کوین وارش، رئیس جدید فدرال رزرو، تنها چند ماه پس از آغاز فعالیت خود نشان داده است که قرار نیست سیاست پولی آمریکا را صرفاً ادامه مسیر جروم پاول بداند. او از ابتدای دوره ریاست خود بر اصلاح ساختار تصمیمگیری بانک مرکزی تأکید کرده و اکنون با یک جمله درباره تورم، معیار سختگیرانهتری را پیش روی بازار قرار داده است؛ معیاری که میتواند مسیر نرخ بهره و حتی ارزشگذاری سهام آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
- کوین وارش میگوید تورم باید با سرعت کافی به هدف ۲ درصدی فدرال رزرو نزدیک شود.
- تأکید او بر «سرعت کافی» احتمال افزایش نرخ بهره را همچنان باز نگه داشته است.
- بازار سهام آمریکا به دلیل ارزشگذاری بالا و موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، در برابر افزایش نرخ بهره آسیبپذیر است.
- پیام وارش این است که کاهش تورم بهتنهایی کافی نیست؛ سرعت کاهش قیمتها نیز اهمیت دارد.
وارش از همان ابتدا مسیر متفاوتی را انتخاب کرد
وارش در ۲۲ مه ۲۰۲۶ ریاست فدرال رزرو را بر عهده گرفت و از همان ابتدا وعده داد بانک مرکزی را به سمت اصلاحات گستردهتر هدایت کند. در سه ماه نخست ریاست او، بخشی از رویههای قبلی تغییر کرده است؛ از جمله کنار گذاشتن راهنماییهای آیندهنگر در بیانیههای نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو.
او همچنین پنج کارگروه را برای بررسی نحوه اجرای سیاست پولی و اصلاح فرآیند تصمیمگیری بانک مرکزی تشکیل داده است.
با این حال، مهمترین مسئله پیش روی وارش همچنان تورم است. نرخ تورم آمریکا هنوز بالاتر از هدف بلندمدت ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد و طبق دادههای مطرحشده در گزارش، تورم برای ۶۵ ماه متوالی بالاتر از این سطح بوده است. به همین دلیل، نخستین سخنرانی سالانه وارش در نشست اقتصادی جکسون هول از اهمیت ویژهای برخوردار بود.
یک جمله که بازار را به فکر فرو برد
وارش در سخنرانی ۲۸ اوت، معیار خود برای ارزیابی وضعیت تورم را بهروشنی بیان کرد. او گفت:
«باید مطمئن باشیم تورم پایه به سمت هدف ما حرکت میکند؛ بهوضوح و با سرعت کافی.»
شاید در نگاه نخست، این جمله تفاوت زیادی با مواضع معمول فدرال رزرو نداشته باشد، اما عبارت «با سرعت کافی» پیام مهمی برای بازار دارد.
بانک مرکزی دیگر نمیتواند صرفاً به این موضوع رضایت دهد که تورم هر ماه اندکی کاهش پیدا میکند. از نگاه وارش، کاهش تورم باید به اندازهای سریع باشد که بتوان با اطمینان گفت قیمتها در مسیر بازگشت به هدف ۲ درصدی قرار گرفتهاند.
این تغییر ظریف در ادبیات سیاست پولی میتواند پیامدهای بزرگی داشته باشد؛ زیرا حتی اگر تورم کاهش پیدا کند، چنانچه سرعت این کاهش از نظر فدرال رزرو کافی نباشد، افزایش نرخ بهره همچنان روی میز باقی خواهد ماند.
افزایش بازده اوراق هم کار فدرال رزرو را انجام میدهد
وارش پیش از این نیز به افزایش قابلتوجه بازده اوراق خزانهداری بلندمدت اشاره کرده بود. بین نشستهای ۱۷ ژوئن و ۲۹ ژوئیه کمیته بازار آزاد فدرال رزرو، او توضیح داد که افزایش بازده اوراق بلندمدت عملاً بخشی از کار بانک مرکزی را انجام داده است.
افزایش بازده اوراق بلندمدت به معنای افزایش هزینه تأمین مالی برای خانوارها و شرکتهاست. در نتیجه، هزینه استقراض بیشتر میتواند تقاضا را کاهش دهد و در نهایت فشارهای تورمی را تعدیل کند.
اما پیام سخنرانی جکسون هول نشان داد که وارش نمیخواهد تنها به این سازوکار اتکا کند. اگر کاهش تورم به اندازه کافی سریع نباشد، خود فدرال رزرو نیز میتواند دوباره وارد عمل شود. به همین دلیل، بازار اکنون باید علاوه بر سطح تورم، سرعت حرکت آن به سمت هدف ۲ درصدی را نیز زیر نظر داشته باشد.
بازار سهام در برابر سیاست وارش آسیبپذیر است
این رویکرد برای بازار سهام آمریکا خبر چندان راحتی نیست. شاخصهای داوجونز، اساندپی ۵۰۰ و نزدک در سال ۲۰۲۶ بارها به سطوح تاریخی جدیدی رسیدهاند و همزمان موج سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی به یکی از مهمترین محرکهای بازار تبدیل شده است.
شرکتهای فناوری برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، مراکز داده و ظرفیتهای محاسباتی به سرمایهگذاری سنگینی نیاز دارند. بخشی از این سرمایهگذاری نیز از طریق بدهی تأمین میشود.
بنابراین افزایش نرخ بهره میتواند دو اثر همزمان ایجاد کند: نخست، هزینه تأمین مالی پروژههای جدید را بالا ببرد و دوم، ارزش فعلی جریانهای نقدی آینده شرکتهای رشدی را کاهش دهد. این موضوع بهخصوص برای سهامی اهمیت دارد که در حال حاضر با نسبتهای ارزشگذاری بسیار بالا معامله میشوند.
اگر هزینه استقراض افزایش پیدا کند و شرکتها حتی اندکی سرعت توسعه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی را کاهش دهند، بازار ممکن است مجبور شود دوباره درباره نرخ رشد این شرکتها تجدیدنظر کند.
“
«به نظر من، اهمیت موضع جدید وارش بیشتر از آنکه در احتمال یک افزایش نرخ بهره خلاصه شود، در تغییر تابع واکنش فدرال رزرو است. بازار طی ماههای گذشته بیش از حد به «جهت» تورم توجه کرده، در حالی که وارش اکنون «سرعت» رسیدن تورم به هدف را وارد معادله کرده است. این تغییر برای بازاری که بخش مهمی از ارزشگذاری آن بر مبنای رشد آینده هوش مصنوعی شکل گرفته، اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا حتی یک دوره کوتاه نرخ بهره بالاتر میتواند هزینه سرمایه را افزایش داده و فاصله میان قیمت سهام و ارزش بنیادی شرکتها را آشکارتر کند. از این منظر، سخنان وارش را باید نه یک تهدید فوری برای بازار، بلکه هشداری درباره پایان دورهای دانست که سرمایهگذاران میتوانستند کاهش تدریجی تورم را بهتنهایی بهعنوان مجوز ادامه رشد ارزشگذاریها تلقی کنند.»
بابک شیری
هوش مصنوعی همچنان موتور اصلی بازار است، اما ریسک آن افزایش یافته
رونق هوش مصنوعی تاکنون یکی از قدرتمندترین عوامل رشد بازار سهام آمریکا بوده است. سرمایهگذاران انتظار دارند افزایش تقاضا برای پردازندهها، مراکز داده، خدمات ابری و نرمافزارهای هوش مصنوعی درآمد شرکتهای بزرگ فناوری را در سالهای آینده افزایش دهد اما این داستان زمانی برای بازار جذابتر است که نرخ بهره پایین یا دستکم باثبات باشد.
وقتی نرخ بهره افزایش پیدا میکند، ارزشگذاری شرکتهایی که بخش بزرگی از سود مورد انتظار آنها مربوط به سالهای آینده است، بیشتر تحت فشار قرار میگیرد.
به همین دلیل، جمله وارش درباره «سرعت کافی» میتواند بیش از آنکه صرفاً یک موضع درباره تورم باشد، هشداری برای سهام گرانقیمت بازار نیز تلقی شود.
وارش فعلاً گزینه افزایش نرخ بهره را باز گذاشته است
مهمترین پیام رئیس جدید فدرال رزرو این نیست که افزایش نرخ بهره قطعی خواهد بود؛ بلکه این است که چنین گزینهای هنوز از روی میز برداشته نشده است.
اگر تورم با سرعت مورد انتظار بانک مرکزی کاهش پیدا نکند، وارش میتواند استدلال کند که سیاست پولی هنوز به اندازه کافی محدودکننده نیست.
این موضوع برای سرمایهگذاران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بازار سهام در ماههای اخیر تا حد زیادی بر این فرض حرکت کرده که فشارهای تورمی در نهایت کاهش خواهد یافت و فضای سیاست پولی نیز مساعدتر خواهد شد اما رویکرد وارش نشان میدهد بانک مرکزی حاضر نیست صرفاً به امید کاهش تدریجی تورم منتظر بماند.
جمعبندی
کوین وارش با تأکید بر اینکه تورم باید «با سرعت کافی» به هدف ۲ درصدی بازگردد، استاندارد جدیدی برای سیاست پولی فدرال رزرو تعیین کرده است. در این چارچوب، صرف کاهش تورم دیگر تضمینی برای توقف سیاستهای انقباضی نیست و سرعت کاهش قیمتها نیز به یکی از معیارهای مهم تصمیمگیری تبدیل میشود.
این موضع در شرایطی مطرح شده که بازار سهام آمریکا در سطوح بالایی قرار دارد و سرمایهگذاری سنگین در هوش مصنوعی، ارزشگذاری بسیاری از شرکتهای فناوری را به آینده رشد آنها وابسته کرده است.
در نتیجه، اگر تورم چسبندهتر از انتظار باقی بماند، افزایش نرخ بهره میتواند هم هزینه سرمایهگذاری شرکتها را بالا ببرد و هم بازار را به سمت بازنگری در ارزشگذاری سهام سوق دهد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
