آمار جدیدی که از اقتصاد چین منتشر شده، در ظاهر بسیار درخشان است اما وقتی کمی عمیقتر به آن نگاه میکنیم، با یک تناقض بزرگ روبرو میشویم. طبق گزارش مرکز آمار چین، سود صنایع بزرگ این کشور در ماه می ۲۱.۱ درصد رشد کرده است. با این حال، این رقم نسبت به رشد ۲۴.۷ درصدی ماه قبل (آوریل) کمی افت کرده و از آن مهمتر، این سود نجومی اصلاً به طور عادلانه تقسیم نشده است.
در واقع، این روزها اقتصاد چین به دو بخش کاملاً متفاوت تقسیم شده است: یک بخش که به لطف تب جهانی هوش مصنوعی پول پارو میکند، و بخش دیگری که به خاطر بیمیلی مردم به خرید، در حال دستوپا زدن است.
سود اصلی به جیب کدام بخش از بازار چین رفته است؟
اگر بپرسید برنده اصلی این روزهای چین کیست، پاسخ یک کلمه است: تکنولوژی. جنون جهانی برای سرمایهگذاری روی هوش مصنوعی باعث شده کارخانههای تولید کامپیوتر، تجهیزات ارتباطی و بردهای الکترونیکی در چین با انفجار سود مواجه شوند. سود این بخش در ۵ ماهه نخست سال جاری ۱۰۳.۹ درصد جهش کرده است! جالبتر اینجاست که شرکتهای تولیدکننده مواد اولیه نیمههادیها (تراشهها) رشد عجیب ۶۶۵.۴ درصدی را ثبت کردهاند.
پس چرا میگویند بخش بزرگی از کارخانهها در بحران هستند؟
کافی است از اتاق شرکتهای فناوری خارج شوید و سری به خط تولید خودرو یا لوازم خانگی بزنید؛ آنجا اوضاع اصلاً تعریفی ندارد. با وجود اینکه صادرات خودروی چین به دنیا رکورد زده، اما سود خودروسازان چین ۱۹.۸ درصد سقوط کرده است. چرا؟ چون در بازار داخلی چین رقابت و جنگ قیمت به قدری شدید و بیرحمانه است که شرکتها مجبورند محصولاتشان را با سود بسیار کمی بفروشند. وضعیت برای کارخانههای تولید مبل و لوازم منزل از این هم بدتر است و سود آنها به دلیل بحران بخش مسکن و بیمیلی مردم به خرج کردن، ۵۸.۴ درصد ریزش داشته است.
تنشهای تنگه هرمز چه ارتباطی به سود کارخانههای چین دارد؟
شاید بپرسید درگیریهای خاورمیانه چه ربطی به کارخانههای چین دارد؟ پاسخ در «هزینه حملونقل و انرژی» است. تنشهای اخیر خلیج فارس باعث جهش قیمت نفت و هزینههای سرسامآور کشتیرانی شده بود. این موضوع مستقیماً هزینههای تولید را برای کارخانههای پاییندستی چین (مثل خودروسازان و تولیدکنندگان لوازم مصرفی) بالا برد و سودشان را بلعید. تحلیلگران اقتصادی معتقدند اگر آتشبس لرزان آخر هفته میان ایران و آمریکا پابرجا بماند و عبور و مرور از تنگه هرمز به حالت عادی برگردد، با افت قیمت نفت، این کارخانهها میتوانند نفس راحتی بکشند.
این آمار چه سیگنالی برای معاملهگران فارکس و کالا دارد؟
- فشار بر روی مس و فلزات صنعتی: رشد شدید بخش بالادستی چین (مثل استخراج و فرآوری فلزات رنگی که رشد ۹۳.۹ درصدی داشته) نشان میدهد که تقاضای ساختاری برای مواد اولیه در بخش تکنولوژی چین همچنان بالاست، اما ضعف بخش مسکن مانع از انفجار قیمت فلزاتی مثل مس یا سنگآهن میشود.
- اقدام پیشدستانه پکن: بانک خلق چین منتظر معجزه نمانده و اخیراً به بانکهای تجاری دستور داده وامدهی را افزایش دهند تا به کارخانههای آسیبدیده کمک کنند. با این حال، تقاضای ضعیف برای دریافت وام نشان میدهد که مشکل چین کمبود پول نیست، بلکه «کمبود اعتماد به آینده» در بین مردم و کسبوکارهاست. تا زمانی که این اعتماد برنگردد، رشد ارزش وون یا محرکهای اقتصادی پکن اثر موقتی خواهند داشت.
