چشم‌انداز هفته پیش‌رو؛ تصمیم فدرال رزرو، بانک مرکزی ژاپن و بانک انگلستان در بحبوحه معمای تورم

ابهام بالا در آستانه تصمیم فدرال رزرو

هفته‌ای بسیار مهم برای بانک‌های مرکزی در پیش است؛ زیرا هم فدرال رزرو و هم بانک مرکزی ژاپن از جهات مختلف تحت فشار قرار دارند و اعتبار سیاستی آنها نیز در معرض آزمون است. در مقابل، به نظر می‌رسد بانک انگلستان دست‌کم در مقطع فعلی مسیر ساده‌تری پیش رو داشته باشد. همزمان، انتشار داده‌های تورمی نیز زیر نظر خواهد بود؛ آن هم در شرایطی که جنگ در خاورمیانه همچنان ادامه دارد.

یکی از عواملی که اضطراب بازارها پیش از تصمیم‌های نرخ بهره را افزایش داده، کاهش شفافیت در فدرال رزرو است؛ به‌ویژه حالا که راهنمایی آینده‌نگر عملاً کنار گذاشته شده است. با این حال، تردیدی نیست که کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در سخنرانی جکسون هول لحن انقباضی‌تری اتخاذ کرد، هرچند از ارائه سیگنال صریح درباره افزایش نرخ بهره در نشست پیش‌رو خودداری کرد. سایر مقامات فدرال رزرو که در این سمپوزیوم و پیش از آغاز دوره سکوت رسانه‌ای سخنرانی کردند، مستقیم‌تر از ضرورت سیاست پولی انقباضی‌تر سخن گفتند. با این حال، دو چهره مهم یعنی کریستوفر والر، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، و جان ویلیامز از فدرال رزرو نیویورک، موضعی به‌طور محسوسی داویش‌تر داشتند.

در نتیجه، هر تصمیمی که روز چهارشنبه اتخاذ شود، رأی‌گیری تقریباً به‌طور قطع با اختلاف نظر همراه خواهد بود. بازارها نیز هنوز به جمع‌بندی روشنی نرسیده‌اند و حدود دو سوم احتمال برای افزایش 25 واحد پایه‌ای نرخ وجوه فدرال در نظر می‌گیرند.

این وضعیت نشان می‌دهد واکنش بازار در هر دو سناریو می‌تواند شدید باشد؛ به‌طوری که در صورت افزایش نرخ بهره، دلار آمریکا احتمالاً تقویت خواهد شد. با این حال، یک بازیابی معنادار و پایدار در دلار تنها زمانی محتمل است که فدرال رزرو در نمودار نقطه‌ای جدید خود، از ادامه سیاست‌های انقباضی در ماه‌های بعد نیز حمایت کند. حتی حفظ نرخ بهره همراه با لحنی انقباضی نیز می‌تواند از دلار حمایت کند، اما هرگونه تصمیم برای به تعویق انداختن افزایش نرخ ممکن است استقلال فدرال رزرو را بیش از پیش زیر سؤال ببرد و بخشی از اثر مثبت احتمالی بر دلار را خنثی کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر از فدرال رزرو خواسته است نرخ بهره را کاهش دهد تا آمریکا «کمترین نرخ بهره را در میان کشورهای جهان» داشته باشد. وارش نیز ممکن است تمایل داشته باشد از قرار گرفتن در معرض حملات مستقیم ترامپ اجتناب کند، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر.

موانع «نامرئی» پیش روی فدرال رزرو

معمای پیش روی فدرال رزرو چندان ساده نیست؛ زیرا تورم همچنان به‌طور محسوسی بالاتر از هدف 2 درصدی این بانک قرار دارد، در حالی که رشد اشتغال کند شده و ممکن است مصرف‌کنندگان نیز محتاط‌تر شده باشند. گزارش خرده‌فروشی ماه آگوست که روز چهارشنبه منتشر می‌شود، از این جهت زیر نظر خواهد بود که آیا مخارج خرده‌فروشی برای دومین ماه متوالی کاهش یافته است یا خیر. از دیگر داده‌های مهم هفته می‌توان به شاخص تولیدی امپایر استیت در روز سه‌شنبه، آمار مسکن در روز پنج‌شنبه و تولید صنعتی در روز جمعه اشاره کرد.

در مرکز بحث تورمی این پرسش قرار دارد که آیا روند کاهش تورم به‌اندازه‌ای قوی هست که فشارهای قیمتی در حال شکل‌گیری از ناحیه شوک انرژی خاورمیانه و کمبود تراشه‌ها را خنثی کند یا خیر.

با توجه به اینکه تورم مدت زیادی است بالاتر از 2 درصد قرار دارد و اقتصاد نیز به‌سختی در آستانه ورود به رکود قرار گرفته، انتخاب پیش روی سیاست‌گذاران فدرال رزرو در ظاهر باید نسبتاً روشن باشد. مهم‌تر از آن، اکنون احتمال بیشتری وجود دارد که جنگ با ایران برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند؛ موضوعی که می‌تواند اثرات دور دوم تورمی را عملاً اجتناب‌ناپذیر کند.

در شرایط فعلی، فدرال رزرو با خطر جدی عقب افتادن از منحنی مواجه است. یکی از نگرانی‌های این بانک آن است که در شرایطی که بار بدهی بر اقتصاد آمریکا رو به افزایش است، افزایش نرخ بهره بازده اوراق خزانه‌داری را از سطوح فعلی نیز بالاتر نبرد. با این حال، احتمال کاهش بازده‌های بلندمدت بیشتر است؛ زیرا افزایش نرخ بهره می‌تواند اعتماد بازارها به تعهد فدرال رزرو برای بازگرداندن تورم به هدف خود را تقویت کند.

آیا بانک مرکزی ژاپن در نقطه عطف قرار دارد؟

بانک مرکزی ژاپن نیز یکی دیگر از بانک‌های مرکزی است که در معرض خطر عقب افتادن از روند تورم قرار دارد. اگرچه تورم در ژاپن در بخش عمده سال 2026 روندی نزولی داشته است، اکنون ممکن است این مسیر در حال معکوس شدن باشد؛ زیرا اثر یارانه‌های قبلی دولت در حال کمرنگ شدن است و قیمت بالای نفت، در کنار کاهش ارزش پیشین ین، هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.

اعضای هیئت سیاست‌گذاری بانک مرکزی ژاپن در ماه‌های اخیر نسبت به احتمال عبور تورم از سطوح مطلوب نگرانی بیشتری نشان داده‌اند. با این حال، کازوئو اوئدا، رئیس این بانک، همچنان از ارائه سیگنال صریح درباره افزایش سریع‌تر نرخ بهره خودداری کرده است.

عامل اصلی تغییر در انتظارات بازار نسبت به BoJ، موضع سخت‌گیرانه‌تر دولت ترامپ در برابر تضعیف بیشتر ین بوده است. علاوه بر آمادگی وزارت خزانه‌داری آمریکا برای مداخله به نفع ین، دولت تاکایچی نیز تحت فشار اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، قرار گرفته تا مخالفت خود با تشدید سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن را کنار بگذارد.

یکی از مشاوران نخست‌وزیر تاکایچی اخیراً اشاره کرده است که بانک مرکزی ژاپن ممکن است از الگوی افزایش نرخ بهره تقریباً هر شش ماه یک‌بار، به افزایش‌های فصلی روی بیاورد؛ نشانه‌ای روشن از اینکه دولت برای حرکت سریع‌تر BoJ چراغ سبز نشان داده است.

سرمایه‌گذاران در حال حاضر حدود 75 درصد احتمال برای افزایش 25 واحد پایه‌ای نرخ بهره در روز جمعه در نظر گرفته‌اند و پس از آن نیز تا پایان سال 2027 حدود 75 واحد پایه افزایش بیشتر را قیمت‌گذاری کرده‌اند. اما آیا این میزان برای جلوگیری از تضعیف دوباره ین کافی خواهد بود؟ اگر اوئدا بخواهد مانع فروش ین در واکنش به ناامیدی سرمایه‌گذاران شود، باید لحن به‌مراتب انقباضی‌تری اتخاذ کند.

“

«تنها چند ساعت پیش از اعلام تصمیم بانک مرکزی ژاپن، داده‌های CPI ماه آگوست منتشر خواهند شد.»

محمد زمانی

پس از افزایش جزئی CPI توکیو در ماه آگوست، انتظار می‌رود ارقام سراسری نیز اندکی بالاتر بروند.

بانک انگلستان عجله‌ای برای افزایش نرخ بهره ندارد

در حالی که بیشتر بانک‌های مرکزی بزرگ یا نرخ بهره را افزایش داده‌اند یا به چنین اقدامی نزدیک شده‌اند، بانک انگلستان فعلاً با آرامش بیشتری در حاشیه ایستاده است؛ تغییری قابل‌توجه نسبت به زمانی که در ماه مارس و همزمان با جهش اولیه قیمت نفت، درباره تورم زنگ خطر را به صدا درآورده بود.

با این حال، مشابه کمیته بازار آزاد فدرال، اعضای کمیته سیاست پولی بانک انگلستان نیز اختلاف‌نظر عمیقی دارند. هیو پیل، اقتصاددان ارشد بانک، یکی از صریح‌ترین صداهای هاوکیش است، در حالی که اندرو بیلی، رئیس بانک انگلستان، اخیراً مواضع داویش‌تری اتخاذ کرده است. همین هفته، بیلی تلویحاً اشاره کرد که افزایش نرخ بهره قطعی نیست و در جکسون هول نیز اثرات دور دوم تورمی را «محدود» توصیف کرد.

در مقابل، پیل که در نشست جولای به افزایش نرخ بهره رأی داده بود، معتقد است برای جلوگیری از تبدیل شدن ریسک‌های تورمی موقت به فشارهای پایدار، به «افزایش سریع» نرخ‌ها نیاز است.

با نگاهی به داده‌های تورمی، بانک انگلستان هنوز می‌تواند پیش از تصمیم‌گیری درباره افزایش نرخ بهره کمی صبر کند. با این حال، مشابه فدرال رزرو، نگرانی‌های این بانک درباره وضعیت اقتصاد ممکن است بیش از حد بزرگ‌نمایی شده باشد، در حالی که اتکای آن به روند کاهش تورم نیز چندان قابل اتکا به نظر نمی‌رسد.

نرخ تورم سرفصل بریتانیا در ماه جولای به 2.9 درصد در مقیاس سالانه جهش کرد؛ پس از آنکه سقف قیمت انرژی در ابتدای سه‌ماهه سوم 13 درصد افزایش یافت. نهاد تنظیم‌گر انرژی نیز پیش‌تر از افزایش دیگری به میزان 4 درصد برای سه‌ماهه چهارم خبر داده است. با توجه به اینکه چشم‌انداز آتش‌بس در خاورمیانه در کوتاه‌مدت چندان روشن نیست، احتمال افزایش بیشتر قیمت انرژی در بریتانیا در ابتدای سال 2027 نیز وجود دارد.

این بدان معناست که تورم سرفصل در ماه‌های آینده احتمالاً مسیر صعودی خواهد داشت. با این حال، بانک انگلستان توجه بیشتری به تورم هسته و تورم بخش خدمات خواهد داشت. داده‌های ماه آگوست روز چهارشنبه منتشر می‌شوند و احتمالاً پیش از تصمیم نرخ بهره روز پنج‌شنبه، به نوسانات پوند دامن خواهند زد.

آمار خرده‌فروشی ماه آگوست نیز روز جمعه منتشر خواهد شد، اما داده‌های بازار کار در روز سه‌شنبه نیز اهمیت زیادی دارند. اشتغال در بریتانیا پس از دوره ضعف در سال 2025 به‌تدریج در حال بهبود بوده است، اما سیاست‌گذاران ممکن است از این موضوع نگران باشند که روند کاهش رشد دستمزدها در حال متوقف شدن است.

از آنجا که نشست سپتامبر با کنفرانس خبری یا پیش‌بینی‌های به‌روزشده همراه نخواهد بود، سرمایه‌گذاران به دنبال هرگونه سرنخ درباره احتمال افزایش نرخ بهره در ماه نوامبر خواهند بود و داده‌های اقتصادی نیز نقش مهمی در شکل‌دهی این انتظارات خواهند داشت.

تورم کانادا پس از توقف انقباضی BoC زیر ذره‌بین

داده‌های تورم در کانادا نیز با دقت دنبال خواهند شد؛ جایی که نشانه‌های اولیه‌ای از افزایش فشارهای قیمتی زیربنایی دیده می‌شود. تورم سرفصل از ماه آوریل تاکنون عمدتاً در محدوده 3.0 درصد نوسان کرده که بخش زیادی از آن ناشی از افزایش قیمت بنزین بوده است. با این حال، بانک مرکزی کانادا نیز مانند سایر بانک‌های مرکزی هنوز نسبت به شکل‌گیری اثرات دور دوم تورمی متقاعد نشده است.

با وجود این، بانک مرکزی کانادا در بیانیه سیاست پولی ماه سپتامبر، زمانی که نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرد، به افزایش ریسک‌های صعودی تورم اشاره کرد؛ موضوعی که انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تقویت کرد. در حال حاضر، سرمایه‌گذاران یک افزایش 25 واحد پایه‌ای در ماه دسامبر را به‌طور کامل در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند، اما اگر گزارش CPI روز دوشنبه بالاتر از انتظار منتشر شود، این انتظارات می‌توانند به ماه اکتبر منتقل شوند.

علاوه بر این، اگر فدرال رزرو در ادامه هفته نتواند انتظارات انقباضی بازار را برآورده کند، دلار کانادا می‌تواند در برابر دلار آمریکا از محدوده 1.37 عبور کند.

در سایر نقاط، برآورد نهایی تورم منطقه یورو برای ماه آگوست روز چهارشنبه منتشر خواهد شد، چین روز سه‌شنبه آمار تولید صنعتی و خرده‌فروشی ماه آگوست را منتشر می‌کند و داده‌های تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه دوم نیوزیلند نیز روز پنج‌شنبه مورد توجه قرار خواهند گرفت.

✔️ بیشتر بخوانید: تورم آمریکا بالاتر از انتظار؛ جهش قیمت بیت‌کوین و آلت‌کوین‌ها

لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.