- دولتها فراتر از طلا، کامودیتیهای اساسی را انبار میکنند و این باعث نوسانات شدید قیمتها شده است.
- سیاستهایی مثل ذخیرهسازی استراتژیک، محدودیت صادرات و حمایت از تولید داخلی، بازارها را منطقهای و حساستر کردهاند..
- طلا متفاوت است: عرضه پایدار و تاریخی آن، باعث میشود تقاضای ناشی از ریسک برای مدتی طولانیتر قیمتها را بالا نگه دارد.
- به گفته بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس، دولتها به غیر از طلا، در حال انباشت کامودیتیهای اساسی هستند که این روند نوسانات قیمتی را تشدید میکند.
رشد تاریخی طلا صرفاً به فلزات گرانبها محدود نمیشود. به باور تحلیلگران گلدمن ساکس، این روند بخشی از تغییری گستردهتر در نحوه نگاه دولتها و سرمایهگذاران به بازار کامودیتیها است. در سالهای اخیر، خریدهای بانکهای مرکزی با هدف پوشش ریسکهای ژئوپلیتیکی و مالی، به جهش قیمت طلا کمک کرده است. در حال حاضر به عقیده تحلیلگران گلدمن ساکس، راهبردهای مشابه «بیمهای» در سایر بازارهای کامودیتی نیز در حال شکلگیری است.
این گزارش بر پایه دادههای منتشرشده توسط AOL و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسیزبان تنظیم شده است.
قبلاً بازار خیلی از کامودیتیها (مثل نفت، مس، گندم و…) بیشتر بر اساس یک تعادل جهانی واحد کار میکرد؛ یعنی عرضه و تقاضا در سطح دنیا تعیینکننده قیمت بود و کامودیتیها نسبتاً آزادانه بین کشورها جابهجا میشد.
اما حالا با سیاستهایی مثل:
- انباشت ذخایر استراتژیک
- محدودیتهای صادراتی
- تعرفهها
- حمایت از تولید داخلی
بازارها منطقهای رفتار میکنند. روندی که خطر افزایش نوسانات را بالا میبرد.
این تغییر ریشه در شوکهای اخیر عرضه دارد.
پس از اختلالات زنجیره تأمین در سال ۲۰۲۰ و شوکهای غذایی و انرژی در سال ۲۰۲۲، سیاستگذاران تمرکز خود را بر تضمین دسترسی به مواد حیاتی معطوف کردند.
✔️ بیشتر بخوانید: پیشبینی انفجاری UBS: طلا در راه ۶۲۰۰ دلار؛ آیا ذخایر جهانی رو به اتمام است؟
این اقدامات شامل اعمال تعرفهها، کنترل صادرات، حمایت از تولید داخلی و افزایش ذخایر راهبردی دولتی بوده است.
مجموع این سیاستها، ساختار بازارهای کامودیتی را بهگونهای دگرگون میکند که قیمتها نسبت به شوکها حساستر شوند.
گلدمن ساکس به بازار مس بهعنوان نمونه اولیه اشاره کرد. با وجود پیشبینی مازاد عرضه جهانی در سال ۲۰۲۵، قیمتها افزایش یافت؛ چرا که افزایش ذخیرهسازی در ایالات متحده عملاً بخشی از عرضه را از چرخه بازارهای بینالمللی خارج کرد و دسترسی سایر بازارها را محدود ساخت. این امر موجب شد بازارهای خارج از آمریکا — جایی که قیمتهای معیار جهانی عمدتاً تعیین میشود — با محدودیت بیشتری در عرضه مواجه شوند.
این پویایی صرفاً به دولتها محدود نمیشود.
به گفته تحلیلگران: «بازخوردهای اخیر مشتریان نشان میدهد تقاضای بیمهمحور برای برخی کالاها — نهتنها طلا بلکه فلزات صنعتی مانند مس — فراتر از بخش عمومی گسترش یافته است؛ زیرا سرمایهگذاران بخش خصوصی در محیط سیاستی نامطمئن جهانی به داراییهای فیزیکی برای تنوعبخشی روی آوردهاند.»
این جریانهای سرمایهگذاری از قیمت فلزات حمایت کرده و نوسانات را تشدید میکند.
طلا متفاوت است
در اغلب بازارهای کامودیتی، با افزایش قیمتها عرضه میتواند تعدیل شود؛ تولیدکنندگان معمولاً تولید را افزایش میدهند و به این ترتیب جهشهای قیمتی ناشی از تقاضای «بیمهای» تا حدی مهار میشود.
اما سیاستهایی که با هدف تقویت امنیت عرضه اجرا میشوند، میتوانند به مازاد تولید نیز منجر شوند. چنین وضعیتی ممکن است قیمتها را کاهش دهد، تولیدکنندگان کوچکتر را از بازار خارج کند و عرضه را متمرکزتر سازد؛ امری که ریسک اختلالات آتی و نوسانات شدیدتر را افزایش میدهد.
با این حال، طلا از نظر ساختاری متفاوت است.
به نوشته تحلیلگران گلدمن ساکس، تقریباً تمام طلای استخراجشده در طول تاریخ همچنان در سطح زمین موجود است و عرضه سالانه آن نسبتاً باثبات بوده و به تغییرات قیمت با کندی واکنش نشان میدهد. از این رو، تقاضای ناشی از نگرانیهای ریسک میتواند برای مدت طولانیتری به رشد قیمت طلا دامن بزند.
طلا در ۲۹ ژانویه به رکوردی بالاتر از ۵۵۰۰ دلار در هر اونس رسید، اما یک روز بعد بیش از ۱۰ درصد افت کرد و به زیر ۵۰۰۰ دلار در هر اونس بازگشت.
طبق جمعبندی یوتوتایمز، دولتها و بانکهای مرکزی نه تنها طلا، بلکه کالاهای اساسی را ذخیره میکنند و این باعث افزایش نوسانات قیمتها شده است. سیاستهایی مثل ذخیرهسازی استراتژیک، محدودیت صادرات و حمایت از تولید داخلی بازارها را حساستر کردهاند، و سرمایهگذاران خصوصی نیز با هدف بیمهمحور به داراییهای فیزیکی و فلزات صنعتی روی آوردهاند. طلا به دلیل عرضه پایدار تاریخی، نسبت به سایر کالاها رفتار متفاوتی دارد و رشد قیمت آن طولانیتر میتواند ادامه یابد.
