کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد مأموریت دریایی این اتحادیه در دریای سرخ، موسوم به «عملیات آسپیدس»، به بیش از ۱۰ کشتی جنگی نیاز دارد؛ در حالی که در حال حاضر تعداد شناورهای مستقر در منطقه به این میزان نمیرسد.
کالاس روز دوشنبه گفت زمانی که عملیات آسپیدس آغاز شد، ارزیابیها نشان میداد دستکم ۱۰ کشتی برای اجرای مأموریت کافی است، اما شرایط امنیتی منطقه اکنون بهمراتب جدیتر شده است. دیپلماتهای اروپایی نیز اعلام کردند کالاس هفته گذشته در نامهای از کشورهای عضو خواسته است ناوهای جنگی و تجهیزات هوایی بیشتری در اختیار این مأموریت قرار دهند.
درخواست کالاس نشان میدهد اتحادیه اروپا کمبود منابع فعلی را آنقدر جدی میداند که برای جبران آن به یک درخواست رسمی از پایتختهای کشورهای عضو روی آورده است. هنوز مشخص نیست کدام کشورها برای اعزام نیرو و تجهیزات اعلام آمادگی خواهند کرد یا چه زمانی پاسخهای خود را ارائه میدهند.
عملیات آسپیدس در فوریه ۲۰۲۴ با هدف حفاظت از کشتیهای تجاری و کمک به حفظ آزادی کشتیرانی در دریای سرخ و آبهای پیرامون آن آغاز شد. این عملیات ماهیتی دفاعی دارد، اما نیروهای آن برای مقابله با حملات علیه کشتیهای تجاری از اختیارات لازم برخوردارند.
نگرانی از تشدید تهدیدها در مسیر بابالمندب
درخواست تقویت مأموریت اتحادیه اروپا در شرایطی مطرح شده که دریای سرخ همچنان یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان به شمار میرود. تهدید علیه کشتیها در این منطقه، بهویژه در اطراف تنگه بابالمندب، باعث شده است برخی شرکتهای کشتیرانی مسیرهای طولانیتری را در اطراف آفریقا انتخاب کنند.
کالاس در نامه خود خواستار استقرار تجهیزات دریایی و هوایی مناسبتر، از جمله توانایی بیشتر برای حفاظت نزدیک از کشتیها، شده است. برخی مقامها و تحلیلگران معتقدند افزایش تعداد ناوها بهتنهایی ممکن است برای مقابله با تهدیدهای منطقه کافی نباشد و مأموریت به پوشش هوایی و هماهنگی عملیاتی گستردهتر نیاز داشته باشد.
در حال حاضر، ایتالیا و یونان بخش اصلی ناوهای مأموریت آسپیدس را تأمین میکنند و کشتیهایی از چند کشور اروپایی دیگر نیز بهطور موقت در منطقه فعالیت دارند. با این حال، مقامهای اروپایی درباره تعداد دقیق تجهیزات مورد نیاز جدید و جدول زمانی استقرار آنها جزئیات بیشتری ارائه نکردهاند.
پیامدهای احتمالی برای تجارت و بازار انرژی
حضور نظامی گستردهتر و در عین حال آسیبپذیرتر اتحادیه اروپا در دریای سرخ نشان میدهد نگرانیهای امنیتی در یکی از مسیرهای اصلی تجارت جهانی احتمالاً بهسرعت برطرف نخواهد شد. ادامه این وضعیت میتواند هزینه حملونقل دریایی و حق بیمه کشتیهایی را که از منطقه عبور میکنند، بالا نگه دارد.
تداوم اختلال یا احتمال حمله در این مسیر همچنین میتواند به افزایش ریسک ژئوپلیتیکی در بازار انرژی منجر شود. برای بازار نفت، ناامنی در دریای سرخ یکی از عوامل حمایتی قیمتها محسوب میشود و در کنار تنشهای گستردهتر خاورمیانه، میتواند نوسان قیمت انرژی را افزایش دهد.
اکنون توجه بازارها به واکنش کشورهای عضو اتحادیه اروپا معطوف است. مشخص خواهد شد آیا کشورهای اروپایی حاضرند ناوهای بیشتری اعزام کنند، تجهیزات هوایی در اختیار عملیات قرار دهند یا مسئولیت حفاظت از بخشهای مشخصی از مسیر کشتیرانی را بر عهده بگیرند. اتحادیه اروپا قرار است در نشستهای آتی وزیران دفاع و امور خارجه، درباره آینده مأموریت آسپیدس و نحوه تقویت آن گفتوگو کند.
