هفت ماه پس از تحولات سیاسی جدید در کاراکاس و برکناری نیکلاس مادورو، برخلاف انتظارات اولیه کاخ سفید، خبری از امضای قراردادهای چند میلیارد دلاری و ورود یگانهای عریض و طویل نفتکشها نیست.
اگرچه شرکتهای بزرگی مثل اکسونموبیل و شورون چشمان خود را به جذابترین میدانهای نفتی ونزوئلا دوختهاند، اما مذاکرات آنها با دولت انتقالی پشت درهای بسته به بنبست خورده است. اما چه چیزی باعث شده والاستریت و غولهای نفتی با وجود تسلط بر بزرگترین ذخایر نفت جهان، دستبهعصا حرکت کنند؟
- بنبست در مذاکرات نفت: با وجود برکناری مادورو، مذاکرات غولهای نفتی آمریکا (اکسونموبیل و شورون) با دولت جدید ونزوئلا به دلیل شروط سختگیرانه و ترس از بیثباتی سیاسی قفل شده است.
- زخمهای کهنه ملیسازی: خاطره تلخ ملیشدن داراییها در گذشته و زیرساختهای ویرانشده، مانع از ریسک سرمایهگذاریهای چندمیلیاردی والاستریت در کمربند اورینوکو شده است.
- تغییر تاکتیک واشنگتن: کندی غولهای نفتی باعث شده کاخ سفید به سراغ شرکتهای خصوصی کوچکتر برود که میتوانند نقدینگی سریعتری را به بدنه اقتصادی ونزوئلا تزریق کنند.
- چشمانداز مبهم بازار انرژی: اگرچه تولید ونزوئلا به ۱.۰۷ میلیون بشکه در روز رسیده، اما بازگشت کامل طلای سیاه این کشور به بازارهای جهانی بسیار زمانبرتر از پیشبینی معاملهگران خواهد بود.
چرا نقشه نفتی واشنگتن به مانع خورد؟
دولت ترامپ حساب ویژهای روی جهش سریع تولید نفت ونزوئلا باز کرده بود. هدف واشنگتن مشخص بود: افزایش عرضه نفت آمریکا و جبران اختلالات صادراتی در تنگهها و مسیرهای حیاتی خاورمیانه.
اما در عمل، غولهای نفتی برای سرمایهگذاری سنگین چند شرط کلیدی دارند که هنوز برآورده نشده است:
- رقابت بر سر داراییهای مشابه: همه غولهای نفتی چشم به چند منطقه محدود اما پربازده مانند کمربند اورینوکو (Orinoco Belt) و ایالت موناگاس (Monagas) دوختهاند و خواهان معافیتهای مالیاتی و قوانین حمایتی حداکثری هستند.
- ترس از زخمهای قدیمی: شرکتهایی مثل اکسونموبیل پیش از این دو بار در تاریخ ونزوئلا (سالهای ۱۹۷۶ و ۲۰۰۷) با ملیشدن و ضبط داراییهای خود مواجه شدهاند. مدیران ارشد این شرکتها نگرانند که بیاستقراری سیاسی آینده، سرمایهگذاریهای چند ده میلیارد دلاری آنها را مجدداً نابود کند.
- زیرساختهای ویرانشده: بررسیهای اولیه نشان میدهد بازسازی و راهاندازی مجدد پروژههای رهاشده به میلیاردها دلار سرمایه و سالها زمان نیاز دارد.
تاکتیک جدید؛ ورود مستقلهای جسور به میدان
کندی روند مذاکرات و احتیاط شدید غولهای نفتی باعث شده تا شاهد چرخش نگاهها به سمت شرکتهای خصوصی کوچکتر و مستقل اشیم.
دولت انتقالی ونزوئلا به نقدینگی فوری نیاز دارد؛ موضوعی که شرکتهای کوچکتری مانند HKN Energy یا Pacific Coast Energy میتوانند سریعتر آن را تامین کنند. این شرکتها تمایل بیشتری برای امضای قراردادهای مشارکت در تولید دارند، اما کارشناسان معتقدند توسعه میدانهای نفتی سنگین ونزوئلا نیازمند سرمایهگذاری کلان و صبوری طولانیمدت است—چیزهایی که معمولاً فقط از عهده غولهای نفتی برمیآید.
آیا بازگشت ونزوئلا بازار نفت را تکان میدهد؟
با وجود تمامی چالشها، تولید نفت ونزوئلا اندکی رشد داشته و بر اساس آمارهای اوپک به حدود ۱.۰۷ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ اما این رقم هنوز فاصله نجومی با دوران اوج این کشور (۳.۴ میلیون بشکه در روز) دارد.
تا زمانی که تضمینهای حقوقی محکم و حلوفصل بدهیهای گذشته صورت نگیرد، غولهای آمریکایی ترجیح میدهند از دور نظارهگر باشند. این یعنی مسیر بازگشت کامل نفت ونزوئلا به بازارهای جهانی بسیار پیچیدهتر و طولانیتر از آن چیزی خواهد بود که معاملهگران فارکس و انرژی پیشبینی میکردند.
