آمازون در نگاه نخست شاید یکی از بدیهیترین نامهای بازار فناوری باشد، اما تحولات اخیر در کسبوکار این شرکت نشان میدهد که بخش مهمی از داستان سرمایهگذاری آن دیگر صرفاً به تجارت الکترونیک مربوط نیست. در شرایطی که سرمایهگذاری جهانی روی هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال افزایش است، یکی از مهمترین مسیرهای اثرگذاری این موج بر آمازون از طریق خدمات ابری آمازون یا AWS شکل میگیرد.
- AWS در سهماهه دوم حدود ۲۱ درصد از درآمد آمازون را تشکیل داد، اما ۶۰ درصد سود عملیاتی شرکت را ایجاد کرد.
- درآمد AWS در این دوره ۳۷ درصد رشد کرد؛ در حالی که فروش آمریکای شمالی ۱۶ درصد و فروش بینالمللی ۱۵ درصد افزایش یافت.
- آمازون برای افزایش ظرفیت مراکز داده سرمایهگذاری سنگینی انجام داده و تقاضای پردازشی ناشی از هوش مصنوعی یکی از محرکهای اصلی این توسعه است.
- سفارشهای ثبتشده و تعهدات آتی AWS به حدود ۴۹۶ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که بزرگی تقاضای پیشرو برای خدمات ابری را نشان میدهد.
AWS در سالهای اخیر از یک واحد جانبی به مهمترین موتور سودآوری آمازون تبدیل شده است. این بخش نهتنها سهم قابل توجهی از درآمد شرکت را ایجاد میکند، بلکه به دلیل حاشیه سود بالاتر، بخش بسیار بزرگتری از سود عملیاتی آمازون را به خود اختصاص داده است.
AWS؛ بخش کوچکی از درآمد، بخش بزرگی از سود
یکی از نکات مهم درباره ساختار مالی آمازون این است که سهم درآمدی یک بخش الزاماً نشاندهنده اهمیت اقتصادی آن نیست. AWS در سهماهه دوم حدود ۲۱ درصد از کل درآمد آمازون را به خود اختصاص داد؛ بنابراین در نگاه نخست ممکن است بخش تجارت ابری تنها یکی از چند فعالیت اصلی شرکت به نظر برسد. اما هنگامی که سودآوری بررسی میشود، تصویر کاملاً متفاوت است. در همین دوره، AWS حدود ۶۰ درصد از سود عملیاتی آمازون را ایجاد کرد.
علت اصلی این تفاوت به ماهیت کسبوکارهای شرکت بازمیگردد. تجارت الکترونیک به دلیل هزینههای بالای انبارداری، حملونقل، نیروی انسانی و زیرساخت عملیاتی معمولاً حاشیه سود پایینتری دارد. در مقابل، خدمات ابری پس از ایجاد زیرساخت موردنیاز میتواند از هر واحد درآمد، سود عملیاتی بیشتری ایجاد کند.
به همین دلیل، افزایش وزن AWS در ساختار درآمدی آمازون میتواند اثر قابل توجهی بر سودآوری کل شرکت داشته باشد؛ حتی اگر رشد درآمد این بخش الزاماً به همان اندازه بر رشد کل فروش آمازون منعکس نشود.
رشد AWS از سایر بخشهای آمازون سریعتر است
نکته مهم دیگر، فقط اندازه AWS نیست؛ بلکه سرعت رشد آن نیز اهمیت دارد. در سهماهه دوم، فروش بخش آمریکای شمالی آمازون ۱۶ درصد افزایش یافت و فروش بینالمللی نیز رشد ۱۵ درصدی را ثبت کرد. در همین مدت، درآمد AWS با رشد ۳۷ درصدی همراه شد.
به این ترتیب، سریعترین بخش در حال رشد آمازون، همزمان سودآورترین بخش شرکت نیز بوده است. این مسئله برای ساختار مالی آمازون اهمیت زیادی دارد. اگر AWS بتواند رشد خود را در سالهای آینده حفظ کند، سهم این بخش از سودآوری شرکت میتواند افزایش پیدا کند و در نتیجه، عملکرد مالی آمازون بیش از گذشته به توسعه زیرساختهای ابری و تقاضای پردازشی وابسته شود.
“
«از منظر تحلیلی، نکته کلیدی درباره آمازون نه صرفاً رشد ۳۷ درصدی AWS، بلکه تغییر تدریجی ترکیب اقتصادی شرکت به نفع کسبوکاری با حاشیه سود بالاتر است. اگر سرمایهگذاری عظیم آمازون در زیرساخت هوش مصنوعی بتواند رشد AWS را برای چند سال در سطوح بالا حفظ کند، اثر آن بر سود عملیاتی میتواند بهمراتب بزرگتر از اثر آن بر درآمد کل شرکت باشد؛ با این حال، ارزشگذاری آمازون باید همزمان هزینه سرمایهای سنگین، چرخه بازگشت سرمایه مراکز داده و ریسک تداوم تقاضای هوش مصنوعی را نیز در نظر بگیرد. به همین دلیل، درک آمازون در سالهای آینده بیش از آنکه به حجم فروشگاه آنلاین وابسته باشد، به این پرسش گره خواهد خورد که AWS تا چه اندازه میتواند سرمایهگذاری عظیم امروز را به جریان نقدی پایدار فردا تبدیل کند.»
بابک شیری
هوش مصنوعی؛ موتور جدید تقاضا برای مراکز داده
رشد AWS را نمیتوان جدا از موج سرمایهگذاری جهانی در هوش مصنوعی بررسی کرد. شرکتهای فعال در توسعه مدلهای هوش مصنوعی برای آموزش و اجرای این سامانهها به ظرفیت عظیمی از پردازش، ذخیرهسازی و شبکه نیاز دارند. ایجاد چنین زیرساختی برای بسیاری از شرکتها بهصورت مستقل هزینهبر است و همین موضوع تقاضا برای خدمات ابری را افزایش داده است.
آمازون نیز در حال افزایش سرمایهگذاری خود در مراکز داده و ظرفیت محاسباتی AWS است. بر اساس اظهارات اندی جسی، مدیرعامل آمازون، ظرفیت پردازشی این شرکت در سال ۲۰۲۶ پاسخگوی تمام تقاضای موجود نخواهد بود و فشار تقاضا میتواند تا سال ۲۰۲۷ نیز ادامه پیدا کند. این وضعیت نشان میدهد که مسئله اصلی AWS در کوتاهمدت الزاماً کمبود تقاضا نیست؛ بلکه توانایی افزایش ظرفیت برای پاسخگویی به تقاضای موجود است.
سفارشهای ۴۹۶ میلیارد دلاری؛ پشتوانه رشد آینده
یکی از مهمترین اعداد موجود در این داستان، حجم سفارشها و تعهدات آتی AWS است. این رقم به حدود ۴۹۶ میلیارد دلار رسیده است؛ یعنی بخش قابل توجهی از فعالیت آینده این کسبوکار از هماکنون در قالب قراردادها و تعهدات ثبت شده است.
البته چنین رقمی را نباید بهعنوان درآمد قطعی و فوری آمازون در نظر گرفت. تحقق آن به زمانبندی قراردادها، اجرای پروژهها، ظرفیت زیرساختی و ادامه تقاضای مشتریان وابسته است. با این حال، افزایش این تعهدات یک پیام مهم دارد: شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و سایر مشتریان بزرگ همچنان به ظرفیت پردازشی ابری قابل توجهی نیاز دارند و AWS در تلاش است از این موج سرمایهگذاری بهره ببرد.
آمازون دیگر فقط یک شرکت تجارت الکترونیک نیست
ساختار آمازون طی سالهای گذشته تغییر کرده است. این شرکت همچنان یکی از بزرگترین بازیگران تجارت الکترونیک جهان محسوب میشود، اما AWS باعث شده مدل اقتصادی آن به ترکیبی از تجارت کمحاشیهسود و خدمات زیرساختی با حاشیه سود بالاتر تبدیل شود. همین تغییر میتواند اهمیت زیادی برای سهام آمازون داشته باشد.
اگر رشد AWS ادامه پیدا کند، افزایش سودآوری این بخش میتواند بخشی از فشارهای هزینهای کسبوکار تجارت الکترونیک را جبران کند. از طرف دیگر، سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی میتواند در کوتاهمدت هزینههای سرمایهای شرکت را بالا نگه دارد. بنابراین داستان AWS همزمان یک فرصت رشد و یک آزمون سرمایهگذاری است: آمازون باید بتواند سرمایهگذاری عظیم خود را به رشد درآمد و در نهایت سود پایدار تبدیل کند.
جمعبندی
AWS در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در ارزش اقتصادی آمازون است. این بخش با وجود سهم حدود ۲۱ درصدی از درآمد، در سهماهه دوم ۶۰ درصد سود عملیاتی شرکت را ایجاد کرد و رشد ۳۷ درصدی آن نیز بهمراتب بالاتر از رشد تجارت داخلی و بینالمللی آمازون بود.
از سوی دیگر، موج توسعه هوش مصنوعی تقاضای جدیدی برای ظرفیت پردازشی ایجاد کرده و آمازون با سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده تلاش میکند این تقاضا را پاسخ دهد. حجم حدود ۴۹۶ میلیارد دلاری سفارشها و تعهدات آتی AWS نیز نشان میدهد که بخش قابل توجهی از ظرفیت آینده این کسبوکار از هماکنون در حال شکلگیری است.
در نتیجه، برای تحلیل آمازون دیگر نمیتوان تنها به فروش تجارت الکترونیک یا رشد تعداد مشتریان توجه کرد. مسیر رشد AWS، میزان بازده سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی و توانایی شرکت در تبدیل تقاضای ابری به جریان سود پایدار، از متغیرهای مهمتری هستند که میتوانند مسیر مالی آمازون را در سالهای آینده شکل دهند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
