بازار جهانی مس وارد مرحلهای تازه شده است. قیمت مس در بورس فلزات لندن (LME) برای نخستینبار در تاریخ از مرز ۱۳ هزار دلار به ازای هر تن متریک عبور کرد؛ حرکتی که نه حاصل هیجان کوتاهمدت، بلکه بازتاب یک تغییر بنیادین در توازن عرضه و تقاضای این فلز راهبردی است.
آنچه امروز در نمودار قیمت دیده میشود، حاصل انباشت چند سال فشار ساختاری بر سمت عرضه است؛ فشاری که اکنون بهتدریج خود را در قیمتها تخلیه میکند.
شکاف عرضه؛ مسألهای که از سالها پیش شکل گرفت
از اوایل دهه ۲۰۲۰، بسیاری از تحلیلگران نسبت به شکلگیری یک شکاف پایدار در عرضه مس هشدار میدادند. سرمایهگذاری ناکافی در پروژههای جدید، طولانیبودن چرخه توسعه معادن، افت عیار سنگ معدن در معادن قدیمی و سختگیرانهتر شدن مقررات زیستمحیطی، همگی باعث شدند رشد ظرفیت تولید از رشد تقاضا عقب بماند.
این شکاف در سال ۲۰۲۵ بهطور عملیاتی نمایان شده است؛ بهویژه با اختلال گسترده در برخی از بزرگترین معادن جهان.
معدن عظیم گراسبرگ (Grasberg) در اندونزی، یکی از ستونهای عرضه جهانی مس، پس از رانش گسترده گلولای در سال گذشته بخش بزرگی از ظرفیت خود را از دست داد. برآوردها نشان میدهد حدود ۲۷۰ هزار تن از تولید سالانه این معدن در سال جاری عملاً از بازار حذف شده است و بازگشت تدریجی آن نیز زودتر از فصل دوم سال انتظار نمیرود.
اعتصابها؛ جرقهای بر بشکه باروت
در چنین بازاری که از پیش بهشدت به شوکهای عرضه حساس شده است، حتی اختلالهای کوچکتر نیز اثر بزرگی بر قیمتها میگذارند.
در روزهای اخیر، بخشی از نیروی کار معدن مانتوورده (Mantoverde) متعلق به شرکت Capstone Copper در منطقه آتاکامای شیلی دست به اعتصاب زدند. این اعتصاب که پس از شکست مذاکرات میان اتحادیه کارگری و مدیریت آغاز شد، باعث شده معدن با حدود ۳۰ درصد ظرفیت فعالیت کند؛ چرا که نزدیک به نیمی از نیروی انسانی آن در اعتصاب مشارکت دارند.
اگرچه مانتوورده در مقیاس جهانی همتراز غولهایی مانند اسکوندیدا یا گراسبرگ نیست، اما در بازاری که بهشدت دچار کمبود حاشیهای عرضه است، از دست رفتن حتی ۳۰ هزار تن تولید سالانه بالقوه نیز میتواند تعادل بازار را بر هم بزند؛ بهویژه آنکه این معدن اخیراً پروژه توسعه سولفیدی خود را برای افزایش ظرفیت در بلندمدت آغاز کرده بود که اکنون با ریسک تأخیر مواجه شده است.
شیلی؛ کانون ریسکهای جدید عرضه
اهمیت این اعتصاب فقط به خود مانتوورده محدود نمیشود. این معدن در منطقهای واقع شده که در همسایگی استان آنتوفاگاستا قرار دارد؛ قلب تپنده صنعت مس جهان که بزرگترین معادن دنیا در آن متمرکزند.
نشانههای نارضایتی کارگری در این منطقه میتواند آغازگر موج گستردهتری از مطالبات مزدی و ایمنی باشد. در سال جاری، پنج قرارداد بزرگ کارگری در شرکت دولتی کودلکو (Codelco) منقضی میشود که بخشی از مطالبات حول محور ایمنی و کاهش سرعت تولید شکل گرفته است. همزمان، مذاکرات دشواری در معدن سنتینلا جریان دارد و معدن لوس برونسس متعلق به آنگلو امریکن نیز در ماههای آینده وارد فاز مذاکره پرچالش خواهد شد.
به بیان دیگر، بازار مس نهتنها با اختلالهای بالفعل مواجه است، بلکه با یک ریسک سیستماتیک عرضه در شیلی نیز روبهرو شده است؛ کشوری که بزرگترین تولیدکننده مس جهان بهشمار میرود.
تحلیل تکنیکال؛ مسیر باز تا سطوح بالاتر
از منظر تکنیکال نیز مانعی جدی بر سر راه ادامه صعود دیده نمیشود. محدوده چندساله ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ اکنون بهطور کامل شکسته شده و هدف کلاسیک این شکست، ناحیهای در حدود ۱۶ هزار دلار به ازای هر تن را نشان میدهد.
در چنین شرایطی، قیمت نهتنها از شوکهای عرضه حمایت میگیرد، بلکه از منظر ساختاری نیز در مسیری قرار دارد که بازگشتهای عمیق را دشوار میسازد؛ مگر آنکه شوک معناداری از سمت تقاضا یا سیاستگذاری جهانی وارد شود.
✔️ بیشتر بخوانید: نقد و بررسی تحولات اقتصادی استرالیا در سال 2025 و چشمانداز سال 2026
سخن پایانی
رکورد تاریخی قیمت مس بیش از آنکه یک هیجان مقطعی باشد، نشانهای از ورود بازار به یک دوره کمبود ساختاری است. اختلال در معادن بزرگ، ریسکهای فزاینده نیروی کار در شیلی، و سالها کمسرمایهگذاری در پروژههای جدید، همگی باعث شدهاند که مس به یکی از کمیابترین منابع صنعتی جهان تبدیل شود؛ آن هم درست در زمانی که تقاضای مرتبط با گذار انرژی، خودروهای برقی و زیرساختهای دیجیتال رو به اوج است.
در چنین فضایی، عبور قیمت از ۱۳ هزار دلار نه نقطه پایان، بلکه شاید تنها آغاز مرحلهای تازه از بازقیمتگذاری این فلز راهبردی باشد.
لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.
