گلدمن ساکس برآورد کرده است که ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا در ابتدا قیمت این سوخت را در بازار داخلی حدود ۴ درصد کاهش میدهد و هزینه عمدهفروشی دیزل در اروپا را تقریباً ۲ درصد بالا میبرد. با این حال، پس از پر شدن مخازن دیزل آمریکا، کاهش فعالیت پالایشگاهها میتواند قیمت بنزین در این کشور را حدود ۳۰ سنت به ازای هر گالن افزایش دهد.
گلدمن این سناریو را «بسیار محتمل» توصیف کرده، اما آن را پیشبینی اصلی خود نمیداند. بنابراین، این برآورد بیشتر باید بهعنوان یک ریسک برای بازار فرآوردههای نفتی در نظر گرفته شود، نه یک پیشبینی قطعی.
ممنوعیت صادرات چه اثری بر بازار دیزل دارد؟
تحلیلگران گلدمن ساکس در گزارشی که ۲۶ سپتامبر منتشر شد، گفتند ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا میتواند در ابتدا قیمت این سوخت را در بازار داخلی حدود ۲۵ سنت به ازای هر گالن در هر هفته کاهش دهد. این کاهش معادل تقریباً ۴ درصد نسبت به قیمت فعلی حدود ۶.۵۰ دلار برای هر گالن خواهد بود.
در مقابل، قیمت عمدهفروشی دیزل در اروپا ممکن است در مرحله نخست حدود سه دلار به ازای هر بشکه، معادل نزدیک به ۲ درصد، افزایش یابد. آزادسازی ذخایر راهبردی دیزل در اروپا میتواند حدود نیمی از این افزایش قیمت را خنثی کند.
آمریکا بزرگترین صادرکننده دیزل جهان است و اکنون در واکنش به افزایش قیمتهای داخلی، محدودیت صادرات را بررسی میکند. جنگ با ایران نیز عرضه سوخت از خاورمیانه را کاهش داده و فشار بیشتری بر بازار جهانی فرآوردههای نفتی وارد کرده است.
بر اساس ارزیابی پلتس، قیمت دیزل فوقکمگوگرد صادراتی در سواحل خلیج آمریکا در ۱۶ سپتامبر به رکورد حدود ۴.۷۸ دلار به ازای هر گالن رسید.
چرا قیمت بنزین آمریکا ممکن است افزایش یابد؟
دیزل، بنزین و سوخت جت تا حد زیادی بهصورت مشترک در پالایشگاهها تولید میشوند. به همین دلیل، کاهش صادرات دیزل در بلندمدت لزوماً به معنای کاهش پایدار قیمت همه سوختها در آمریکا نیست.
در صورت ادامه ممنوعیت، ذخایر دیزل آمریکا بهتدریج به ظرفیت کامل نزدیک میشوند. پر شدن مخازن، قیمت دیزل را تحت فشار قرار میدهد و حاشیه سود پالایشگاهها را کاهش میدهد. پالایشگران نیز احتمالاً در واکنش، میزان فرآوری نفت خام و تولید کلی پالایشگاهها را کاهش خواهند داد.
گلدمن انتظار دارد پس از پر شدن مخازن دیزل، قیمت بنزین در بازار خردهفروشی آمریکا حدود ۳۰ سنت به ازای هر گالن افزایش یابد. این افزایش از آنجا ناشی میشود که کاهش فعالیت پالایشگاهها، عرضه بنزین را نیز محدود میکند.
پیامد لغو ممنوعیت برای بازار جهانی
تحلیلگران گلدمن همچنین سناریوی لغو ممنوعیت صادرات را بررسی کردهاند. در این حالت، قیمت دیزل آمریکا احتمالاً دوباره به قیمتهای بازارهای دیگر، از جمله اروپا، نزدیک میشود.
این روند باعث افزایش قیمت دیزل در آمریکا و کاهش فشار قیمتی در اروپا خواهد شد. با این حال، گلدمن معتقد است قیمت جهانی فرآوردههای نفتی احتمالاً همچنان بالاتر از حالتی باقی میماند که هیچ ممنوعیتی اعمال نشده بود و تولید پالایشگاههای آمریکا کاهش نمییافت.
به عبارت دیگر، حتی اگر ممنوعیت در نهایت برداشته شود، افت تولید پالایشگاههای آمریکا میتواند اثر خود را بر بازار جهانی حفظ کند.
بازار بنزین اروپا شکنندهتر است
گلدمن ساکس در بخش مربوط به موقعیتگیری بازار، خرید بنزین اروپا را پیشنهاد کرده است. این بانک معتقد است بازار بنزین اروپا با سرعت زیادی در حال محدود شدن است و احتمال اعمال محدودیت صادرات بنزین از سوی آمریکا میتواند عرضه خارج از این کشور را بیشتر تحت فشار قرار دهد.
تحلیلگران همچنین اشاره کردهاند که ذخایر راهبردی بنزین اروپا تقریباً چهار برابر کمتر از ذخایر دیزل این منطقه است. این اختلاف نشان میدهد بازار بنزین اروپا حاشیه ایمنی کمتری برای مقابله با اختلالهای عرضه دارد.
بازار نفت در انتظار تصمیم واشنگتن
محدودیت صادرات دیزل آمریکا در شرایطی بررسی میشود که عرضه خاورمیانه بهدلیل جنگ با ایران کاهش یافته است. هرگونه تصمیم رسمی واشنگتن میتواند بر قیمت نفت خام، حاشیه سود پالایشگاهها و اختلاف قیمت فرآوردههای نفتی اثر بگذارد.
با وجود این، گلدمن ساکس تأکید کرده است که ممنوعیت صادرات هنوز سناریوی پایه این بانک نیست. بنابراین، برآوردهای منتشرشده باید بیشتر بهعنوان نقشهای از پیامدهای احتمالی یک تصمیم سیاسی در نظر گرفته شوند؛ تصمیمی که میتواند ابتدا قیمت دیزل آمریکا را پایین بیاورد، اما در ادامه بازار بنزین و فعالیت پالایشگاهها را تحت فشار قرار دهد.
