بازگشت نزدک پس از سقوط سنگین سهام تراشه؛ آیا موج خرید در بازار فناوری پایدار خواهد ماند؟
بازار سهام آمریکا در معاملات روز جمعه، ششم نوامبر، پس از افت سنگین اخیر نشانههایی از بازگشت بروز داد. شاخص نزدک که روز قبل شدیدترین کاهش روزانه طی نوزده ماه گذشته را تجربه کرده و وارد محدوده اصلاح شده بود، با بهبود سهام شرکتهای نیمهرسانا بخشی از فشار فروش را جبران کرد. این بازگشت در شرایطی رخ داد که سرمایهگذاران همزمان با دو نیروی متضاد روبهرو بودند: نگرانی از سختگیرانهتر شدن مقررات هوش مصنوعی و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در پی انتشار دادههای قدرتمند بازار کار آمریکا.
- نزدک پس از شدیدترین افت روزانه خود طی نوزده ماه، بخشی از زیان را جبران کرد.
- شاخص نیمهرساناها پس از سقوط بیش از ۱۲ درصدی، حدود ۴.۶ درصد رشد کرد.
- افزایش اشتغال آمریکا احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر را به ۷۸ درصد رساند.
- نگرانی درباره مقررات هوش مصنوعی و هزینه توسعه مراکز داده همچنان پابرجاست.
نگرانیهای سیاسی و آینده سرمایهگذاری در هوش مصنوعی
افت روز پنجشنبه صرفاً واکنشی به عملکرد چند شرکت فناوری نبود؛ بلکه بازتابی از بازنگری بازار در مفروضات رشد صنعت هوش مصنوعی به شمار میرفت. پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای و کسب کرسیهایی در برخی ایالتهای مهم میزبان مراکز داده، نگرانیهایی را درباره تغییر مسیر سیاستگذاری و افزایش محدودیتهای احتمالی بر توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی تقویت کرد. در سال جاری، خوشبینی به رشد سریع این صنعت یکی از محرکهای اصلی صعود بازار سهام و ثبت رکوردهای تازه بود. از این رو، هر نشانهای از افزایش هزینههای نظارتی، محدودیت مصرف انرژی یا دشوارتر شدن مجوزهای احداث مراکز داده میتواند بر انتظارات سودآوری شرکتهای مرتبط اثر بگذارد.
با این حال، نتیجه انتخابات بهتنهایی به معنای توقف سرمایهگذاری در مراکز داده نیست. توسعه زیرساختهای پردازشی به تقاضای شرکتها برای خدمات ابری، رقابت جهانی در هوش مصنوعی و برنامههای سرمایهگذاری غولهای فناوری وابسته است. حتی در صورت سختگیری بیشتر، احتمال دارد پروژهها با تأخیر، هزینه بالاتر یا الزامات زیستمحیطی تازه مواجه شوند، نه اینکه بهطور کامل متوقف شوند. بنابراین، واکنش شدید بازار در جلسه پیشین را باید تا حدی ناشی از تعدیل انتظارات و افزایش حساسیت سرمایهگذاران به ریسک سیاستی دانست. ارزیابی اثر واقعی این تحولات مستلزم مشاهده متن مقررات، زمان اجرای آنها و واکنش شرکتهاست.
بازگشت سهام تراشه؛ ترمیم قیمت یا تغییر روند؟
در معاملات جمعه، سهام شرکتهای بزرگ فناوری عملکردی یکدست نداشتند، اما گروه نیمهرساناها محور اصلی بازگشت بود. شاخص گستردهتر شرکتهای این صنعت پس از سقوطی بیش از دوازده درصدی در روز پنجشنبه، حدود ۴.۶ درصد افزایش یافت. سهام انویدیا نیز رشد قابل توجهی را ثبت کرد؛ شرکتی که در جلسه قبل بدترین افت روزانه خود از ژانویه ۲۰۲۵ را تجربه کرده بود؛ دورهای که ظهور مدل کمهزینه دیپسیک نگرانیهایی درباره مزیت رقابتی و هزینههای توسعه هوش مصنوعی ایجاد کرد. سهام ایامدی، اینتل و میکرون نیز در دامنهای میان حدود سه تا بیش از ده درصد افزایش یافتند.
این حرکت نشان میدهد که سرمایهگذاران پس از افت تند، در قیمتهای پایینتر به خرید بخشی از سهام فناوری بازگشتهاند؛ اما رشد یکروزه بهتنهایی برای اثبات پایان اصلاح کافی نیست. شدت افت قبلی، موقعیتهای معاملاتی فشرده و حساسیت بالای ارزشگذاریها میتوانند نوسان را در روزهای آینده حفظ کنند. برای سنجش پایداری بازگشت باید دید آیا جریان خرید از چند نماد بزرگ فراتر میرود و به شرکتهای کوچکتر زنجیره تأمین، تولیدکنندگان تجهیزات و اپراتورهای مراکز داده نیز گسترش مییابد یا خیر.
بازار کار قدرتمند و معمای سیاست پولی
در سوی دیگر بازار، گزارش اشتغال آمریکا تصویری قویتر از انتظار ارائه کرد. شمار فرصتهای شغلی غیرکشاورزی در ماه اکتبر بیش از پیشبینیها افزایش یافت و نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد کاهش پیدا کرد. چنین دادههایی معمولاً نشانه تابآوری اقتصاد و کاهش احتمال افت سریع فعالیت اقتصادی تلقی میشوند؛ با این حال، برای بازار سهام پیام دوگانه دارند. اشتغال قدرتمند میتواند از درآمد شرکتها و مصرف خانوار حمایت کند، اما در صورت تداوم فشارهای دستمزدی و تورمی، دست فدرال رزرو را برای کاهش نرخ بهره محدود میکند یا حتی احتمال افزایش آن را بالا میبرد.
بر اساس معاملات ابزارهای مرتبط با نرخ بهره، احتمال افزایش نرخ در ماه دسامبر به ۷۸ درصد رسید؛ در حالی که این برآورد پیشتر حدود ۷۰ درصد بود. این تغییر انتظارات نشان میدهد که بازار کار قوی، نگرانی از تورم و نوسان شدید سهام همزمان در تصمیمگیری سرمایهگذاران نقش دارند. پرسش اصلی این است که آیا فدرال رزرو در شرایطی که بازار سهام تحت فشار قرار گرفته، همچنان بر مهار تورم اولویت خواهد داد یا برای جلوگیری از تشدید بیثباتی مالی محتاطانهتر عمل میکند. با این حال، افت شاخصها بهتنهایی دلیلی برای تغییر مسیر سیاست پولی نیست و تصمیم بانک مرکزی به مجموعهای از دادههای تورمی، اشتغال و شرایط مالی وابسته خواهد بود.
تصویر شاخصها و بازگشت شرکتهای زیرساختی
در ساعتهای ابتدایی معاملات، شاخص نزدک کامپوزیت حدود ۱.۷۳ درصد رشد داشت و شاخص اساندپی ۵۰۰ نیز نزدیک به یک درصد افزایش یافت؛ در مقابل، داوجونز تغییر محدودی را تجربه کرد. بخش فناوری اطلاعات در میان گروههای اصلی بازار پیشتاز بود، در حالی که کالاهای مصرفی اساسی و مراقبتهای سلامت عملکرد ضعیفتری داشتند. شاخص نوسانپذیری بورس شیکاگو نیز پس از جهش روز قبل اندکی عقب نشست و به محدوده ۲۳.۸۸ واحد رسید. کاهش این شاخص میتواند نشانه فروکش کردن بخشی از تقاضای کوتاهمدت برای پوشش ریسک باشد، اما سطح آن همچنان از تداوم نگرانیها حکایت دارد.
بازگشت فقط به تولیدکنندگان تراشه محدود نماند. شرکتهای ادارهکننده مراکز داده، از جمله آیرن و اپلاید دیجیتال، و شرکتهای ارائهدهنده زیرساخت پردازش ابری مانند کورویو و نبیوس نیز بخشی از افت جلسه قبل را جبران کردند. شرکتهای تأمینکننده تجهیزات و برق مورد نیاز این زیرساختها، از جمله جیای ورنووا و کانستلیشن انرژی، نیز با بهبود قیمت سهام روبهرو شدند. این همزمانی اهمیت زنجیره گسترده سرمایهگذاری هوش مصنوعی را نشان میدهد: تغییر انتظارات درباره ساخت مراکز داده میتواند از تراشهسازان تا تولیدکنندگان برق و تجهیزات شبکه را تحت تأثیر قرار دهد.
نفت، تورم و فشار بر سهام انرژی
بازار نفت نیز بر فضای معاملات اثر گذاشت. جهش قیمت نفت در روز پنجشنبه نگرانیهایی درباره بازگشت فشارهای تورمی ناشی از انرژی و احتمال سختگیری بیشتر بانکهای مرکزی ایجاد کرده بود. با این حال، قراردادهای آتی نفت برنت در روز جمعه اندکی کاهش یافتند و قیمت نفت در مسیر ثبت افت هفتگی قابل توجه قرار گرفت. افت هفتگی نفت، شاخص انرژی اساندپی ۵۰۰ را نیز در مسیر کاهش بیش از یازده درصدی قرار داده بود. این وضعیت نشان میدهد که بازار سهام همزمان در حال قیمتگذاری دو ریسک متفاوت است: انرژی گرانتر و تورمزا از یک سو، و ضعف درآمد شرکتهای انرژی در صورت افت پایدار قیمت نفت از سوی دیگر.
در ترجمه برخی نقاط از متن از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.

دیدگاهتان را بنویسید.
برای مشارکت در گفتوگو وارد حساب کاربری خود شوید.
ورود و ثبتنام