- خط لوله شرق–غرب عربستان سعودی پس از آنکه تردد نفتکشها از تنگه هرمز بهشدت کاهش یافت، به یک مسیر جایگزین حیاتی برای صادرات نفت تبدیل شده بود.
- اما حملات پهپادی به زیرساختهای پمپاژ این خط لوله آسیب زد و عربستان مجبور شد برای بررسی و تعمیر خسارتها، فعالیت آن را متوقف کند.
- این حمله نشان میدهد که خطوط لولهای که برای دور زدن گلوگاههای دریایی ساخته میشوند، خودشان نیز در زمان جنگ میتوانند به اهداف استراتژیک آسیبپذیری تبدیل شوند.
خط لوله شرق–غرب عربستان سعودی که نفت را به سواحل دریای سرخ منتقل میکند، یکی از مهمترین راهکارها برای مقابله با اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز بوده است؛ تنگهای که تنها مسیر خروج نفتکشها از خلیج فارس به آبهای آزاد محسوب میشود.
دولت عربستان اعلام کرده است که این خط لوله ظرفیت انتقال روزانه ۷ میلیون بشکه نفت خام به سمت غرب، یعنی بندر ینبع را دارد. با این حال، میزان واقعی صادرات از این مسیر احتمالاً کمتر از این رقم است و به دلیل محدودیتهای زیرساختی، حدود ۵ میلیون بشکه در روز برآورد میشود.
اما اکنون همین خط لوله هدف حمله قرار گرفته و از مدار خارج شده است. مقامهای سعودی اعلام کردهاند که این خط لوله «بهعنوان یک اقدام احتیاطی» متوقف شده است. با این حال، این توضیح احتمالاً ابعاد واقعی اتفاق را کمرنگ نشان میدهد.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که دستکم دو ایستگاه پمپاژ در این حملات آسیب دیدهاند. تعمیر یا جایگزینی این ایستگاهها ممکن است بسیار پیچیدهتر از تعویض یک بخش آسیبدیده از خود خط لوله باشد، چرا که بخش عمده این خط لوله در فضای باز قرار دارد.
ضمن اینکه حتی پس از تعمیر، این خط لوله میتواند دوباره هدف حمله قرار گیرد. حفاظت از مسیری به طول ۱۲۰۰ کیلومتر کار سادهای نیست.
✔️ بیشتر بخوانید: ترامپ میگوید تنگه هرمز باز است اما واقعاً چه میزان نفت از آن عبور میکند؟
کشورهای واردکننده نفت در جهان با هیجان درباره این صحبت میکردند که چگونه با وجود تهدیدهای سپاه پاسداران، نفت همچنان از خلیج فارس خارج میشود؛ درحالیکه نیروهای سپاه در سواحل تنگه هرمز با موشکها و پهپادهای خود حضور دارند.
اما حتی همین عبورهای مخفیانه نیز حجم بسیار کمتری نسبت به دوران پیش از آغاز جنگ داشتهاند؛ تنها حدود ۷ میلیون بشکه در روز در برابر ۲۰ میلیون بشکه در روز قبل از جنگ.
پس از آنکه ایران تنگه هرمز را بست، خط لوله شرق–غرب عربستان به یکی از منابع حیاتی تأمین نفت جهان تبدیل شد.
اما اکنون حمله موشکی و پهپادی نشان داده است که خطوط لوله در واقع راهحل واقعی و مطمئنی برای مقابله با بسته شدن تنگه هرمز، چه در شرایط فعلی و چه در آینده، نیستند.
با توجه به اینکه کاملاً مشخص است خطوط لوله در برابر حملات پهپادی و موشکی آسیبپذیر هستند، صحبتهای گسترده درباره ساخت خطوط لوله جدید در منطقه خلیج فارس برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز، جای تعجب دارد.
تنها فردی که نگاه سادهانگارانهای به شرایط داشته باشد، تصور میکند چنین خطوط لولهای در صورت وقوع درگیری منطقهای میتوانند از حملات در امان بمانند.
«راهحل خط لوله» بهخوبی نشان میدهد:
- تا چه اندازه بخش زیادی از پوشش رسانهای درباره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تکبعدی بوده است.
- و تا چه اندازه تفکر راهبردی آمریکا نیز در این زمینه محدود و تکبعدی بوده است.
هر ناظری کافی است تنها به آسمان نگاه کند تا متوجه شود ابعاد دوم و سوم جنگ وجود دارند؛ ابعادی که به تسلیحات هوایی اجازه میدهند از فاصلههای دور به هر خط لولهای حمله کرده و آن را نابود کنند.
سخت است کسانی را که پیش از ارائه چنین راهحل سادهانگارانهای برای بحران تنگه هرمز، این واقعیت بدیهی را در نظر نگرفتند، مورد تمسخر قرار نداد.
✔️ بیشتر بخوانید: آیا بازار نفت میتواند یک جنگ بیپایان با ایران را تحمل کند؟
