بازار سهام آمریکا در سالهای اخیر تحت سلطه شرکتهای فناوری و موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی قرار داشت. شاخص نزدک کامپوزیت که وزن بسیار بالایی در سهام فناوری دارد، در سالهای ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ عملکرد بهتری نسبت به S&P 500 و داوجونز ثبت کرد و به نماد اصلی رشد بازار تبدیل شد.
اما در سال ۲۰۲۶ شرایط تغییر کرده است. افت اخیر سهام فناوری باعث شده شاخصهای سنتیتر مانند S&P 500 و داوجونز برای نخستینبار از سال ۲۰۲۲ تاکنون عملکرد بهتری نسبت به نزدک داشته باشند؛ تغییری که میتواند نشانه چرخش سرمایه از سهام رشد (Growth Stocks) به سمت سهام ارزشی (Value Stocks) باشد.
- نزدک پس از سه سال عملکرد بهتر، در سال ۲۰۲۶ از S&P 500 و داوجونز عقب افتاده است.
- فروش سهام فناوری و نگرانی درباره هزینههای هوش مصنوعی عامل اصلی این تغییر بوده است.
- داوجونز به دلیل وزن بالاتر در صنایع، مالی، سلامت و کالاهای مصرفی از تغییر روند بازار سود برده است.
- سرمایهگذاران در حال بررسی دوباره ارزش واقعی هزینههای عظیم شرکتهای فناوری برای توسعه هوش مصنوعی هستند.
آیا دوران سلطه سهام فناوری در حال پایان است؟
تا پایان معاملات ۲۷ جولای ۲۰۲۶، بازده کل سالانه شاخصها به شکل زیر بوده است:
| شاخص | بازده کل در سال ۲۰۲۶ |
|---|---|
| داوجونز | ۹.۱ درصد |
| S&P 500 | ۹ درصد |
| نزدک کامپوزیت | ۷.۸ درصد |
این تغییر در حالی رخ داده که در سالهای گذشته نزدک موتور اصلی رشد بازار بود.
در سال ۲۰۲۳، نزدک با رشد ۴۴.۶ درصدی، فاصله زیادی از S&P 500 با رشد ۲۶.۳ درصدی و داوجونز با رشد ۱۶.۲ درصدی گرفت. در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز روند مشابهی ادامه یافت و شرکتهای فناوری، بهویژه فعالان حوزه نیمههادی و هوش مصنوعی، بخش بزرگی از رشد بازار را رقم زدند.
اما اکنون سرمایهگذاران نسبت به ارزشگذاری بالای شرکتهای فناوری و بازده واقعی سرمایهگذاریهای عظیم در حوزه هوش مصنوعی محتاطتر شدهاند.
چرا نزدک آسیبپذیرتر شده است؟
دلیل اصلی تفاوت عملکرد شاخصها، ساختار آنهاست.
شاخص نزدک وزن بسیار بیشتری به شرکتهای فناوری و شرکتهای مرتبط با رشد دیجیتال اختصاص داده است. بنابراین زمانی که سهام شرکتهایی مانند انویدیا، مایکروسافت، آمازون و آلفابت رشد میکنند، نزدک بیشترین سود را میبرد.
اما همین وابستگی در شرایط اصلاح بازار به یک نقطه ضعف تبدیل میشود.
در مقابل، داوجونز سهم بیشتری از بخشهایی مانند صنایع، سلامت، کالاهای مصرفی و شرکتهای مالی دارد. این بخشها معمولاً در دورههایی که سرمایهگذاران از سهام رشد فاصله میگیرند و به سمت شرکتهای باثباتتر حرکت میکنند، عملکرد بهتری دارند.
همچنین اضافه شدن شرکتهای بزرگ فناوری مانند آلفابت به شاخص داوجونز باعث شده این شاخص نمایندهتری از اقتصاد مدرن آمریکا باشد؛ اما همچنان وزن بخشهای چرخهای و ارزشی در آن بیشتر است.
آلفابت و اپل؛ دو تصویر متفاوت از بازار هوش مصنوعی
رفتار اخیر سهام آلفابت و اپل نشاندهنده تغییر نگاه سرمایهگذاران نسبت به هوش مصنوعی است.
شرکت Alphabet اخیراً گزارش مالی بسیار قدرتمندی منتشر کرد؛ درآمد رکوردی، رشد قابل توجه سود و حاشیه عملیاتی ۳۴ درصدی از مهمترین نقاط مثبت این گزارش بود.
با این حال، سهام این شرکت با فشار فروش مواجه شد.
دلیل اصلی نگرانی سرمایهگذاران، افزایش شدید هزینههای سرمایهای (CapEx) برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی بود. هزینههای سرمایهای آلفابت به حدود ۴۵.۹ میلیارد دلار رسید و باعث شد شرکت برای نخستینبار طی بیش از یک دهه، جریان نقد آزاد (Free Cash Flow) منفی ثبت کند.
این موضوع نگرانی مهمی را در بازار ایجاد کرده است:
آیا سرمایهگذاریهای عظیم هوش مصنوعی در نهایت بازده اقتصادی کافی ایجاد خواهند کرد؟
همین نگرانی باعث شده شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات ابری و هوش مصنوعی مانند آلفابت، آمازون و مایکروسافت با فشار فروش مواجه شوند.
اپل؛ برنده تغییر روایت بازار
در سوی دیگر، Apple داستان متفاوتی دارد.
سال گذشته سرمایهگذاران نگران بودند که اپل در رقابت هوش مصنوعی عقب مانده است و سرمایهگذاری کافی در این حوزه ندارد. اما اکنون همین موضوع به یک مزیت تبدیل شده است.
بازار معتقد است اپل به دلیل داشتن میلیاردها کاربر و دستگاههای فعال، میتواند از بهترین مدلهای هوش مصنوعی موجود استفاده کند، بدون اینکه مجبور باشد تمام زیرساخت هوش مصنوعی را خودش بسازد.
به همین دلیل، سرمایهگذاران رویکرد محتاطانهتر اپل در هزینههای هوش مصنوعی را یک مزیت میدانند.
آیا اصلاح سهام هوش مصنوعی یک فرصت خرید است؟
کاهش قیمت برخی سهام فناوری باعث شده بعضی سرمایهگذاران به دنبال فرصتهای خرید باشند؛ اما همه سهام هوش مصنوعی که کاهش قیمت داشتهاند، الزاماً ارزان نیستند.
بازار اکنون در حال تفکیک میان شرکتهایی است که صرفاً از موج هوش مصنوعی سود بردهاند و شرکتهایی که واقعاً توانایی تبدیل سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی به سود پایدار را دارند.
برای مثال، برخی سرمایهگذاران معتقدند کاهش قیمت آلفابت میتواند فرصت جذابی ایجاد کند، زیرا ارزشگذاری آن نسبت به برخی شرکتهای فناوری پایینتر شده است. اما در مقابل، همچنان شرکتهایی وجود دارند که حتی پس از افت قیمت، با انتظارات بسیار بالای بازار معامله میشوند.
“
«پیشی گرفتن S&P 500 و داوجونز از نزدک در سال ۲۰۲۶ نشانه تغییر رهبری بازار از سهام رشد به سمت شرکتهای ارزشیتر و چرخهای است. این اتفاق به معنای پایان روند هوش مصنوعی نیست، بلکه نشان میدهد سرمایهگذاران نسبت به هزینههای عظیم توسعه این فناوری و زمان بازگشت سرمایه آن حساستر شدهاند. مرحله بعدی بازار احتمالاً به سه عامل وابسته خواهد بود: توانایی شرکتهای فناوری در تبدیل سرمایهگذاری هوش مصنوعی به سود واقعی، مسیر نرخ بهره فدرال رزرو و میزان چرخش سرمایه از سهام رشد به بخشهای سنتی اقتصاد.»
بابک شیری
