رابطه میان آمازون و شرکتهای سنتی حملونقل وارد مرحله تازهای شده است. شرکت United Parcel Service پس از ۱۸ ماه کاهش تدریجی همکاری با بزرگترین مشتری خود، در پایان ژوئیه اعلام کرد این فرایند به طور کامل انجام شده است.
- UPS طی ۱۸ ماه حدود ۲ میلیون بسته در روز از حجم حملونقل آمازون را کنار گذاشت؛ حجمی که از نظر سودآوری برای این شرکت جذاب نبود.
- شبکه لجستیکی آمازون در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۷ میلیارد بسته در آمریکا جابهجا کرد و برای نخستینبار از اداره پست آمریکا با ۶.۶ میلیارد بسته عبور کرد.
- هزینه حملونقل جهانی آمازون در سهماهه دوم ۲۰۲۶ با رشد ۱۹ درصدی به ۲۷.۹ میلیارد دلار رسید.
- آمازون اکنون باید میان سرعت تحویل، کنترل شبکه و هزینه بالاتر لجستیک تعادل ایجاد کند؛ مسئلهای که میتواند در سالهای آینده به یکی از متغیرهای مهم سودآوری شرکت تبدیل شود.
خروج UPS از همکاری گسترده با آمازون
کارول تومه، مدیرعامل UPS، اعلام کرد این شرکت برنامه کاهش تدریجی حجم مرسولات آمازون و تغییر ساختار شبکه حملونقل خود را طبق برنامه به پایان رسانده است.
مقیاس این تغییر بسیار بزرگ است. UPS اعلام کرده حدود ۲ میلیون بسته در روز از حجم پایینسودآور مرتبط با آمازون را از شبکه خود خارج کرده و در همین مسیر حدود ۴.۵ میلیارد دلار هزینه مرتبط را نیز حذف کرده است.
برای UPS، این تصمیم در ظاهر به معنای از دست دادن بخشی از حجم حملونقل است؛ اما عملکرد مالی شرکت نشان میدهد هدف اصلی، کاهش حجم به هر قیمت نبوده، بلکه حذف بستههایی بوده که حاشیه سود شبکه را تحت فشار قرار میدادند.
UPS بستههای کمتر اما سودآورتر میخواهد
نتایج سهماهه دوم UPS تا حد زیادی منطق این تصمیم را توضیح میدهد. درآمد بخش حملونقل داخلی آمریکا با وجود کاهش حجم، حدود ۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت. درآمد متوسط به ازای هر بسته نیز ۹.۳ درصد رشد کرد و حاشیه سود عملیاتی تعدیلشده این بخش به ۸ درصد رسید؛ یعنی یک واحد درصد بیشتر از سال قبل.
UPS همچنین پیشبینی درآمد سالانه خود را به حدود ۹۱.۲ میلیارد دلار افزایش داده است. به گفته مدیریت شرکت، اگر حجم مربوط به آمازون و بستههایی را که UPS عمداً از شبکه خود خارج کرده کنار بگذاریم، حجم فعالیتهای شرکت در سهماهه دوم رشد داشته است.
این اعداد یک نکته مهم را نشان میدهند: تمام بستهها ارزش اقتصادی یکسانی ندارند. تحویل مرسولات تجارت الکترونیکی، بهخصوص در مناطق مسکونی و کمتراکم، هزینه زیادی به شبکه حملونقل تحمیل میکند؛ در حالی که مبلغی که مشتری برای این خدمت میپردازد الزاماً متناسب با هزینه واقعی تحویل نیست.
بنابراین UPS ترجیح داده بخشی از حجم خود را از دست بدهد، اما در مقابل درآمد متوسط هر بسته و حاشیه سود شبکه را افزایش دهد.
اما آمازون نمیتواند بستهها را متوقف کند
داستان برای آمازون کاملاً متفاوت است. اگر UPS میتواند از دو میلیون بسته روزانه صرفنظر کند، آمازون نمیتواند این مرسولات را کنار بگذارد. بستهها همچنان باید به دست مشتری برسند و مسئولیت جابهجایی آنها در نهایت باید بر عهده یک شبکه حملونقل قرار گیرد.
در اینجا شبکه لجستیکی خود آمازون اهمیت پیدا میکند. بر اساس دادههای شرکت پژوهشی «شیپماتریکس»، شبکه تحویل آمازون در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۷ میلیارد بسته در آمریکا جابهجا کرده است. برای مقایسه، اداره پست آمریکا حدود ۶.۶ میلیارد بسته، UPS حدود ۴.۴ میلیارد بسته و فدکس حدود ۳.۶ میلیارد بسته حمل کردند.
به این ترتیب، آمازون از نظر تعداد بستههای جابهجا شده، به بزرگترین شرکت حمل مرسولات در آمریکا تبدیل شده است؛ اتفاقی که نشان میدهد آمازون دیگر صرفاً یک فروشگاه اینترنتی نیست و در حال تبدیل شدن به یک زیرساخت لجستیکی مستقل است.
رشد شبکه آمازون از رقبا سریعتر است
روند رشد حجم نیز اهمیت زیادی دارد. حجم بستههای آمازون در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۱۰ درصد افزایش یافت، در حالی که حجم فعالیت اداره پست آمریکا و UPS هر کدام حدود ۸.۶ درصد کاهش داشت. فدکس در میان سه شرکت سنتی حملونقل تنها شرکتی بود که رشد حجم را تجربه کرد.
البته نمیتوان گفت تمام دو میلیون بستهای که UPS کنار گذاشته مستقیماً وارد شبکه خود آمازون شدهاند. آمازون همچنان بخشی از مرسولات خود را از طریق اداره پست آمریکا و سایر شرکتهای حملونقل به مقصد میرساند. با این حال، رشد سریع شبکه داخلی آمازون نشان میدهد این شرکت ظرفیت لازم برای جذب بخش بزرگی از این حجم را ایجاد کرده است.
آمازون بیش از ۴ میلیارد دلار برای توسعه شبکه تحویل روستایی خود هزینه میکند تا ظرفیت آن را تا پایان سال سه برابر کند. بر اساس برنامه شرکت، این شبکه در پایان توسعه بیش از ۲۰۰ ایستگاه تحویل خواهد داشت و بیش از ۱۳ هزار کد پستی را پوشش خواهد داد. آمازون اعلام کرده این ظرفیت میتواند امکان جابهجایی بیش از یک میلیارد بسته اضافی در سال را فراهم کند.
آمازون در حال ساخت شبکهای است که رقبا برای آن هزینه بیشتری میگیرند
یکی از نکات جالب این تحول، تفاوت اقتصاد تحویل در مناطق کمتراکم است. UPS و فدکس برای تحویل مرسولات در مناطق دورافتاده و روستایی، در سال گذشته به ترتیب حدود ۱۵.۳۵ دلار و ۱۵.۵۰ دلار هزینه اضافی به ازای هر بسته دریافت میکردند.
آمازون اما در حال ساخت شبکهای است که بتواند همین مناطق را با استفاده از زیرساخت خودش پوشش دهد. این موضوع از نظر اقتصادی بسیار مهم است. آمازون اگر بتواند تعداد بیشتری از بستهها را در یک مسیر مشخص تجمیع کند، هزینه متوسط تحویل هر بسته کاهش پیدا میکند. هرچه تعداد سفارشها و تراکم مشتریان بیشتر شود، بهرهوری شبکه نیز افزایش خواهد یافت.
به همین دلیل، توسعه شبکه لجستیکی آمازون صرفاً یک هزینه اضافی نیست؛ این شبکه میتواند در بلندمدت به یک مزیت رقابتی تبدیل شود. اما رسیدن به این نقطه سرمایهگذاری بسیار سنگینی میخواهد.
هزینه حملونقل آمازون به ۲۷.۹ میلیارد دلار رسید
صورتهای مالی آمازون نشان میدهد ساخت این شبکه بدون هزینه نیست. هزینه حملونقل جهانی آمازون در سهماهه دوم ۲۰۲۶ به ۲۷.۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نسبت به ۲۳.۴ میلیارد دلار در مدت مشابه سال قبل، ۱۹ درصد افزایش نشان میدهد.
در شش ماه نخست سال نیز هزینه حملونقل آمازون به ۵۳.۶ میلیارد دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۷ درصد بیشتر است. این رشد زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که آن را با رشد فروش مقایسه کنیم.
فروش فروشگاه اینترنتی آمازون در سهماهه دوم حدود ۱۵ درصد افزایش یافت؛ یعنی هزینه حملونقل با سرعتی بیشتر از درآمد فروشگاه اینترنتی رشد کرده است. این مسئله میتواند در آینده به یک چالش برای حاشیه سود شرکت تبدیل شود.
“
«به نظر من، مهمترین نکته این گزارش نه کاهش همکاری UPS با آمازون، بلکه تغییر تدریجی قدرت در صنعت لجستیک آمریکاست. آمازون عملاً از یک مشتری بزرگ شرکتهای حملونقل به رقیب مستقیم آنها تبدیل شده و حاضر است برای کنترل زمان تحویل و زنجیره توزیع، هزینه سنگینی بپردازد. رشد ۱۹ درصدی هزینه حملونقل در برابر رشد ۱۵ درصدی فروش، فعلاً نشان میدهد این استراتژی فشار کوتاهمدتی بر حاشیه سود ایجاد میکند؛ اما اگر آمازون بتواند با افزایش تراکم شبکه و ظرفیت تحویل، هزینه متوسط هر بسته را پایین بیاورد، همین سرمایهگذاری میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین مزیتهای ساختاری شرکت تبدیل شود. از نگاه سرمایهگذاری، من این تحول را بیشتر یک هزینه برای ساختن یک خندق رقابتی بلندمدت میبینم تا صرفاً افزایش هزینه عملیاتی.»
بابک شیری
چرا آمازون با وجود هزینه بالا، شبکه خودش را توسعه میدهد؟
پاسخ را باید در مدل کسبوکار آمازون جستوجو کرد. برای آمازون، حمل سریع صرفاً یک خدمت جانبی نیست؛ بخشی از محصولی است که مشتری خریداری میکند.
یکی از دلایل اصلی جذابیت آمازون برای مصرفکنندگان، امکان دریافت سریع کالاهاست. هرچه کنترل بیشتری بر شبکه حملونقل داشته باشد، توانایی بیشتری برای تضمین زمان تحویل خواهد داشت.
اگر آمازون برای هر سفارش مجبور باشد به ظرفیت UPS، فدکس یا اداره پست وابسته باشد، کنترل شرکت بر زمان و کیفیت تحویل محدودتر میشود. اما شبکه اختصاصی به آمازون اجازه میدهد مسیرهای تحویل، مراکز توزیع، ظرفیت ناوگان و زمانبندی ارسال را هماهنگتر مدیریت کند. به همین دلیل، افزایش هزینه حملونقل را نمیتوان صرفاً به عنوان یک ضعف مالی تفسیر کرد.
بخشی از این هزینه در واقع بهای ساخت زیرساختی است که میتواند در سالهای آینده وابستگی آمازون به شرکتهای حملونقل بیرونی را کاهش دهد.
یک تغییر بزرگ در صنعت حملونقل آمریکا
اتفاقی که میان UPS و آمازون در حال رخ دادن است، فراتر از رابطه میان دو شرکت است. سالها شرکتهایی مانند UPS و فدکس زیرساخت اصلی انتقال کالا برای تجارت الکترونیکی آمریکا بودند. فروشگاهها کالا را میفروختند و شرکتهای حملونقل مسئول رساندن آنها به مشتری بودند.
آمازون این مدل را تغییر داده است. این شرکت اکنون هم فروشگاه است، هم صاحب انبار، هم مدیریتکننده زنجیره تأمین و هم یکی از بزرگترین شبکههای تحویل مرسولات در آمریکا. به بیان دیگر، آمازون در حال عمودیتر کردن زنجیره ارزش خود است.
این تغییر میتواند برای شرکتهای سنتی حملونقل چالش ایجاد کند؛ زیرا مشتری بزرگی مانند آمازون نهتنها حجم بالایی از بستهها را در اختیار آنها قرار میداد، بلکه اکنون به رقیبی در همان صنعت تبدیل شده است.
آیا کاهش حجم UPS به نفع آمازون است؟
در کوتاهمدت، پاسخ سادهای وجود ندارد. آمازون اکنون باید هزینه بیشتری برای ساخت و اداره شبکه خود پرداخت کند. رشد ۱۹ درصدی هزینه حملونقل در برابر رشد ۱۵ درصدی فروش فروشگاه اینترنتی نشان میدهد این انتقال فعلاً ارزان نیست.
اما در بلندمدت، معادله میتواند تغییر کند. اگر آمازون بتواند ظرفیت شبکه را افزایش دهد، حجم بیشتری را در مسیرهای مشخص متمرکز کند و تعداد بستههای تحویلی را در هر منطقه بالا ببرد، هزینه متوسط هر تحویل میتواند کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی، سرمایهگذاری امروز میتواند به مزیت هزینهای فردا تبدیل شود.
از سوی دیگر، کنترل شبکه به آمازون اجازه میدهد کیفیت خدمات و سرعت تحویل را بهتر مدیریت کند؛ مزیتی که مستقیماً با وفاداری مشتریان و رشد فروش ارتباط دارد.
جمعبندی
خروج تدریجی UPS از حمل روزانه حدود ۲ میلیون بسته آمازون در واقع پایان یک رابطه نیست؛ نشانه تغییر ساختار صنعت تحویل مرسولات آمریکاست.
UPS با حذف حجم کمسود، توانسته درآمد متوسط هر بسته را ۹.۳ درصد افزایش دهد و حاشیه سود بخش داخلی خود را به ۸ درصد برساند. در طرف مقابل، آمازون مجبور شده بخش بیشتری از بار لجستیکی خود را به شبکه خودش منتقل کند؛ شبکهای که در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۷ میلیارد بسته جابهجا کرد و اکنون از نظر حجم، بزرگتر از شبکه اداره پست آمریکا، UPS و فدکس است.
اما این استقلال هزینه دارد. آمازون در سهماهه دوم ۲۷.۹ میلیارد دلار برای حملونقل هزینه کرد و هزینه ششماهه آن به ۵۳.۶ میلیارد دلار رسید. اگرچه این ارقام در کوتاهمدت فشار بیشتری بر سودآوری وارد میکنند، اما در صورت افزایش بهرهوری شبکه، میتوانند پایه یک مزیت رقابتی بلندمدت باشند.
در نهایت، آمازون در حال انجام کاری است که بسیاری از شرکتهای بزرگ تجارت الکترونیکی از آن اجتناب کردهاند: ساختن بخش بزرگی از زیرساختی که برای رساندن محصول به مشتری به آن نیاز دارد.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
