چرا سرمایه‌گذاران حرفه‌ای هنوز به ساده‌ترین استراتژی بازار اعتماد دارند؟

در بازاری که هیجان پیرامون هوش مصنوعی، رشد سریع برخی شرکت‌ها و رکوردهای جدید شاخص‌های سهام، سرمایه‌گذاران را به دنبال کردن فرصت‌های داغ ترغیب می‌کند، شاید ساده‌ترین استراتژی همچنان یکی از منطقی‌ترین گزینه‌ها باشد: سرمایه‌گذاری منظم در صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر شاخص. بسیاری از سرمایه‌گذاران تازه‌کار تصور می‌کنند برای کسب بازدهی مناسب باید دائماً سهام برنده بعدی را پیدا کنند، اما تجربه بازار نشان داده است که تشخیص سقف قیمت و انتخاب زمان مناسب ورود، کاری بسیار دشوار است.

نمونه امسال شرکت «ساندیسک» به‌خوبی این مسئله را نشان می‌دهد. سهام این شرکت در ماه ژوئن تا قیمت ۲۳۳۵ دلار صعود کرد و رشد آن از ابتدای سال به حدود ۶۳۹۰ درصد رسید؛ جهشی که با افزایش تقاضا برای حافظه‌های مورد استفاده در زیرساخت هوش مصنوعی همراه بود. اما در همان زمان، نسبت قیمت به سود سهم به حدود ۸۱ برابر رسیده بود و پس از آن قیمت سهام حدود ۱۷ درصد کاهش یافت. این مثال نشان می‌دهد حتی زمانی که داستان بنیادی یک شرکت جذاب است، خرید در نقطه‌ای که هیجان بازار به اوج رسیده، می‌تواند ریسک قابل‌توجهی ایجاد کند.

مشکل اصلی؛ هیچ‌کس آینده را نمی‌داند

سرمایه‌گذاری در سهام ذاتاً با عدم قطعیت همراه است. ممکن است شرکتی عملکرد مالی بسیار خوبی داشته باشد، اما یک خبر منفی، تغییر احساسات سرمایه‌گذاران یا افت عمومی بازار، قیمت سهام آن را در مدت کوتاهی پایین بیاورد. به همین دلیل، ساختن سبدی از چند سهم پرطرفدار اگرچه می‌تواند در دوره‌های صعودی بازدهی بالایی ایجاد کند، اما مدیریت آن نیازمند زمان، دانش و تحمل ریسک قابل‌توجهی است.

دو روش شناخته‌شده برای کاهش این مشکل، تنوع‌بخشی و خرید پله‌ای با مبلغ ثابت هستند. با این حال، صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر شاخص یک مزیت مهم دیگر دارند: سرمایه‌گذار به جای تلاش برای شناسایی برنده بعدی، مجموعه‌ای از شرکت‌های بزرگ و موفق بازار را به صورت هم‌زمان در اختیار می‌گیرد.

این رویکرد در ظاهر بسیار ساده است، اما دقیقاً همین سادگی یکی از نقاط قوت آن محسوب می‌شود.

شاخص خودش شرکت‌های ضعیف را کنار می‌گذارد

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق‌های شاخصی این است که ترکیب شاخص ثابت نیست. برای مثال، شاخص S&P 500 معیارهای مشخصی برای ورود شرکت‌ها دارد و عمدتاً شرکت‌های بزرگ آمریکایی را در بر می‌گیرد که از نظر اندازه و سودآوری شرایط لازم را داشته باشند.

در نتیجه، سرمایه‌گذار مجبور نیست هر چند ماه یک‌بار تصمیم بگیرد کدام شرکت را بفروشد و کدام شرکت را جایگزین کند. شرکت‌هایی که دیگر معیارهای لازم را ندارند، به مرور از شاخص خارج می‌شوند و شرکت‌های قدرتمندتر جای آنها را می‌گیرند.

این سازوکار باعث می‌شود سرمایه‌گذار به جای پیش‌بینی آینده تک‌تک شرکت‌ها، روی عملکرد مجموعه‌ای بزرگ از کسب‌وکارها سرمایه‌گذاری کند.

وارن بافت؛ خرید بازار به جای حدس زدن برنده بعدی

این همان رویکردی است که وارن بافت نیز بارها بر اهمیت آن تأکید کرده است. فلسفه اصلی این است که سرمایه‌گذار به جای تلاش برای انتخاب «شرکت درست»، می‌تواند به شکل مستمر در مجموعه بزرگی از شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه‌گذاری کند و هزینه‌های خود را نیز پایین نگه دارد.

یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارها برای اجرای این روش، صندوق قابل معامله Vanguard S&P 500 ETF با نماد VOO است. این صندوق حدود ۱.۷ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت دارد و عملکرد آن شاخص S&P 500 را دنبال می‌کند.

مزیت دیگر چنین صندوقی، هزینه پایین آن است. نسبت هزینه VOO تنها ۰.۰۳ درصد اعلام شده است؛ یعنی بخش بسیار کوچکی از سرمایه سالانه صرف هزینه مدیریت می‌شود و قسمت بیشتری از بازدهی برای سرمایه‌گذار باقی می‌ماند.

برای سرمایه‌گذاری بلندمدت، همین هزینه‌های ظاهراً کوچک می‌توانند اهمیت زیادی پیدا کنند؛ زیرا اختلاف هزینه در طول سال‌ها بر اثر انباشته شدن بازدهی، اثر بزرگ‌تری بر نتیجه نهایی خواهد داشت.

بازدهی ۲۰ ساله S&P 500 چه می‌گوید؟

مهم‌ترین استدلال در حمایت از این استراتژی، عملکرد تاریخی بازار است. بر اساس داده‌های مورد استفاده در گزارش، شاخص S&P 500 طی ۲۰ سال گذشته به طور متوسط حدود ۱۱.۴ درصد در سال بازدهی داشته است.

البته این عدد به معنای آن نیست که بازار هر سال ۱۱.۴ درصد رشد می‌کند. مسیر بازار همراه با دوره‌های صعود شدید، اصلاح، رکود و سقوط است. اما در افق‌های زمانی طولانی، رشد اقتصاد آمریکا و افزایش سودآوری شرکت‌های بزرگ توانسته بازدهی قابل‌توجهی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند.

همین موضوع دلیل اصلی دشوار بودن شکست دادن شاخص است. سرمایه‌گذاری که دائماً در حال خرید و فروش سهام است، باید نه‌تنها شرکت مناسب، بلکه زمان مناسب ورود و خروج را نیز تشخیص دهد. در مقابل، سرمایه‌گذار شاخصی بخش بزرگی از این تصمیم‌ها را کنار می‌گذارد و اجازه می‌دهد عملکرد کل بازار نتیجه سرمایه‌گذاری را تعیین کند.

“

«به نظر من جذاب‌ترین بخش این استراتژی، نه بازده تاریخی ۱۱.۴ درصدی، بلکه حذف نیاز به پیش‌بینی مداوم بازار است. در شرایطی که روایت‌هایی مانند هوش مصنوعی می‌توانند ارزش‌گذاری برخی سهام را به سرعت از واقعیت بنیادی فاصله دهند، داشتن یک سبد گسترده و کم‌هزینه می‌تواند نقش مهمی در کنترل ریسک تصمیم‌گیری داشته باشد؛ با این حال، نباید فراموش کرد که «ساده بودن» به معنای «بدون ریسک بودن» نیست و سرمایه‌گذاری شاخصی زمانی بیشترین کارایی را دارد که با افق بلندمدت، انضباط در سرمایه‌گذاری و تحمل نوسانات بازار همراه شود.»

بابک شیری

آیا صندوق شاخصی همیشه بهترین انتخاب است؟

البته سرمایه‌گذاری شاخصی به معنای حذف کامل ریسک نیست. اگر بازار سهام سقوط کند، ارزش صندوق شاخصی نیز کاهش پیدا می‌کند؛ زیرا صندوق مالک سهام همان شرکت‌های موجود در شاخص است.

همچنین عملکرد تاریخی تضمینی برای آینده نیست. ممکن است بازدهی بازار آمریکا در دهه‌های آینده کمتر یا بیشتر از میانگین ۲۰ سال گذشته باشد.

مزیت اصلی این روش جای دیگری است: کاهش ریسک ناشی از انتخاب اشتباه یک شرکت و کاهش وابستگی به تصمیم‌های هیجانی.

سرمایه‌گذاری منظم نیز می‌تواند این ویژگی را تقویت کند. وقتی سرمایه‌گذار در دوره‌های مختلف بازار، چه در زمان رشد و چه هنگام افت قیمت‌ها، مبلغ مشخصی را وارد بازار می‌کند، وابستگی او به انتخاب دقیق نقطه ورود کاهش می‌یابد.

به بیان ساده، این روش تلاش نمی‌کند بازار را شکست دهد؛ تلاش می‌کند سرمایه‌گذار را برای مدت طولانی در بازار نگه دارد.

گزینه‌های دیگری برای سرمایه‌گذاران

صندوق‌های مبتنی بر S&P 500 تنها گزینه موجود نیستند. صندوق Vanguard S&P 500 Growth ETF با نماد VOOG تمرکز بیشتری بر شرکت‌های رشدی دارد و برای سرمایه‌گذارانی طراحی شده که تمایل بیشتری به سهام رشد دارند.

صندوق Schwab U.S. Dividend Equity ETF با نماد SCHD نیز رویکرد متفاوتی دارد و تمرکز آن بیشتر بر شرکت‌هایی است که از منظر پرداخت سود نقدی جذاب هستند.

تفاوت این صندوق‌ها نشان می‌دهد که اصل سرمایه‌گذاری شاخصی را می‌توان با اهداف مختلف ترکیب کرد؛ از دنبال کردن بازار بزرگ آمریکا گرفته تا تمرکز بیشتر بر رشد یا درآمد نقدی.

اما وجه مشترک همه آنها، کاهش نیاز به انتخاب مداوم سهام منفرد است.

چهار نکته مهم برای سرمایه‌گذار

بازار البته همچنان پر از فرصت‌های جذاب است و سرمایه‌گذاری در سهام منفرد می‌تواند برای افراد دارای دانش و تحمل ریسک مناسب، بازدهی بیشتری ایجاد کند. اما برای سرمایه‌گذاری بلندمدت، سبدی متنوع، کم‌هزینه و مبتنی بر شاخص می‌تواند روشی باشد که احتمال تصمیم‌های احساسی و اشتباهات پرهزینه را کاهش دهد.

جمع‌بندی

رشد ۶۳۹۰ درصدی ساندیسک و سپس افت ۱۷ درصدی آن، نمونه‌ای از دشواری خرید سهام داغ در زمان مناسب است. در مقابل، شاخص S&P 500 طی دو دهه گذشته به طور متوسط سالانه ۱۱.۴ درصد بازدهی داشته و صندوقی مانند VOO با حدود ۱.۷ تریلیون دلار دارایی و هزینه سالانه ۰.۰۳ درصد، امکان دسترسی ساده و کم‌هزینه به این مجموعه بزرگ از شرکت‌ها را فراهم می‌کند.

در نهایت، فلسفه سرمایه‌گذاری شاخصی بر یک اصل ساده استوار است: به جای اینکه هر روز تلاش کنیم برنده بازار را پیدا کنیم، می‌توانیم مالک بخش بزرگی از خود بازار باشیم.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.