مذاکرهکنندگان آمریکایی در تلاش برای تثبیت توافق اولیه صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، دسترسی ایروان به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شرکت انویدیا را به عنوان مشوق اقتصادی مطرح کردهاند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، گسترش مجوزهای صادراتی برای تأمین این تراشهها در پروژهای به ارزش بیش از پنج میلیارد دلار در ارمنستان، در روند مذاکرات صلح میان دو کشور نقش داشته است.
این طرح در چارچوب تلاشهای دولت آمریکا برای پایان دادن به دههها تنش در قفقاز جنوبی بر سر قرهباغ کوهستانی در بیش از ۳۵ سال و کشته شدن حدود ۴۰ هزار نفر است. مقامهای آمریکایی بر این باورند که ایروان در برابر دستیابی به روابط اقتصادی نزدیکتر با غرب، آمادگی بیشتری برای پیشبرد توافق صلح خواهد داشت.
در مرکز این برنامه، پروژه مرکز داده فایربرد در شهر هرازدان ارمنستان قرار دارد. ارزش این پروژه بیش از پنج میلیارد دلار برآورد شده و قرار است تا پایان سال آینده حدود ۷۰ هزار سرور پیشرفته انویدیا از خانوادههای گریس بلکول و ورا روبین در آن مستقر شود.
شرکت فایربرد پیشتر برای واردات حدود ۶ هزار واحد پردازش گرافیکی درخواست مجوز کرده بود و پس از شکلگیری توافق اولیه صلح، مجوز فروش دهها هزار پردازنده پیشرفته، از جمله تراشههای GB300، از سوی آمریکا صادر شد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز در سفر فوریه خود به ارمنستان از تعریف مجوزهای صادراتی برای فروش تراشههای پرقدرت انویدیا خبر داد.
برنامه آمریکا تنها به انتقال فناوری محدود نیست و تغییر شبکه حملونقل و لجستیک منطقه را نیز دنبال میکند. بر اساس این طرح، ساخت «مسیر بینالمللی ترامپ برای صلح و رفاه» شامل خطوط راهآهن، جاده و خط لوله برای اتصال مستقیم جمهوری آذربایجان به نخجوان، قرار است از اوایل سال ۲۰۲۷ آغاز شود.
