بیش از ۱۵ بانک بزرگ جهانی در حال توسعه پلتفرمهای مالی مبتنی بر توکنایز کردن داراییها در بلاکچینهای خصوصی (Permissioned) هستند. تحلیلگران جیپی مورگان معتقدند این تغییر رویکرد، نه شرکتهایی مانند مایکرواستراتژی، بلکه تهدیدی بلندمدت برای جایگاه بیتکوین محسوب میشود. در صورت انتقال پرداختها و داراییها به شبکههای محدود، بلاکچینهای عمومی ممکن است به تدریج نقدینگی و فعالیتهای مالی خود را از دست بدهند.
گسترش توکنایز کردن در والاستریت
پلتفرم «کینکیس» (Kinexys) متعلق به جیپی مورگان، از زمان آغاز به کار بیش از ۳ تریلیون دلار تراکنش پردازش کرده و روزانه بیش از ۷ میلیارد دلار را تسویه میکند. این پلتفرم در سال ۲۰۲۰ با نام «اونیکس» معرفی شد. اکنون بسیاری از موسسات مالی بزرگ دنیا از جمله گلدمن ساکس و اچاسبیسی در حال استفاده از این زیرساختهای اشتراکی برای توکنایز کردن اوراق قرضه و سپردههای بانکی هستند.
این حرکت موسسات مالی در دادههای درآمدی آنها نیز نمایان است. شبکه «کانتون» (Canton) در ماه ژوئن با کسب حدود ۶۰ میلیون دلار کارمزد، عملکردی به مراتب بهتر از اتریوم داشته است. در جدول زیر مقایسه فعالیتهای زنجیرهای اخیر ارائه شده است:
| شبکه | درآمد کارمزدی (۳۰ روزه) | نوع شبکه |
| کانتون (Canton) | ۶۰ میلیون دلار | خصوصی/مجوزدار |
| اتریوم (Ethereum) | ۱۱ میلیون دلار | عمومی |
چرا بلاکچینهای خصوصی برای بیتکوین تهدید است؟
تحلیلگران جیپی مورگان در گزارش اخیر خود تأکید کردند که نهادهای مالی به دلیل نیاز به حریم خصوصی، شفافیت قانونی و حاکمیت شرکتی، شبکههای محدود را به بلاکچینهای عمومی ترجیح میدهند. بانک تسویه حسابهای بینالمللی نیز با تایید این رویکرد، اعلام کرده است که شبکههای عمومی با چالشهای مقیاسپذیری و یکپارچگی مالی روبرو هستند و باید به سمت دفاتر کل یکپارچه قانونی حرکت کرد.
این تغییرات ساختاری در حالی رخ میدهد که در حال حاضر حدود ۳۱ میلیارد دلار از داراییهای واقعی (RWA) روی بلاکچینهای عمومی توکنایز شدهاند. با این حال انتظار میرود با رشد بازار، بخش عمدهای از صدور و تسویه داراییها به ریلهای خصوصی منتقل شود. در این بین، فعالیتهای خرید بیتکوین توسط شرکتهایی نظیر مایکرواستراتژی، تنها نوسانات کوتاهمدت ایجاد میکند و تهدیدی ساختاری برای آینده این ارز محسوب نمیشود.
تحلیل برای معاملهگران
حرکت بانکهای مرکزی و تجاری به سمت بلاکچینهای خصوصی، نشاندهنده پذیرش تکنولوژی بلاکچین در لایههای زیرین سیستم مالی سنتی است. برای معاملهگران ایرانی و فعالان بازار کریپتو، این روند به معنای تغییر رقابت از لایه «پروتکلهای عمومی» به «سیستمهای بانکی مجاز» است. این موضوع میتواند در میانمدت، جذب سرمایه موسسات به سمت داراییهای دیجیتال عمومی (مانند بیتکوین) را با چالشهای جدید رقابتی مواجه کرده و جذابیت بازارهای دیفای (DeFi) را تحتالشعاع قرار دهد.
