مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پس از دیدارهای فشرده دیپلماتیک خود در مانیل، مواضع تند و جدید واشنگتن را در قبال ایران، چین و توافقات هستهای منطقهای اعلام کرد. این موضعگیریها نشاندهنده ابعاد جدیدی از سیاست خارجی دولت ترامپ در مواجهه با بحرانهای همزمان در خاورمیانه و شرق آسیا است.
در ادامه، ۵ محور اصلی و مهم از آخرین اظهارات وزیر خارجه آمریکا را مرور میکنیم.
۱. رویکرد چین به حکمرانی هوش مصنوعی (AI)؛ ابراز تمایل بدون توافق نهایی
روبیو اعلام کرد که پکن تمایل خود را برای گفتگو در خصوص چارچوبهای «حکمرانی جهانی هوش مصنوعی» نشان داده، اما دو کشور هنوز به هیچ توافق نهایی یا چارچوب مشترکی دست نیافتهاند. کنترل فناوریهای پیشرفته همچنان یکی از محورهای اصلی رقابت سنگین واشنگتن و پکن به شمار میرود.
۲. هشدار به ایران؛ «سیاست ترامپ: چشم در برابر چشم»
وزیر خارجه آمریکا با اشاره به نبردها و تنشهای روزهای اخیر، لحن واشنگتن علیه تهران را شدیدتر کرد:
- تاوان سنگین: روبیو تاکید کرد که دکترین دونالد ترامپ در برابر اقدامات ایران منطبق بر اصل «چشم در برابر چشم» است و ایران تاوان سنگینی خواهد پرداخت.
- پایبندی به توافقات: وی مدعی شد آمریکا به تعهدات خود عمل کرده، اما رفتار طرف مقابل مسیر را منحرف ساخته است. با این حال، وی افزود شاید طی روزهای آینده نظر آنها تغییر کند.
۳. چشمانداز دیپلماسی؛ «ایران فعلاً آماده توافق نیست، اما بهزودی خواهد شد»
با وجود تهدیدات و حملات متقابل، روبیو باب دیپلماسی را کاملاً بسته ندانست و اشاره کرد که اگرچه مقامات ایرانی در حال حاضر جدیت کافی برای امضای یک توافق پایدار نشان نمیدهند، اما زیر فشار سنگین اقتصادی و نظامی، «بهزودی برای توافق آماده خواهند شد».
۴. توافق هستهای با عربستان؛ شرط بازرسیهای سختگیرانه
در خصوص گمانهزنیها پیرامون توافق همکاریهای هستهای صلحآمیز میان آمریکا و عربستان سعودی، وزیر خارجه آمریکا تصریح کرد که هرگونه توافق با ریاض مشروط به تضمینهای ایمنی، محدودیتهای دقیق و «پروتکلهای نظارتی سختگیرانه» خواهد بود.
۵. الزام تصویب توافقات هستهای در کنگره آمریکا
روبیو در نهایت تأکید کرد که طبق قوانین ایالات متحده، هرگونه توافق هستهای جدید یا پیمانهای مرتبط با انرژی اتمی در خاورمیانه، باید مسیر قانونی خود را طی کرده و برای بررسی و تصویب نهایی به کنگره آمریکا ارجاع داده شود.
