیک به یکسوم اوج تولید این کشور در دهه ۱۹۹۰ و کمتر از ۱ درصد تولید جهانی. با وجود افت این بخش، دستکم ۹۵ درصد درآمد ارزی ونزوئلا از فروش نفت به دست میآید.
کاراکاس و واشینگتن در فرآیندی با سه مرحله تثبیت، بازیابی و انتقال زیر نظر کاخ سفید برای آزادسازی منابع این کشور همکاری نزدیک دارند. رودریگس قوانین جدید هیدروکربن و معادن را به تصویب رسانده که به نفع سرمایهگذاران است و کنترلهای شدید دولتی چنددههای را کنار میگذارد، و خزانهداری آمریکا تحریمهای شرکت دولتی نفت ونزوئلا، پیدیویاسای، را کاهش میدهد و مجوزهای همکاری شرکتهای آمریکایی و بینالمللی با آن را گسترش میدهد.
بیشتر غولهای نفتی در سالهای گذشته این کشور را ترک کردهاند، اما شماری از آنها در کنار شورون ماندهاند، از جمله انی ایتالیا و رپسول اسپانیا. مقامهای ارشد آمریکایی، از جمله کریس رایت وزیر انرژی و داگ برگام وزیر کشور، همراه با دهها شرکت، برای بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در نفت و گاز و ارزیابی شرایط چارچوب قانونی جدید به کاراکاس سفر کردهاند.
واشینگتن با کنترل درآمدهای نفتی ونزوئلا، که آن را در حسابهای خزانهداری آمریکا نگه میدارد، نظارت نزدیکی بر این فرآیند داشته است. تا اواسط آوریل حدود ۳ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور تزریق شد و زمان انتشار گزارشهای شرکتهای حسابرسی، از جمله گزارش شرکت خدمات حرفهای KPMG، روشن نیست.
تولید نفت خام و گاز هنوز بهطور محسوس افزایش نیافته و کارشناسان پیشبینی میکنند آغاز جدی سرمایهگذاری بینالمللی زمانبر باشد. با این حال، صادرات نفت ونزوئلا پس از بازگشت هند به واردات از این کشور به بالاترین سطح ۶ سال گذشته رسید و بر اساس برآورد ریستاد انرژی، این صنعت آمادگی دارد تولید خود را در دهه آینده نزدیک به ۱ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
بر اساس گفته افراد آگاه، ونزوئلا در حال بررسی خروج از اوپک است، سازمانی که خود در تأسیس آن در سال ۱۹۶۰ نقش داشت، و این احتمال را با مقامهای آمریکایی مطرح کرده است.
شرکتهای نفتی آمریکایی از یک قرن پیش معماران اصلی صنعت نفت ونزوئلا بودند و این کشور را به یکی از تأمینکنندگان مهم آمریکا تبدیل کردند. این صنعت در میانه دهه ۱۹۷۰ ملی شد، در دهه ۱۹۹۰ به سرمایهگذاری خارجی بازگشایی شد و هوگو چاوس، رئیسجمهور پیشین و پرنفوذ، در سال ۲۰۰۷ پروژههای بزرگ آمریکایی را مصادره کرد؛ پس از آن اکسون موبیل و کونوکوفیلیپس از ونزوئلا خارج شدند و بعدها در داوریهای بینالمللی احکام گستردهای برای مصادره داراییهایشان گرفتند.
شورون، تنها شرکت نفتی آمریکایی باقیمانده در ونزوئلا، در حال حاضر مجوزی محدود از وزارت خزانهداری آمریکا برای فعالیت در سه سرمایهگذاری مشترک با پیدیویاسای دارد و حدود یکچهارم تولید ونزوئلا را در اختیار دارد.
