استرالیا و بحران ذخایر نفتی؛ چرا غول‌های انرژی به خارج کوچ می‌کنند؟

شرکت‌های بزرگ نفتی استرالیا به دلیل منابع اندک داخلی، به دنبال کشف فرصت‌های بیشتر اکتشاف در خارج از کشور هستند. این کشور نزدیک به ۹۵ درصد از کل نیازهای سوخت فرآوری خود را وارد می‌کند و اکنون شرکت‌های نفتی نگرانند که ذخایر نفتی اثبات‌شده و احتمالی نتواند تقاضای داخلی را در دهه‌های آینده تأمین کند. از همین روی، این امر آنها را به سمت پروژه‌های نفتی بین‌المللی سوق داده است.

اگرچه استرالیا علاوه بر ذخایر متعارف، منابع نفتی نامتعارف بزرگی نیز دارد، اما اکتشاف و تولید آن از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه نیست و با چالش‌های زیست‌محیطی روبرو است که چشم‌انداز تولید نفت در استرالیا را برای شرکت‌های بزرگ داخلی، به‌ویژه «وودساید» و «سانتوس»، در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

وضعیت ذخایر داخلی استرالیا

ذخایر نفت اثبات‌شده و احتمالی استرالیا در پایان سال ۲۰۲۴ تقریباً ۲۱۳.۴ میلیون بشکه بود که نسبت به سال قبل ۶.۸ درصد کاهش را نشان می‌دهد و معادل مصرف نفت استرالیا برای کمی بیش از ۶ ماه است.

اگرچه استرالیا ذخایر بیشتری از «میعانات نفتی» عمدتاً از میادین گازی شمال غربی دارد، اما پالایشگاه‌های داخلی به دلیل طراحی برای نفت خام متوسط و سنگین، قادر به فرآوری این میعانات نیستند. میعانات گازی نیز غنی از نفتا هستند و فرآوری آن‌ها تولید دیزل را کاهش می‌دهد.

در نتیجه، این کشور مجبور است میعانات خود را برای استفاده در پتروشیمی به سنگاپور صادر و مواد اولیه مناسب برای تولید گازوئیل را وارد کند. به گفته «کوین موریسون»، تحلیلگر نفت و گاز، صنعت استرالیا اغلب میعانات گازی را با نفت خام اشتباه می‌گیرد. ذخایر اثبات‌شده و احتمالی میعانات گازی حدود ۸۹۹ میلیون بشکه بوده که طبقه‌بندی آن‌ها به عنوان نفت خام نادرست است.

طبق گزارش اداره آمار نفت استرالیا، این کشور هم‌اکنون برای تأمین تقاضای سوخت فرآوری شده خود، بیش از یک میلیون بشکه در روز، تقریباً به‌طور کامل به واردات متکی است، در حالی که تولید نفت داخلی به ۴۶.۶ هزار بشکه در روز سقوط کرده که از اواخر دهه ۱۹۶۰ بی‌سابقه است.

تغییر راهبردی به سمت آلاسکا

در این راستا، شرکت سانتوس، بزرگترین شرکت نفتی استرالیا، جستجوی منابع خارجی را آغاز کرده است. توسعه میدان نفتی «بکا» در آلاسکا توسط این شرکت، نشان‌دهنده یک تغییر راهبردی در مسیر آن است. سانتوس در حال حاضر حدود ۸۰ هزار بشکه در روز از این میدان تولید می‌کند که انتظار می‌رود با توسعه به ۱۲۰ هزار بشکه برسد. ذخایر اثبات‌شده و احتمالی این میدان حدود ۴۰۰ میلیون بشکه برآورد می‌شود.

در مقابل، میدان «دورادو» که در سال ۲۰۱۸ در استرالیا کشف شد، تنها ۱۶۲ میلیون بشکه ذخایر دارد. با این حال، سانتوس به اکتشاف در حوضه «بیدوت» ادامه می‌دهد و طبق اعلام آن، اگر ذخایر این میدان به ارقام میدان بکا برسد، بزرگترین کشف دهه‌های اخیر خواهد بود.

گسترش سرمایه‌گذاری‌های جهانی

«وودساید» پس از ادغام با بازوی نفتی بی‌پی در سال ۲۰۲۲، سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی خود را به شدت افزایش داد و در سال ۲۰۲۲ سهام چندین میدان در خلیج مکزیک را به دست آورد. همچنین، با راه‌اندازی میدان سانگومار در سنگال در سال ۲۰۲۴، تولید آن در نیمه نخست ۲۰۲۶ به بیش از نیمی از کل تولید بین‌المللی وودساید رسید که بیشتر از دو برابر تولید داخلی آن در استرالیا بود.

پیش‌بینی می‌شود که با راه‌اندازی پروژه تریون مکزیک در سال ۲۰۲۸ با ظرفیت ۱۱۰ هزار بشکه در روز، فعالیت‌های بین‌المللی وودساید گسترش یابد. ارزش این پروژه ۱۰.۴ میلیارد دلار بوده که ۵ برابر هزینه آخرین پروژه داخلی آن است. تولید پروژه داخلی مذکور در نیمه نخست ۲۰۲۶ حتی به یک‌دهم تولید میدان سانگومار نرسید.

منابع نفت شیل: رؤیایی که تعبیر نشد

در این مورد نیز تخمین‌های «آژانس ملی علوم زمین استرالیا» (Geoscience Australia) چندان خوش‌بینانه نیست، بطوریکه حوضه‌های کوئینزلند، استرالیای غربی و جنوبی تنها ۱۵۴ میلیون بشکه منابع نفتی نامتعارف دارند. تنها منبع نفت شیل در نزدیکی سواحل مرکز کوئینزلند است که ۱۳.۴ میلیون بشکه برآورد می‌شود، اما با چالش‌های شدید زیست‌محیطی و اقتصادی روبروست.

با وجود رسیدن هزینه‌های اکتشاف در استرالیا به بالاترین سطح ۱۰ سال اخیر در اوایل ۲۰۲۶، نتایج همچنان نشان‌دهنده فراوانی گاز نسبت به نفت است. به همین دلیل، شرکت‌های نفتی استرالیایی احتمالاً به رویکرد فعلی خود مبنی بر گسترش پروژه‌های بین‌المللی تا زمان کشف ذخایر بزرگ داخلی پایبند خواهند ماند.