شرکتهای بزرگ فناوری وارد مرحلهای شدهاند که ارزش بازار آنها بیش از هر زمان دیگری به تواناییشان در ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی وابسته است. در این رقابت، دو نام بیش از دیگران مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتهاند: انویدیا؛ سازنده اصلی تراشههای هوش مصنوعی و بزرگترین شرکت جهان از نظر ارزش بازار، و آلفابت؛ مالک گوگل که تلاش میکند از طریق مدلهای هوش مصنوعی، رایانش ابری و سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده، جایگاه خود را در اقتصاد جدید تثبیت کند.
- آلفابت با ارزش بازار حدود ۴ تریلیون دلار و رشد سریع گوگل کلاد، یکی از مهمترین برندگان موج هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ بوده است.
- انویدیا با ارزش بازار حدود ۵.۴ تریلیون دلار همچنان رهبر بازار است و انتظار رشد حدود ۷۰ درصدی در سال آینده، فاصله آن با رقبا را حفظ کرده است.
- سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد دلاری آلفابت در زیرساختهای هوش مصنوعی و مراکز داده میتواند رشد آینده این شرکت را تقویت کند.
- با وجود چشمانداز مثبت آلفابت، سرعت رشد انویدیا باعث میشود عبور از این شرکت در سال ۲۰۲۷ بسیار دشوار باشد؛ مگر اینکه چرخه سرمایهگذاری هوش مصنوعی دچار تغییر جدی شود.
در حال حاضر، ارزش بازار انویدیا حدود ۵.۴ تریلیون دلار و ارزش بازار آلفابت نزدیک به ۴ تریلیون دلار است. فاصله حدود ۱.۴ تریلیون دلاری میان این دو شرکت باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران این سؤال را مطرح کنند که آیا آلفابت میتواند در سال ۲۰۲۷ با عبور از انویدیا، به بزرگترین شرکت جهان تبدیل شود؟
پاسخ ساده نیست. آلفابت در سال ۲۰۲۶ یکی از بهترین دورههای خود را تجربه کرده و از شرکتی که زمانی به دلیل عقبماندگی در رقابت هوش مصنوعی مورد انتقاد قرار میگرفت، به یکی از بازیگران اصلی این حوزه تبدیل شده است. اما رشد فوقالعاده انویدیا و تقاضای بیسابقه برای تراشههای هوش مصنوعی، مسیر رسیدن آلفابت به صدر بازار را بسیار دشوار کرده است.
بازگشت قدرتمند آلفابت به رقابت هوش مصنوعی
آلفابت در سال گذشته یکی از ناامیدکنندهترین نامها در رقابت هوش مصنوعی محسوب میشد. عرضه چند محصول ناموفق، ضعف اولیه مدلهای هوش مصنوعی گوگل در برابر برخی رقبا و نگرانی درباره آینده موتور جستوجوی گوگل باعث شده بود برخی سرمایهگذاران نسبت به آینده این شرکت تردید کنند اما این شرایط به سرعت تغییر کرد.
مدل هوش مصنوعی Gemini توانست آلفابت را دوباره به یکی از بازیگران اصلی این بازار تبدیل کند. همچنین اضافه شدن قابلیتهای هوش مصنوعی به جستوجوی گوگل باعث شد بزرگترین منبع درآمد شرکت نهتنها تهدید نشود، بلکه به یکی از گستردهترین کاربردهای روزمره هوش مصنوعی در جهان تبدیل شود.
مزیت اصلی آلفابت این است که برخلاف بسیاری از شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، از یک اکوسیستم کامل برخوردار است. این شرکت همزمان مالک موتور جستوجوی گوگل، سامانه تبلیغاتی عظیم، یوتیوب، سیستم عامل اندروید و زیرساخت رایانش ابری گوگل کلاد است. همین تنوع باعث شده آلفابت بتواند سرمایهگذاری سنگین خود در هوش مصنوعی را از طریق چندین مسیر درآمدی پشتیبانی کند.
گوگل کلاد؛ موتور رشد جدید آلفابت
یکی از مهمترین بخشهای داستان سرمایهگذاری آلفابت، رشد سریع گوگل کلاد است. این بخش در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ رشد چشمگیری ثبت کرد و درآمد آن حدود ۸۲ درصد افزایش یافت؛ رشدی که بالاتر از دو رقیب اصلی این شرکت در بازار خدمات ابری بود. آلفابت اعلام کرده در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برای هزینههای سرمایهای، بهویژه توسعه مراکز داده و زیرساختهای محاسباتی، اختصاص خواهد داد.
این سرمایهگذاری عظیم نشان میدهد آلفابت قصد دارد ظرفیت پردازشی مورد نیاز نسل بعدی هوش مصنوعی را در اختیار داشته باشد.
تحلیلگران نیز نسبت به آینده شرکت خوشبین شدهاند. پیشبینیها نشان میدهد درآمد آلفابت در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۴ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۲۳ درصد رشد خواهد کرد اما سؤال اصلی این است که آیا چنین رشدی برای عبور از انویدیا کافی خواهد بود؟
انویدیا؛ شرکتی که سرعت رشد را تغییر داده است
مشکل آلفابت اینجاست که رقیب آن یک شرکت معمولی نیست. انویدیا در مرکز انقلاب هوش مصنوعی قرار دارد. تراشههای این شرکت، بهویژه پردازندههای مورد استفاده در مراکز داده، به یکی از مهمترین تجهیزات مورد نیاز شرکتهای فناوری تبدیل شدهاند.
شرکتهایی مانند آلفابت، مایکروسافت، آمازون و متا میلیاردها دلار برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی هزینه میکنند و بخش قابلتوجهی از این سرمایهگذاری به خرید تجهیزات انویدیا اختصاص پیدا میکند. مدیر مالی انویدیا اعلام کرده انتظار دارد درآمد شرکت در سال آینده حدود ۷۰ درصد رشد کند.
چنین سرعت رشدی فاصله بزرگی ایجاد میکند. در واقع، میزان رشدی که انویدیا انتظار دارد در یک سال ثبت کند، تقریباً معادل رشدی است که آلفابت برای چند سال به آن نیاز دارد. با توجه به اینکه انویدیا اکنون حدود ۱.۴ تریلیون دلار ارزش بازار بیشتری نسبت به آلفابت دارد، این شرکت همچنان موقعیت بسیار قدرتمندی برای حفظ جایگاه نخست جهان دارد.
“
«رقابت میان آلفابت و انویدیا در واقع رقابت دو بخش متفاوت از اقتصاد هوش مصنوعی است؛ یکی مالک «زیرساخت محاسباتی» و دیگری مالک «اکوسیستم استفاده از هوش مصنوعی». انویدیا امروز از موج سرمایهگذاری شرکتها سود میبرد، اما آلفابت تلاش میکند این سرمایهگذاری را به خدمات و درآمدهای پایدار تبدیل کند. از دید من، در کوتاهمدت مزیت با انویدیاست، زیرا گلوگاه اصلی اقتصاد هوش مصنوعی همچنان قدرت پردازشی است؛ اما در بلندمدت، ارزش واقعی زمانی ایجاد خواهد شد که شرکتهایی مانند آلفابت بتوانند این ظرفیت محاسباتی را به محصولات، خدمات و جریانهای درآمدی جدید تبدیل کنند.»
بابک شیری
ارزشگذاری؛ رقابت نزدیکتر از چیزی که به نظر میرسد
با وجود تفاوت زیاد در ارزش بازار، از نظر ارزشگذاری سهام، فاصله میان دو شرکت چندان بزرگ نیست. نسبت قیمت به سود عملیاتی آلفابت و انویدیا تقریباً در محدوده مشابهی قرار دارد. دلیل این موضوع آن است که بازار دیگر انویدیا را صرفاً یک شرکت تولیدکننده تراشه نمیبیند؛ بلکه آن را یکی از اصلیترین زیرساختسازان اقتصاد هوش مصنوعی میداند. از طرف دیگر، آلفابت نیز به دلیل رشد گوگل کلاد، توسعه Gemini و قدرت جستوجوی گوگل، دیگر تنها یک شرکت تبلیغاتی محسوب نمیشود.
اگر آلفابت بتواند رشد درآمد خود را در محدوده بالای ۲۰ درصد حفظ کند و سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی به افزایش سودآوری منجر شود، فاصله ارزشگذاری میان این دو شرکت میتواند کاهش پیدا کند اما برای عبور از انویدیا، آلفابت باید علاوه بر رشد خود، شاهد کاهش سرعت رشد رقیب نیز باشد.
آیا سقوط چرخه هوش مصنوعی میتواند معادله را تغییر دهد؟
تنها سناریویی که میتواند مسیر رقابت را به شکل جدی تغییر دهد، تغییر در روند سرمایهگذاری جهانی روی هوش مصنوعی است. مدل کسبوکار انویدیا به ادامه هزینههای سنگین شرکتهای فناوری برای ساخت مراکز داده وابسته است. اگر این سرمایهگذاریها کاهش یابد یا شرکتها به این نتیجه برسند که بازده اقتصادی زیرساختهای فعلی کمتر از انتظار است، رشد انویدیا میتواند تحت فشار قرار گیرد.
در مقابل، آلفابت از مزیت داشتن کسبوکارهای متنوع برخوردار است. حتی اگر رشد هوش مصنوعی کند شود، گوگل همچنان از تبلیغات، جستوجو، یوتیوب و خدمات ابری درآمد کسب میکند. به همین دلیل، برخی سرمایهگذاران آلفابت را گزینهای متعادلتر در مقایسه با انویدیا میدانند.
جمعبندی
آلفابت بدون تردید یکی از موفقترین شرکتهای موج جدید هوش مصنوعی است. این شرکت توانسته نگرانیهای گذشته درباره عقبماندگی در این حوزه را کاهش دهد و با سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده، مدلهای هوش مصنوعی و رایانش ابری، دوباره به یکی از رهبران فناوری تبدیل شود.
با این حال، عبور از انویدیا در سال ۲۰۲۷ همچنان یک هدف بسیار دشوار است. سرعت رشد ۷۰ درصدی مورد انتظار انویدیا، تقاضای گسترده برای تراشههای هوش مصنوعی و جایگاه این شرکت در زنجیره تأمین فناوری، مزیت بزرگی ایجاد کرده است.
در شرایط فعلی، آلفابت بیشتر شبیه یک رقیب قدرتمند برای حفظ جایگاه دوم یا سوم جهان است تا شرکتی که بهسرعت بتواند تاج بزرگترین شرکت جهان را تصاحب کند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
