شورون و اکسون موبیل هر دو سابقه فعالیت در صنعت نفت ونزوئلا را دارند، اما مسیر متفاوتی که این دو غول نفتی در سالهای گذشته انتخاب کردند، اکنون به یک مزیت مهم برای شورون تبدیل شده است. اکسون موبیل پس از ملیشدن صنعت نفت ونزوئلا در دوران هوگو چاوز از این کشور خارج شد، در حالی که شورون با وجود افزایش ریسکهای سیاسی و اقتصادی تصمیم گرفت حضور خود را حفظ کند. اکنون که ونزوئلا بار دیگر در حال باز شدن به روی سرمایهگذاری خارجی است، همین تفاوت راهبردی باعث شده شورون از موقعیت بسیار بهتری نسبت به رقیب آمریکایی خود برخوردار باشد.
- شورون متعهد شده حدود ۷ میلیارد دلار در صنعت انرژی ونزوئلا سرمایهگذاری کند.
- اکسون موبیل پس از ملیشدن صنعت نفت ونزوئلا از این کشور خارج شد و هنوز بازگشت خود را قطعی نمیداند.
- ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفتی جهان برآورد میشود و میتواند در بلندمدت به یک منبع مهم نفت برای کشورهای غربی تبدیل شود.
- ذخایر نقدی و سرمایهگذاری شورون در ونزوئلا اکنون میتواند به این شرکت برای افزایش تولید و توسعه عملیات کمک کند.
- شورون حدود ۳.۴ درصد سود تقسیمی دارد؛ در حالی که بازده سود تقسیمی اکسون موبیل حدود ۲.۵ درصد است.
- ارزش بازار شورون حدود ۴۲۳ میلیارد دلار و ارزش بازار اکسون موبیل حدود ۶۸۳ میلیارد دلار است.
ونزوئلا؛ میدان نفتی که دوباره اهمیت پیدا کرده است
تحولات ونزوئلا در ماههای اخیر بار دیگر این کشور را به یکی از نقاط مهم بازار انرژی جهان تبدیل کرده است. در حالی که بخش زیادی از توجه بازار نفت به درگیریهای خاورمیانه معطوف شده، تغییرات سیاسی در ونزوئلا میتواند در افق بلندمدت اثر قابلتوجهی بر عرضه جهانی نفت داشته باشد.
ونزوئلا بر اساس برآوردهای موجود، بزرگترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد. با این حال، سالها بیثباتی سیاسی، تحریمها، کاهش سرمایهگذاری و فرسودگی زیرساختها باعث شده ظرفیت واقعی تولید نفت این کشور فاصله زیادی با ظرفیت بالقوه آن داشته باشد. همین مسئله اکنون یک فرصت بزرگ برای شرکتهایی ایجاد کرده که بتوانند زودتر وارد مرحله بازسازی صنعت نفت ونزوئلا شوند.
شورون یکی از معدود شرکتهای بزرگ آمریکایی است که حضور خود را در این کشور حفظ کرده و به فعالیت ادامه داده است. در مقابل، اکسون موبیل رویکرد محافظهکارانهتری اتخاذ کرد و پس از ملیشدن داراییهای نفتی خود از ونزوئلا خارج شد. اکنون این تفاوت تصمیم میتواند برای دو شرکت پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
چرا شورون ماند و اکسون رفت؟
پس از روی کار آمدن هوگو چاوز و افزایش کنترل دولت بر صنعت نفت، شرایط فعالیت شرکتهای خارجی در ونزوئلا بهشدت تغییر کرد. اکسون موبیل با توجه به فرهنگ مدیریتی محافظهکارانه خود تصمیم گرفت کشور را ترک کند.
این تصمیم از منظر مدیریت ریسک قابل درک بود. زمانی که مالکیت داراییهای نفتی تحت فشار دولت قرار میگرفت و فضای سیاسی قابل پیشبینی نبود، خروج سرمایه میتوانست برای یک شرکت بزرگ بینالمللی تصمیمی منطقی باشد. شورون اما مسیر متفاوتی انتخاب کرد.
این شرکت با وجود ریسکهای سیاسی و اقتصادی، حضور خود را حفظ کرد و در نتیجه امروز چیزی در اختیار دارد که اکسون برای به دست آوردنش باید دوباره هزینه و زمان صرف کند: حضور عملیاتی در بازار ونزوئلا.
البته خروج اکسون به این معنا نیست که این شرکت برای همیشه ونزوئلا را کنار گذاشته است. حتی ممکن است اکسون در صورت ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی، دوباره به این کشور بازگردد. اما بازگشت یک شرکت خارجی به بازاری که سالها از آن دور بوده، با حفظ حضور در همان بازار تفاوت اساسی دارد.
شورون ۷ میلیارد دلار سرمایهگذاری میکند
شورون اکنون متعهد شده حدود ۷ میلیارد دلار در صنعت انرژی ونزوئلا سرمایهگذاری کند. این رقم قرار نیست طی چند ماه وارد اقتصاد ونزوئلا شود. چنین سرمایهگذاری بزرگی به مرور و متناسب با توسعه میادین، بازسازی زیرساختها و افزایش ظرفیت تولید انجام خواهد شد.
هدف اصلی شورون نیز تنها افزایش حضور اسمی در ونزوئلا نیست. صنعت انرژی این کشور پس از سالها کمبود سرمایهگذاری با مشکلات جدی زیرساختی مواجه شده و برای افزایش تولید به سرمایه، فناوری و مدیریت عملیاتی نیاز دارد.
شورون با حضور فعلی خود میتواند بخشی از این سرمایهگذاری را صرف بهبود عملیات موجود کند و در مرحله بعد، ظرفیت تولید نفت خود را افزایش دهد. این همان مزیتی است که اکسون موبیل در حال حاضر از آن برخوردار نیست.
چرا اکسون هنوز منتظر است؟
اکسون موبیل از نظر اندازه حتی از شورون بزرگتر است. ارزش بازار این شرکت حدود ۶۸۳ میلیارد دلار است، در حالی که ارزش بازار شورون حدود ۴۲۳ میلیارد دلار برآورد میشود اما اندازه بزرگتر الزاماً به معنای آمادگی بیشتر برای ورود به ونزوئلا نیست.
اکسون همچنان معتقد است شرایط سیاسی این کشور برای سرمایهگذاری بلندمدت به اندازه کافی باثبات نشده است. از نگاه یک شرکت نفتی بزرگ، ورود به کشوری که سابقه طولانی ملیسازی، تحریم و بیثباتی سیاسی دارد، نیازمند اطمینان بیشتری نسبت به مالکیت داراییها و امنیت سرمایه است.
بنابراین اکسون احتمالاً ترجیح میدهد ابتدا نتیجه تغییرات سیاسی و اقتصادی ونزوئلا را مشاهده کند و سپس درباره بازگشت تصمیم بگیرد.
این رویکرد محافظهکارانه میتواند ریسک زیان را کاهش دهد، اما یک هزینه فرصت نیز دارد: از دست دادن جایگاه اولیه در بازاری که ممکن است در سالهای آینده دوباره اهمیت جهانی پیدا کند.
شورون اکنون یک قدم جلوتر است
مزیت اصلی شورون در ونزوئلا الزاماً حجم سرمایهگذاری نیست؛ بلکه زمان ورود و تجربه عملیاتی است. شرکتی که در یک بازار باقی مانده، روابط عملیاتی خود را حفظ کرده و اکنون برای توسعه همان بازار سرمایه جدید اختصاص میدهد، نسبت به رقیبی که سالها از آن خارج بوده، اطلاعات و زیرساخت بیشتری در اختیار دارد. اگر روند بازسازی صنعت نفت ونزوئلا ادامه پیدا کند، این مزیت میتواند به افزایش تولید شورون منجر شود.
در واقع، ریسک بزرگی که سالها برای شورون یک نقطه ضعف محسوب میشد، اکنون میتواند به یک مزیت رقابتی تبدیل شود. این تغییر نگاه اهمیت زیادی دارد. سرمایهگذاری در ونزوئلا در سالهای گذشته برای شورون هزینه و ریسک به همراه داشت، اما اگر شرایط سیاسی جدید پایدار بماند، همان حضور طولانی میتواند بازدهی قابلتوجهی ایجاد کند.
“
«آنچه در مورد شورون اهمیت دارد، صرفاً تعهد ۷ میلیارد دلاری نیست؛ بلکه ارزش «گزینهای» است که این شرکت طی سالهای پرریسک برای خود حفظ کرده است. در صنعت نفت، دارایی واقعی فقط چاه و ذخایر زیرزمینی نیست؛ دسترسی به میدان، دانش عملیاتی، زیرساخت و موقعیت زمانی نیز بخشی از ارزش دارایی محسوب میشود. شورون امروز در ونزوئلا دقیقاً از همین مزیت برخوردار است. اگر بازگشت سرمایه خارجی به این کشور تثبیت شود، شورون نهتنها از افزایش تولید منتفع خواهد شد، بلکه ممکن است اکسون و سایر رقبای خود را مجبور کند برای ورود مجدد، هزینه بیشتری برای به دست آوردن جایگاهی بپردازند که شورون سالها پیش حفظ کرده است. از این منظر، ونزوئلا برای شورون یک سرمایهگذاری صرفاً نفتی نیست؛ یک مزیت راهبردی بلندمدت در یکی از بزرگترین ذخایر نفتی جهان است.»
بابک شیری
تفاوت دو شرکت در بازار سهام
تفاوت شورون و اکسون فقط به ونزوئلا محدود نمیشود. هر دو شرکت از بزرگترین تولیدکنندگان نفت و گاز جهان هستند و سابقه طولانی در پرداخت سود تقسیمی دارند اما برای سرمایهگذارانی که به درآمد نقدی اهمیت میدهند، شورون در شرایط فعلی جذابیت بیشتری دارد. بازده سود تقسیمی شورون حدود ۳.۴ درصد است، در حالی که این رقم برای اکسون موبیل حدود ۲.۵ درصد گزارش شده است. از طرف دیگر، ارزش بازار اکسون موبیل حدود ۶۸۳ میلیارد دلار است و شورون با حدود ۴۲۳ میلیارد دلار کوچکتر است.
این تفاوت اندازه میتواند به شورون انعطاف بیشتری برای رشد سریعتر در برخی بازارهای خاص بدهد، در حالی که مقیاس بزرگتر اکسون از نظر تنوع داراییها و عملیات جهانی یک مزیت محسوب میشود.
در نتیجه، انتخاب میان این دو شرکت صرفاً به قیمت نفت وابسته نیست؛ بلکه به نوع مواجهه سرمایهگذار با ریسک، سود تقسیمی و فرصتهای رشد نیز بستگی دارد.
ونزوئلا میتواند معادله بازار نفت را تغییر دهد
اگر ثبات سیاسی در ونزوئلا ادامه پیدا کند و سرمایهگذاری خارجی افزایش یابد، بازسازی صنعت نفت این کشور میتواند در بلندمدت ظرفیت عرضه جهانی را افزایش دهد اما این فرآیند سریع نخواهد بود.
سالها فرسودگی زیرساختها، کمبود سرمایه و کاهش ظرفیت عملیاتی باعث شده بازگرداندن تولید به سطوح بالاتر نیازمند سرمایهگذاری چندساله باشد.
به همین دلیل، سرمایهگذاری ۷ میلیارد دلاری شورون را نباید صرفاً یک تصمیم کوتاهمدت برای افزایش تولید دانست. این سرمایهگذاری بیشتر شبیه شرطبندی بلندمدت روی بازگشت تدریجی ونزوئلا به بازار جهانی انرژی است. اگر این شرط درست از آب دربیاید، شورون پیش از بسیاری از رقبا جایگاه خود را در این بازار تثبیت کرده است.
جمعبندی
اکسون موبیل سالها پیش برای کاهش ریسک سیاسی از ونزوئلا خارج شد، در حالی که شورون تصمیم گرفت با وجود شرایط دشوار در این کشور باقی بماند. امروز، با تغییر فضای سیاسی و افزایش احتمال بازگشت سرمایه خارجی، همان تصمیم شورون به یک مزیت تبدیل شده است.
شورون با تعهد ۷ میلیارد دلاری خود اکنون در موقعیتی قرار دارد که میتواند از بازسازی صنعت نفت ونزوئلا بهره ببرد؛ در حالی که اکسون موبیل هنوز منتظر ثبات بیشتر شرایط است.
هیچ تضمینی وجود ندارد که مسیر سیاسی ونزوئلا دوباره تغییر نکند و همین موضوع مهمترین ریسک این سرمایهگذاری است. با این حال، اگر ثبات ادامه پیدا کند، شورون به دلیل حضور زودتر و شناخت عمیقتر از بازار، احتمالاً یکی از نخستین شرکتهایی خواهد بود که از افزایش سرمایهگذاری و تولید نفت ونزوئلا سود میبرد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
