بازار جهانی نفت بار دیگر تحت تأثیر افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه قرار گرفته است. تشدید تنشها در مسیرهای حیاتی انتقال نفت باعث شده چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، برای تضمین امنیت انرژی خود به سرعت به سمت منابع جایگزین حرکت کند.
بر اساس گزارشهای بازار، پالایشگاههای چینی تمام محمولههای نفت خام روسیه که قرار است در ماه اوت از بندر کوزمیینو (Kozmino) در شرق روسیه بارگیری شوند را زودتر از زمان معمول خریداری کردهاند.
این اقدام در شرایطی رخ داده که حملات به نفتکشها در دریای سرخ و افزایش تنشها در منطقه خلیج فارس، نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه را افزایش داده است.
- پالایشگاههای چینی تمام محمولههای نفت روسیه از بندر کوزمیینو برای ماه اوت را خریداری کردهاند.
- افزایش نگرانی درباره عرضه خاورمیانه باعث رشد تقاضا برای نفت روسیه شده است.
- تخفیف نفت ESPO روسیه نسبت به برنت از ۳ تا ۴ دلار به حدود ۱ دلار کاهش یافته است.
- بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در دریای سرخ، ریسک بازار انرژی را افزایش داده است.
- قیمت نفت برنت بار دیگر به محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه بازگشته است.
چین چگونه برای کاهش ریسک عرضه نفت آماده میشود؟
چین در هفتههای اخیر سرعت خرید نفت روسیه را افزایش داده است؛ اقدامی که باعث کاهش فاصله قیمتی نفت روسیه با نفت برنت شده است.
نفت خام روسیه از نوع ESPO که از بندر کوزمیینو صادر میشود، پیشتر با تخفیف حدود ۳ تا ۴ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت معامله میشد، اما اکنون این فاصله به حدود ۱ دلار در هر بشکه کاهش یافته است.
این تغییر نشان میدهد تقاضای چین برای نفت روسیه افزایش یافته و پالایشگاههای این کشور حاضرند برای تضمین عرضه مطمئنتر، هزینه بیشتری پرداخت کنند.
خاورمیانه؛ دوباره نقطه آسیبپذیر بازار نفت
افزایش خرید نفت روسیه توسط چین پس از تشدید بحران در خاورمیانه اتفاق افتاده است.
دو هفته قبل، پس از فروپاشی آتشبس و حملات ایران به برخی کشتیها در تنگه هرمز، نگرانیها درباره امنیت عرضه نفت افزایش یافت. پس از آن، آمریکا حملات روزانه علیه اهدافی در ایران را آغاز کرد و تهران نیز حملات موشکی علیه پایگاهها و داراییهای نظامی آمریکا در منطقه انجام داد.
همزمان، آمریکا محاصره نفتی ایران را برای جلوگیری از صادرات نفت این کشور دوباره فعال کرده است.
در نتیجه، تنگه هرمز بار دیگر عملاً بسته شده و جریان پایدار نفتکشهایی که برای مدت کوتاهی توانسته بودند از خلیج فارس خارج شوند، متوقف شده است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان محسوب میشود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت خاورمیانه از این مسیر عبور میکند. هرگونه اختلال طولانیمدت در این منطقه میتواند فشار قابل توجهی بر قیمت جهانی نفت وارد کند.
بازگشت نفت به کانال ۱۰۰ دلار
همزمان با اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، قیمت نفت برنت در این هفته دوباره به سطح ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.
علاوه بر بحران تنگه هرمز، حملات گروه حوثیهای یمن در دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز نگرانیها درباره امنیت حملونقل نفت و کالا را افزایش داده است.
این شرایط باعث شده کشورهای بزرگ مصرفکننده انرژی، بهویژه چین، پیش از تشدید احتمالی بحران اقدام به ذخیرهسازی و تنوعبخشی منابع کنند.
چرا نفت روسیه برای چین اهمیت دارد؟
نفت ESPO روسیه به دلیل فاصله جغرافیایی کوتاه با چین، یکی از جذابترین گزینهها برای پالایشگاههای این کشور محسوب میشود.
مسیر انتقال نفت از بندر کوزمیینو در شرق روسیه تا بنادر شرقی چین تنها حدود یک هفته زمان میبرد؛ در حالی که نفت خاورمیانه در صورت عبور از مسیرهای پرریسک، با تأخیر و هزینه بیشتری مواجه خواهد شد.
به طور معمول، پالایشگاههای چینی خرید نفت ESPO را تا پایان دوره عرضه ماه آینده به تعویق میاندازند، اما افزایش نااطمینانی در بازار باعث شده این بار زودتر از معمول وارد عمل شوند.
“
«شتاب چین برای خرید نفت روسیه نشان میدهد بازار انرژی وارد مرحلهای شده که امنیت عرضه به اندازه قیمت اهمیت پیدا کرده است. بسته شدن تنگه هرمز و افزایش نااطمینانی در مسیرهای دریایی، بزرگترین واردکنندگان نفت را مجبور کرده است منابع جایگزین را زودتر از گذشته تضمین کنند. برای معاملهگران حرفهای، مسیر آینده نفت به سه عامل کلیدی وابسته است: مدت زمان اختلال در خاورمیانه، واکنش تولیدکنندگان بزرگ مانند روسیه و آمریکا، و میزان ذخایر استراتژیک کشورهای مصرفکننده. در چنین شرایطی، نفت روسیه بار دیگر به یکی از مهمترین ابزارهای مدیریت ریسک انرژی چین تبدیل شده است.»
بابک شیری
