بازار سهام آمریکا در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ عملکردی قدرتمند داشته است، اما همزمان نشانهای در حال شکلگیری است که میتواند برای ادامه این روند صعودی نگرانکننده باشد. ارزش داراییهای مالی نگهداریشده در صندوقهای بازار پول در سهماهه نخست ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی ۸.۲۹ تریلیون دلار رسیده است؛ آن هم در شرایطی که فدرال رزرو طی فاصله سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵، شش مرتبه نرخ بهره را کاهش داده است.
- دارایی صندوقهای بازار پول آمریکا در سهماهه نخست ۲۰۲۶ به رکورد ۸.۲۹ تریلیون دلار رسید.
- این رقم از میانه ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۶۵ درصد افزایش یافته است.
- رشد صندوقهای بازار پول در شرایطی رخ داده که فدرال رزرو از سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵، شش بار نرخ بهره را کاهش داده است.
- همزمان، ارزشگذاری بالای سهام و رونق شدید هوش مصنوعی، احتمال شکننده بودن بازار صعودی فعلی را افزایش داده است.
در نگاه نخست، افزایش دارایی صندوقهای بازار پول شاید تنها نشانهای از علاقه سرمایهگذاران به داراییهای کمریسک باشد، اما سابقه تاریخی تصویر متفاوتی ارائه میکند. در دورههایی که سرمایههای بسیار زیادی از بازارهای پرریسک فاصله گرفته و به سمت ابزارهای نقدشونده و کمریسک حرکت کردهاند، اغلب یک نگرانی عمیقتر در میان سرمایهگذاران وجود داشته است؛ نگرانی از اینکه قیمت داراییهای پرریسک بیش از حد افزایش یافته و احتمال اصلاح بازار بالا رفته باشد.
بازار سهام در دوران ترامپ همچنان قدرتمند است
عملکرد بازار سهام آمریکا در دوران ریاستجمهوری ترامپ تاکنون چشمگیر بوده است. در دوره نخست ریاستجمهوری او، شاخص داوجونز حدود ۵۷ درصد، شاخص S&P 500 حدود ۷۰ درصد و نزدک مرکب حدود ۱۴۲ درصد رشد کردند.
دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ نیز تاکنون ادامه همین روند بوده است. بر اساس دادههای مورد استناد مقاله، تا پایان معاملات ۲ سپتامبر ۲۰۲۶، داوجونز حدود ۲۲ درصد، S&P 500 حدود ۲۸ درصد و نزدک مرکب حدود ۳۴ درصد افزایش یافتهاند.
این ارقام نشان میدهند سرمایهگذاران در مجموع همچنان نسبت به چشمانداز شرکتهای آمریکایی و اقتصاد این کشور خوشبین هستند. با این حال، رشد سریع قیمت سهام بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده ادامه روند صعودی باشد؛ بهخصوص زمانی که برخی شاخصهای تاریخی، افزایش قابلتوجه ریسک را نشان میدهند.
هشدار اصلی در صندوقهای بازار پول پنهان شده است
صندوقهای بازار پول معمولاً در داراییهای بسیار کمریسک مانند اسناد خزانه کوتاهمدت آمریکا و گواهیهای سپرده سرمایهگذاری میکنند. سرمایهگذاران از این ابزارها معمولاً برای حفظ اصل سرمایه و دریافت درآمد نسبتاً باثبات استفاده میکنند.
در جریان افزایش شدید نرخ بهره از مارس ۲۰۲۲ تا ژوئیه ۲۰۲۳، جذابیت این صندوقها افزایش پیدا کرد؛ زیرا رشد بازده اوراق با درآمد ثابت باعث شد سرمایهگذاران بتوانند بدون پذیرش ریسک بالای بازار سهام، بازده مناسبی دریافت کنند اما مسئله زمانی مهم شد که فدرال رزرو روند کاهش نرخ بهره را آغاز کرد.
از سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵، بانک مرکزی آمریکا شش مرتبه نرخ هدف وجوه فدرال را کاهش داد. انتظار طبیعی این بود که با کاهش نرخ بهره و افت بازده داراییهای کوتاهمدت، بخشی از سرمایه از صندوقهای بازار پول خارج شده و دوباره وارد بازار سهام شود اما اتفاقی که رخ داد دقیقاً برعکس بود.
بر اساس آخرین گزارش فصلی هیئت حکام فدرال رزرو، مجموع داراییهای مالی صندوقهای بازار پول در سهماهه نخست ۲۰۲۶ به ۸.۲۹ تریلیون دلار رسید؛ بالاترین سطح ثبتشده تاکنون. این رقم زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم داراییهای این صندوقها از اواسط سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۶۵ درصد افزایش یافته است.
چرا سرمایهگذاران هنوز پول خود را وارد سهام نمیکنند؟
اگر سرمایهگذاران به آینده بازار سهام آمریکا اطمینان کامل داشتند، انتظار میرفت کاهش نرخ بهره بخشی از این سرمایه عظیم را به سمت سهام و سایر داراییهای پرریسک هدایت کند اما ماندن ۸.۳ تریلیون دلار در صندوقهای بازار پول نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران هنوز ترجیح میدهند نقدینگی خود را در موقعیتی قرار دهند که ریسک کمتری داشته باشد. یکی از دلایل احتمالی، ارزشگذاری بالای بازار سهام است.
بازار سهام آمریکا سال ۲۰۲۶ را با یکی از بالاترین ارزشگذاریهای خود در نزدیک به ۱۵۶ سال تاریخ بازار آغاز کرد. نسبتهای بالای قیمت به سود نشان میدهند بخش قابلتوجهی از خوشبینی نسبت به آینده، پیشاپیش در قیمت سهام منعکس شده است.
در چنین شرایطی، حتی اگر شرکتها همچنان رشد کنند، برای ادامه افزایش قیمت سهام باید انتظارات سرمایهگذاران نیز همچنان بالاتر برود؛ مسئلهای که با افزایش ارزشگذاریها دشوارتر میشود.
“
«به نظر من، عدد ۸.۳ تریلیون دلار بهتنهایی سیگنال فروش نیست، اما در کنار ارزشگذاریهای بالا و تمرکز شدید بازار بر روایت هوش مصنوعی، یک هشدار جدی درباره کیفیت این صعود ایجاد میکند. نکته مهم این است که بازار ممکن است همچنان رشد کند و حتی بخشی از این نقدینگی در نهایت وارد سهام شود؛ بنابراین مسئله اصلی، پیشبینی زمان سقوط نیست، بلکه سنجش میزان حاشیه امن سرمایهگذاران است. از این منظر، رفتار سرمایههای پارکشده در صندوقهای بازار پول را باید بیشتر بهعنوان شاخصی از میزان احتیاط پنهان در بازار دید؛ احتیاطی که هنوز در شاخصهای اصلی والاستریت بهطور کامل منعکس نشده است.»
بابک شیری
هوش مصنوعی؛ موتور رشد و همزمان منبع ریسک
یکی دیگر از عوامل مهم در این معادله، رشد شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی است. رالی بازار سهام در سالهای اخیر تا حد زیادی به امید سرمایهگذاران به انقلاب هوش مصنوعی وابسته بوده است. شرکتهای فناوری و فعال در زیرساختهای هوش مصنوعی رشد قابلتوجهی داشتهاند و سرمایهگذاران انتظار دارند این فناوری در سالهای آینده سودآوری شرکتها را افزایش دهد اما تاریخ بازار سرمایه نشان داده است که فناوریهای تحولآفرین معمولاً در مراحل اولیه توسعه خود با دورههایی از هیجان بیش از حد و شکلگیری حباب قیمتی مواجه میشوند.
از حباب فناوری در دهه ۱۹۹۰ گرفته تا سایر دورههای رشد شدید داراییها، یک الگوی تکرارشونده وجود داشته است: نوآوری واقعی میتواند بسیار ارزشمند باشد، اما قیمتگذاری سهام مرتبط با آن الزاماً همیشه با ارزش اقتصادی واقعی همگام نیست.
به همین دلیل، افزایش سرمایههای نگهداریشده در صندوقهای بازار پول میتواند نشانهای باشد از اینکه برخی سرمایهگذاران، در کنار خوشبینی به آینده هوش مصنوعی، احتمال شکلگیری یک حباب در این حوزه را نیز جدی گرفتهاند.
تاریخ چه میگوید؟
مهمترین بخش این هشدار به سابقه تاریخی صندوقهای بازار پول مربوط میشود. در بیش از نیم قرن گذشته، دورههایی که داراییهای صندوقهای بازار پول با سرعت زیادی افزایش یافتهاند، در موارد متعددی پیش از رکودهای اقتصادی و افت بازار سهام رخ دادهاند. نمونههای تاریخی شامل دوره منتهی به بحران مالی جهانی و همچنین سقوط بازار در جریان همهگیری کرونا است.
البته این موضوع به معنای آن نیست که افزایش دارایی صندوقهای بازار پول بهتنهایی میتواند وقوع یک سقوط را پیشبینی کند. بازارها تحت تأثیر مجموعهای از عوامل شامل سیاست پولی، سود شرکتها، رشد اقتصادی، تورم و شرایط اعتباری قرار دارند.
اما زمانی که افزایش شدید داراییهای کمریسک با ارزشگذاری بالای سهام، بدهی بالای سرمایهگذاران در معاملات اعتباری و رشد سریع شرکتهای فناوری همراه شود، اهمیت این نشانه بیشتر میشود.
در شرایط فعلی، سرمایهگذاران نهتنها با ارزشگذاریهای بالا مواجه هستند، بلکه سطح بدهی معاملات اعتباری نیز به رکوردهای تاریخی رسیده است. این ترکیب میتواند در صورت تغییر ناگهانی احساسات بازار، شدت اصلاح قیمتها را افزایش دهد.
آیا بازار صعودی ترامپ واقعاً در خطر است؟
پاسخ کوتاه این است که هنوز نمیتوان چنین نتیجهای گرفت. عملکرد بازار در دوران ترامپ همچنان قدرتمند است و اقتصاد آمریکا نیز در برابر بسیاری از نگرانیها مقاومت نشان داده است. همچنین کاهش نرخ بهره میتواند در صورت تداوم، به حمایت از ارزشگذاری سهام کمک کند. اما ۸.۲۹ تریلیون دلار سرمایه موجود در صندوقهای بازار پول را نمیتوان نادیده گرفت.
این رقم نشان میدهد بخش بزرگی از سرمایهگذاران، حتی پس از شش کاهش نرخ بهره، همچنان حاضر نیستند تمام سرمایه خود را وارد بازارهای پرریسک کنند.
اگر این سرمایه در ماههای آینده به سمت سهام حرکت کند، میتواند سوخت تازهای برای ادامه روند صعودی فراهم کند. اما اگر همچنان در صندوقهای بازار پول باقی بماند یا حتی افزایش بیشتری پیدا کند، پیام آن میتواند متفاوت باشد: سرمایهگذاران در حال آماده نگه داشتن نقدینگی خود برای شرایط دشوارتر هستند.
جمعبندی
بازار سهام آمریکا در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ همچنان عملکرد قدرتمندی داشته و شاخصهای داوجونز، S&P 500 و نزدک به ترتیب تا ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۲، ۲۸ و ۳۴ درصد رشد کردهاند.
با این حال، رکورد ۸.۲۹ تریلیون دلاری دارایی صندوقهای بازار پول، افزایش ۶۵ درصدی این داراییها از اواسط ۲۰۲۲ و باقی ماندن سرمایهگذاران در ابزارهای کمریسک پس از شش کاهش نرخ بهره، تصویری متفاوت ارائه میکند.
این وضعیت در کنار ارزشگذاری بالای بازار و وابستگی بخش مهمی از رشد اخیر به هوش مصنوعی، نشان میدهد خوشبینی موجود در والاستریت بدون ریسک نیست.
بازار هنوز صعودی است؛ اما تاریخ هشدار میدهد که وقتی سرمایهگذاران همزمان با رکوردهای بازار، ۸.۳ تریلیون دلار را در پناهگاههای امن نگه میدارند، نباید احتمال تغییر روند را نادیده گرفت.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
