- کاهش قیمت نفت معمولاً بیشترین منفعت را برای بورس اروپا به همراه دارد.
- در بازار آمریکا نیز افت قیمت نفت از طریق کاهش تورم و احتمال کاهش نرخ بهره اثر مثبتی دارد، اما نقش شرکتهای فناوری همچنان پررنگتر از نفت است.
- افزایش قیمت نفت معمولاً فشار تورمی را افزایش داده و به زیان اکثر صنایع در اروپا و آمریکا تمام میشود.
- وابستگی بیشتر اقتصاد اروپا به واردات انرژی باعث شده نوسانات نفت اثر عمیقتری بر شاخصهای بورسی این منطقه داشته باشد.
بازار نفت همواره یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر اقتصاد جهانی و بازارهای مالی بوده است. هرگونه افزایش یا کاهش قابل توجه قیمت نفت، نه تنها بر درآمد کشورهای تولیدکننده و مصرفکننده انرژی اثر میگذارد، بلکه مسیر سیاستهای پولی، نرخ تورم، سودآوری شرکتها و در نهایت عملکرد بازارهای سهام را نیز تغییر میدهد.
در هفتههای اخیر و همزمان با کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و عقبنشینی نسبی قیمت نفت، تحلیلگران مؤسسات مالی و رسانههای معتبر بینالمللی بار دیگر به این پرسش پرداختهاند که کاهش یا افزایش قیمت نفت، کدام سناریو برای بورس اروپا و آمریکا مطلوبتر است؟
مرور گزارشهای منتشرشده نشان میدهد پاسخ این سؤال برای دو سوی اقیانوس اطلس یکسان نیست و ساختار اقتصادی اروپا و آمریکا باعث شده واکنش بازارهای سهام آنها تفاوت محسوسی داشته باشد.
چرا کاهش قیمت نفت به نفع بورس اروپا است؟
بر اساس تحلیلهای اخیر منتشرشده توسط رویترز، کاهش قیمت نفت یکی از مهمترین عوامل حمایتی برای بازارهای سهام اروپا محسوب میشود. اروپا همچنان یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی در جهان است و بخش قابل توجهی از صنایع این منطقه به قیمت نفت و گاز وابسته هستند.
در نتیجه، افت قیمت نفت چند پیامد مهم برای اقتصاد اروپا به همراه دارد:
- کاهش هزینه تولید شرکتهای صنعتی
- کاهش هزینه حملونقل و لجستیک
- افزایش حاشیه سود بسیاری از شرکتهای بورسی
- کاهش فشار تورمی
- افزایش احتمال اتخاذ سیاستهای پولی انبساطی توسط بانک مرکزی اروپا
این مجموعه عوامل موجب میشود سرمایهگذاران چشمانداز سودآوری شرکتهای اروپایی را مثبتتر ارزیابی کنند و در نتیجه تقاضا برای سهام افزایش یابد.
بررسی عملکرد اخیر شاخص STOXX 600 نیز نشان میدهد همزمان با کاهش قیمت انرژی، بخشی از رشد این شاخص ناشی از بهبود انتظارات نسبت به کاهش هزینههای تولید و چشمانداز اقتصادی اروپا بوده است.
کاهش قیمت نفت چه اثری بر بورس آمریکا دارد؟
در نگاه اول ممکن است تصور شود کاهش قیمت نفت برای بورس آمریکا نیز دقیقاً همان آثار مثبت اروپا را دارد؛ اما واقعیت تا حدی متفاوت است.
اقتصاد آمریکا علاوه بر اینکه یکی از بزرگترین مصرفکنندگان نفت جهان است، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت نیز محسوب میشود. به همین دلیل کاهش قیمت نفت اگرچه به سود مصرفکنندگان و بسیاری از صنایع است، اما درآمد شرکتهای بزرگ انرژی را نیز کاهش میدهد.
در نتیجه اثر نهایی کاهش قیمت نفت بر بازار سهام آمریکا متعادلتر است.
البته تحلیلگران معتقدند بزرگترین مزیت افت قیمت نفت برای آمریکا، کاهش فشارهای تورمی است.
زمانی که هزینه انرژی کاهش پیدا میکند:
- نرخ تورم افت میکند.
- احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو افزایش مییابد.
- هزینه تأمین مالی شرکتها کمتر میشود.
- ارزشگذاری سهام بهویژه در بخش فناوری بهبود پیدا میکند.
با این حال نکته مهمی که تقریباً در تمام تحلیلهای اخیر به آن اشاره شده این است که جهت حرکت بازار سهام آمریکا بیش از هر عامل دیگری به عملکرد شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی وابسته است.
به همین دلیل حتی اگر قیمت نفت کاهش پیدا کند، در صورتی که سودآوری غولهای فناوری کمتر از انتظار باشد، بازار آمریکا ممکن است واکنش مثبتی نشان ندهد.
افزایش قیمت نفت؛ سناریویی که معمولاً به ضرر بازارهای سهام است
در سوی دیگر ماجرا، اکثر تحلیلگران اتفاق نظر دارند که افزایش شدید قیمت نفت معمولاً به زیان بازارهای سهام تمام میشود.
علت این موضوع کاملاً روشن است.
افزایش قیمت انرژی مستقیماً باعث رشد هزینه تولید شرکتها میشود. همچنین هزینه حملونقل، قیمت کالاها و خدمات و در نهایت نرخ تورم افزایش پیدا میکند.
در چنین شرایطی بانکهای مرکزی معمولاً مجبور میشوند نرخ بهره را برای مدت طولانیتری در سطوح بالا حفظ کنند.
این موضوع پیامدهای متعددی برای بازار سهام دارد:
- افزایش هزینه استقراض شرکتها
- کاهش سرمایهگذاری
- کاهش مصرف خانوارها
- افت سودآوری بنگاههای اقتصادی
- کاهش ارزشگذاری سهام
به همین دلیل در دورههایی که قیمت نفت به دلیل تنشهای ژئوپلیتیکی جهش میکند، معمولاً شاهد افزایش نوسانات و فشار فروش در بازارهای سهام هستیم.
چرا اروپا نسبت به نفت حساستر از آمریکاست؟
یکی از مهمترین نکاتی که در تحلیلهای منتشرشده طی هفتههای اخیر به آن اشاره شده، تفاوت ساختاری اقتصاد اروپا و آمریکا است.
اروپا همچنان وابستگی قابل توجهی به واردات انرژی دارد.
به همین دلیل هر کاهش قیمت نفت مستقیماً موجب کاهش هزینه فعالیت شرکتها میشود.
در مقابل، آمریکا علاوه بر مصرف بالا، تولیدکننده بزرگ نفت نیز هست.
بنابراین:
- کاهش قیمت نفت به سود صنایع مصرفکننده انرژی است.
- اما همزمان درآمد شرکتهای نفتی را کاهش میدهد.
در نتیجه اثر نهایی کاهش قیمت نفت بر شاخصهای آمریکایی کمتر از اروپا خواهد بود.
کدام صنایع بیشترین منفعت را از افت قیمت نفت میبرند؟
تحلیلگران چند صنعت را به عنوان برندگان اصلی کاهش قیمت نفت معرفی میکنند.
در اروپا:
- صنایع خودروسازی
- شرکتهای حملونقل
- خطوط هوایی
- صنایع شیمیایی
- شرکتهای تولیدی
در آمریکا نیز بیشترین منفعت نصیب:
- شرکتهای فناوری
- صنایع مصرفی
- شرکتهای حملونقل
- خردهفروشیها
خواهد شد؛ البته نه صرفاً به دلیل کاهش هزینه انرژی، بلکه به دلیل احتمال کاهش نرخ بهره و بهبود فضای سرمایهگذاری.
آیا افزایش قیمت نفت همیشه برای بازار آمریکا منفی است؟
پاسخ این سؤال کمی پیچیدهتر است.
اگرچه رشد قیمت نفت معمولاً باعث افزایش تورم میشود، اما برخی از شرکتهای بزرگ انرژی آمریکا از این وضعیت سود میبرند.
در نتیجه ممکن است شاخصهایی که وزن بالایی از شرکتهای نفتی دارند، بخشی از فشار ناشی از رشد قیمت نفت را جبران کنند.
با این حال بررسی عملکرد تاریخی بازار نشان میدهد در مجموع، اثر منفی افزایش نرخ بهره و رشد تورم معمولاً از منافع شرکتهای انرژی بیشتر است و در نهایت اکثر بازارهای سهام تحت فشار قرار میگیرند.
سرمایهگذاران باید به چه متغیرهایی توجه کنند؟
بررسی گزارشهای اخیر نشان میدهد نباید قیمت نفت را به تنهایی معیار تصمیمگیری قرار داد.
در شرایط فعلی، معاملهگران حرفهای همزمان چند عامل را زیر نظر دارند:
- روند تورم جهانی
- تصمیمهای بانک مرکزی اروپا
- سیاستهای فدرال رزرو
- سودآوری شرکتهای فناوری آمریکا
- وضعیت اقتصاد چین و تقاضای جهانی برای انرژی
- تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه
ترکیب این عوامل مشخص میکند که کاهش یا افزایش قیمت نفت تا چه اندازه میتواند بر بازارهای سهام اثرگذار باشد.
جمعبندی
مرور تحلیلهای منتشرشده در چند هفته اخیر از سوی رسانهها و مؤسسات معتبر بینالمللی نشان میدهد کاهش قیمت نفت در شرایط فعلی به طور نسبی خبر بهتری برای بورس اروپا نسبت به بورس آمریکا محسوب میشود. دلیل اصلی این موضوع، وابستگی بیشتر اقتصاد اروپا به واردات انرژی و اثر مستقیم کاهش هزینههای تولید بر سودآوری شرکتها است.
در مقابل، هرچند بازار آمریکا نیز از افت قیمت نفت از مسیر کاهش تورم و افزایش احتمال کاهش نرخ بهره منتفع میشود، اما وزن بالای شرکتهای فناوری و همچنین حضور گسترده شرکتهای بزرگ نفتی باعث شده اثر نهایی نوسانات نفت بر شاخصهای آمریکایی محدودتر باشد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت نفت همچنان مهمترین ریسک مشترک برای هر دو بازار به شمار میرود؛ زیرا رشد هزینههای انرژی، افزایش تورم و تداوم نرخهای بهره بالا میتواند چشمانداز سودآوری شرکتها را تضعیف کند.
در مجموع، تا زمانی که کاهش قیمت نفت با افت شدید تقاضای جهانی همراه نباشد، این سناریو برای بورس اروپا مطلوبتر ارزیابی میشود و در آمریکا نیز میتواند از بازار سهام حمایت کند، هرچند مسیر اصلی والاستریت همچنان بیش از هر چیز به عملکرد شرکتهای بزرگ فناوری و سیاستهای فدرال رزرو وابسته خواهد بود.
تیم یوتوتایمز این تحلیل را بر اساس جمعبندی گزارشهای منتشرشده توسط رسانهها و مؤسسات مالی معتبر بینالمللی از جمله Reuters و Fidelity Investments برای مخاطبان فارسیزبان بازنویسی و منتشر کرده است.
✔️ بیشتر بخوانید: آیا حباب هوش مصنوعی در والاستریت در حال ترکیدن است؟
