- طلا پس از نشست ژوئیه فدرال رزرو بار دیگر به نقش سنتی خود بهعنوان دارایی امن نزدیک شده است.
- در ابتدای جنگ آمریکا و ایران، افزایش قیمت نفت و نگرانیهای تورمی باعث شد انتظارات برای افزایش نرخ بهره تقویت شود و همین موضوع فشار نزولی بر طلا وارد کرد.
- اکنون با پایان نشست فدرال رزرو، ریسکهای ژئوپلیتیکی فرصت بیشتری برای اثرگذاری بر قیمت طلا پیدا کردهاند.
- مسیر بعدی بازار به این بستگی دارد که سرمایهگذاران ابتدا کدام ریسک را پررنگتر ببینند؛ ریسک ژئوپلیتیکی و تقاضای دارایی امن یا تورم و سیاست انقباضی فدرال رزرو.
طلا بار دیگر در حال واکنش نشان دادن به ریسکهای ژئوپلیتیکی همانند یک دارایی امن سنتی است. با این حال، روند بهبود آن همچنان مشروط است؛ چرا که همان بحرانی که تقاضا برای داراییهای امن را تقویت میکند، همزمان موجب افزایش قیمت نفت، تشدید نگرانیهای تورمی و بالا رفتن احتمال اتخاذ سیاست پولی انقباضیتر از سوی فدرال رزرو نیز میشود.
همین تضاد، عملکرد غیرمعمول طلا در جریان درگیری اخیر میان آمریکا و ایران را رقم زده است.
در شرایط عادی، افزایش تنشهای نظامی سرمایهگذاران را به سمت طلا بهعنوان پناهگاه امن سوق میدهد. اما طی هفتههای گذشته، پیامدهای تورمی جنگ در بسیاری از مواقع بر اثر حمایتی ناشی از تقاضای امن غلبه کرد. افزایش قیمت نفت انتظارات برای افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را تقویت کرد و در نتیجه، هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون بازدهی مانند طلا افزایش یافت.
نتیجه آن بود که بازار در شرایطی قرار گرفت که تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی میتوانست به جای حمایت از قیمت طلا، باعث افت آن شود.
برای نمونه، در ۲۹ ژوئن، همزمان با افزایش دوباره تنشها میان آمریکا و ایران که قیمت نفت خام را بالا برد و انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تقویت کرد، بهای هر اونس طلا با افت ۱.۷ درصدی به ۴۰۲۰.۶۸ دلار رسید. در آن زمان، معاملهگران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را حدود ۶۳ درصد برآورد میکردند.
✔️ بیشتر بخوانید: بدترین فصل طلای جهانی از سال ۲۰۱۳؛ چرا تحلیلگران هنوز چشمانداز صعودی دارند؟
این موضوع به معنای از دست رفتن دائمی جایگاه طلا بهعنوان دارایی امن نبود؛ بلکه نشان میداد بازار در آن مقطع، بیش از هر چیز، پیامدهای سیاستهای پولی جنگ را معامله میکرد.
جنگ، دو نیروی متضاد برای بازار طلا ایجاد کرد
نخستین کانال، همان مسیر سنتی ژئوپلیتیکی است؛ تشدید درگیریهای نظامی، حمله به زیرساختها و ابهام درباره وضعیت تنگه هرمز، تقاضا برای داراییهای امن را افزایش میدهد.
اما کانال دوم از مسیر بازار انرژی و سیاست پولی عبور میکند. یک شوک پایدار در قیمت نفت میتواند تورم عمومی را افزایش دهد، انتظارات تورمی را بالا ببرد و فدرال رزرو را به حفظ یا حتی تشدید سیاستهای انقباضی ترغیب کند. نرخهای بهره بالاتر و رشد بازده اوراق خزانهداری نیز معمولاً جذابیت نسبی طلا را کاهش میدهد، زیرا این فلز گرانبها سود دورهای پرداخت نمیکند.
در بخش عمدهای از این بحران، کانال دوم بر بازار مسلط بود.
واضحترین نمونه زمانی رخ داد که کاهش تنشها، واکنشی برخلاف انتظار در بازار ایجاد کرد. در ۲۷ ژوئیه، همزمان با توقف موقت حملات میان آمریکا و ایران که باعث سقوط بیش از ۸ درصدی قیمت نفت برنت شد، قیمت طلا افزایش یافت. طلای نقدی با رشد ۰.۵ درصدی به ۴۰۷۴.۲۲ دلار رسید، چرا که افت قیمت انرژی نگرانیهای تورمی و فشار برای افزایش نرخ بهره را کاهش داد.
به بیان دیگر، اخبار صلح به نفع طلا تمام شد، چرا که استدلال برای انقباضیتر شدن سیاست پولی فدرال رزرو را تضعیف کرد.
به همین دلیل، دیگر نمیتوان صرفاً طلا را «پوشش ریسک جنگ» توصیف کرد. سرمایهگذاران باید تشخیص میدادند که هر تحول جدید، بیش از آنکه ترس مالی ایجاد کند، تورم به همراه خواهد داشت یا برعکس.
نشست ماه ژوئیه فدرال رزرو، زمانبندی بازار را تغییر داد
تصمیم فدرال رزرو در نشست ژوئیه اکنون ساختار این معامله را تغییر داده است.
در ۲۹ ژوئیه (7 مرداد)، کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) نرخ بهره هدف را در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد بدون تغییر حفظ کرد. این تصمیم با رأی ۹ موافق در برابر ۳ مخالف تصویب شد؛ بهطوریکه بت همک، نیل کشکاری و لوری لوگان از افزایش ۲۵ نقطه پایهای نرخ بهره حمایت کردند. در بیانیه این نشست آمده است که فعالیت اقتصادی با سرعت مناسبی در حال رشد است، اما تورم همچنان بالا باقی مانده که بخشی از آن ناشی از شوکهای عرضه، از جمله در بخش انرژی است.
رئیس فدرال رزرو، کوین وارش، نیز بر تعهد بانک مرکزی به هدف ۲ درصدی تورم تأکید کرد و از ارائه هرگونه راهنمایی صریح درباره مسیر آینده نرخ بهره خودداری کرد. او اقتصاد آمریکا را مقاوم توصیف کرد، اما تصریح کرد که بهبود محدود تورم برای اعلام پایان نبرد با افزایش قیمتها کافی نیست.
✔️ بیشتر بخوانید: طلای ۵ هزار دلاری سقف بود یا شروع راه؟ تحلیل میلیاردر مشهور والاستریت از آینده طلا
سه رأی مخالف نشان میدهد که بحث درباره ادامه سیاستهای انقباضی همچنان در فدرال رزرو زنده است. با این حال، تصمیم نشست ژوئیه اکنون پشت سر بازار قرار گرفته و نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال در ۱۵ تا ۱۶ سپتامبر برگزار خواهد شد.
این فاصله زمانی برای بازار طلا اهمیت زیادی دارد.
پیش از نشست ژوئیه، هر جهش قیمت نفت میتوانست بلافاصله انتظارات درباره تصمیم قریبالوقوع فدرال رزرو را تغییر دهد. اما اکنون که این نشست به پایان رسیده، ریسکهای ژئوپلیتیکی فرصت بیشتری یافتهاند تا پیش از نشست بعدی، بر قیمت طلا اثر بگذارند.
واکنش اولیه بازار نیز این تغییر را تأیید کرد. قیمت طلای نقدی پس از اعلام تصمیم فدرال رزرو حدود ۲ درصد افزایش یافت و صبح پنجشنبه (8 مرداد) در نزدیکی ۴۰۶۲.۳۰ دلار معامله شد. قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل اوت نیز با رشد ۰.۷ درصدی به ۴۰۶۰.۶۰ دلار رسید.
حملات تازه آمریکا به اهدافی در ایران نیز مانع از آن شد که صرف ریسک ژئوپلیتیکی بهطور کامل از بازار حذف شود. در عین حال، پایان یافتن نشست فدرال رزرو از شدت نگرانیهای فوری درباره سیاست پولی کاست.
تقاضای دارایی امن در حال بازگشت است، اما محدودیت نرخ بهره همچنان پابرجاست
در نتیجه، طلا بار دیگر در حال بازگشت به نقش سنتی خود بهعنوان دارایی امن است، هرچند این روند هنوز کامل نشده است.
صبح پنجشنبه، بازارها همچنان حدود ۶۵ درصد احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را قیمتگذاری میکردند. تداوم قیمتهای بالای نفت و انتظار برای باقی ماندن نرخهای بهره در سطوح بالا برای مدت طولانیتر، همچنان مانع رشد تقاضای سرمایهگذاری برای طلا میشود.
✔️ بیشتر بخوانید: اگر طلا سقوط کرد، نترسید! توصیه مهم به سرمایهگذاران
در نتیجه، بازار طلا میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است؛ از یک سو، کف حمایتی ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی و از سوی دیگر، سقفی که سیاست پولی انقباضی بر سر راه قیمت ایجاد کرده است.
اگر تنشها تشدید شوند، اما جهش پایداری در قیمت نفت ایجاد نکنند، احتمال دارد تقاضای دارایی امن به عامل غالب بازار تبدیل شود. در این سناریو، سرمایهگذاران بیش از هر چیز به عدماطمینان، تشدید درگیریهای نظامی و افزایش ریسکگریزی واکنش نشان خواهند داد.
اما اگر تشدید تنشها بار دیگر قیمت نفت را بهشدت افزایش دهد، بازار احتمالاً به الگوی قبلی بازخواهد گشت؛ یعنی افزایش انتظارات تورمی، رشد بازده اوراق خزانهداری و بالا رفتن احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر که میتواند اثر تقاضای امن برای طلا را خنثی کند.
بهترین سناریو برای بازار طلا، تداوم عدماطمینانهای ژئوپلیتیکی در کنار کاهش تدریجی قیمت انرژی و افت انتظارات برای سیاست انقباضیتر فدرال رزرو خواهد بود. چنین ترکیبی هم تقاضا برای دارایی امن را حفظ میکند و هم هزینه فرصت نگهداری طلا را کاهش میدهد.
در مقابل، ضعیفترین سناریو زمانی رقم میخورد که قیمت نفت همچنان بالا بماند، دادههای اقتصادی آمریکا قدرتمند ظاهر شوند و بازار نسبت به افزایش نرخ بهره در سپتامبر اطمینان بیشتری پیدا کند.
مرحله بعدی به این بستگی دارد که بازار ابتدا کدام ریسک را قیمتگذاری کند
رفتار اخیر طلا، جایگاه آن بهعنوان دارایی امن را زیر سؤال نمیبرد؛ بلکه نشان میدهد شوکهای ژئوپلیتیکی میتوانند از چندین کانال متفاوت و گاه متضاد بر بازار طلا اثر بگذارند.
در مرحله نخست این بحران، تمرکز بازار بر نفت، تورم و سیاست فدرال رزرو بود؛ بنابراین جنگ بهطور غیرمستقیم به عاملی منفی برای طلا تبدیل شد، چرا که احتمال اتخاذ سیاست پولی انقباضیتر را افزایش داد.
اما پس از تصمیم فدرال رزرو برای حفظ نرخ بهره، زمانبندی بازار تغییر کرده است. تا برگزاری نشست بعدی، چند هفته فاصله وجود دارد و همین موضوع به ریسکهای ژئوپلیتیکی فرصت میدهد تا دوباره نقش پررنگتری در تعیین مسیر قیمت طلا ایفا کنند. بازگشت قیمت طلا پس از تصمیم فدرال رزرو نیز نشان میدهد که نقش دفاعی این فلز گرانبها بار دیگر در حال تقویت شدن است.
البته این بازگشت همچنان شکننده است. انتظارات بازار برای سیاست پولی در سپتامبر هنوز انقباضی است و هر نوسان مهم در قیمت نفت میتواند بار دیگر موازنه را تغییر دهد.
در شرایط فعلی، طلا بیش از گذشته مانند یک دارایی امن رفتار میکند؛ اما تداوم این روند، کمتر به شدت تیترهای خبری و بیشتر به این بستگی دارد که پیامد اقتصادی مرحله بعدی این بحران ترس خواهد بود یا تورم.
✔️ بیشتر بخوانید: پایان ریسک جنگ، آغاز موج صعودی جدید طلا؟
