پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، دونالد ترامپ را با تصمیمی سرنوشت‌ساز درباره ادامه جنگ ایران روبه‌رو کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا اکنون باید میان ازسرگیری حملات نظامی، مذاکره برای پایان جنگ یا ادامه محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی یکی را انتخاب کند؛ اما هر سه مسیر هزینه‌های سیاسی و راهبردی قابل‌توجهی دارند.

این گزارش بر اساس مطلب منتشرشده در وب‌سایت آکسیوس توسط تیم یوتوتایمز تهیه شده است.

شکست انتخاباتی، محاسبات ترامپ درباره ایران را پیچیده‌تر کرد

دونالد ترامپ پذیرفته است که جنگ ایران هزینه سیاسی سنگینی برای جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا داشته است. اکنون او باید تصمیم بگیرد که برای پایان دادن به درگیری‌ها از مواضع خود عقب‌نشینی کند و به توافق برسد یا با ازسرگیری حملات نظامی، فشار بر تهران را افزایش دهد.

اهمیت این تصمیم فقط به آینده جنگ محدود نمی‌شود. ازسرگیری عملیات نظامی می‌تواند قیمت بنزین را در آمریکا همچنان بالا نگه دارد و نارضایتی عمومی را تشدید کند. از سوی دیگر، اگر ترامپ به مذاکره روی بیاورد اما مقام‌های ایرانی حاضر به پذیرش امتیازهای موردنظر واشنگتن نباشند، دستیابی به توافق نیز دشوار خواهد شد.

یکی از مشاوران پیشین ترامپ به آکسیوس گفته است: «شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای یک مسئله است، اما ترامپ نمی‌خواهد دو بار بازنده به نظر برسد.» همین نگرانی باعث شده حتی نزدیک‌ترین مشاوران رئیس‌جمهور نیز از تصمیم بعدی او مطمئن نباشند.

سه گزینه ترامپ برای پایان دادن به جنگ ایران

ترامپ اکنون با سه مسیر اصلی روبه‌روست که هرکدام محدودیت‌ها و پیامدهای خاص خود را دارند.

نخستین گزینه، بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه ایران است. با این حال، ازسرگیری جنگ در شرایطی که افکار عمومی آمریکا از افزایش هزینه‌های انرژی و پیامدهای درگیری ناراضی است، می‌تواند از نظر سیاسی بسیار پرهزینه باشد.

علاوه بر این، مشخص نیست حملات نظامی بیشتر بتواند به نتیجه‌ای بهتر از عملیات قبلی منجر شود. در عین حال، ادامه درگیری‌ها احتمالاً قیمت بنزین را در سطح بالایی نگه می‌دارد؛ موضوعی که یکی از عوامل نارضایتی رأی‌دهندگان آمریکایی بوده است.

گزینه دوم، حرکت به سمت مذاکره برای پایان دادن به جنگ است. اما این مسیر نیز برای ترامپ بدون ریسک نیست.

اگر مقام‌های ایرانی از پذیرش امتیازهای موردنظر آمریکا خودداری کنند یا با ارزیابی اینکه شکست انتخاباتی ترامپ موقعیت سیاسی او را تضعیف کرده است، خواسته‌های بیشتری مطرح کنند، رئیس‌جمهور آمریکا برای رسیدن به توافق با مشکل روبه‌رو خواهد شد.

از نگاه کاخ سفید، توافقی که پس از شکست انتخاباتی و بدون دریافت امتیازهای موردنظر واشنگتن حاصل شود، ممکن است به‌عنوان عقب‌نشینی ترامپ تعبیر شود.

گزینه سوم که برخی دستیاران ترامپ آن را سیاست «خفه‌سازی» توصیف می‌کنند، حفظ وضعیت فعلی است: ادامه محاصره دریایی در کنار تحریم‌های اقتصادی گسترده، با هدف تشدید فشار بر حکومت ایران و وادار کردن تهران به پذیرش توافق.

در این سناریو، واشنگتن بدون بازگشت فوری به جنگ، فشار اقتصادی و دریایی را ادامه می‌دهد و هم‌زمان آمادگی ایران برای مذاکره را ارزیابی می‌کند.

با این حال، این راهبرد نیز سریع نتیجه نمی‌دهد و ممکن است چند ماه طول بکشد تا آثار آن مشخص شود. به همین دلیل، ادامه وضعیت فعلی لزوماً به معنای حل‌وفصل نزدیک بحران نیست.

جی‌دی ونس: دلیل شکست جمهوری‌خواهان، جنگ ایران بود

یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی پس از انتخابات، موضع‌گیری صریح جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ارتباط جنگ ایران و شکست جمهوری‌خواهان بود.

ونس صبح چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، مسئولیت اصلی شکست انتخاباتی حزب جمهوری‌خواه را متوجه جنگ دانست و تأکید کرد که هرگونه ارزیابی درباره مسیر آینده آمریکا باید از همین واقعیت آغاز شود.

او نوشت: «دلیل شکست ما جنگ بود.» ونس همچنین به سخنان خود ترامپ اشاره کرد که شب قبل از آن، تأثیر جنگ بر نتیجه انتخابات را پذیرفته بود.

معاون رئیس‌جمهور در ادامه این پرسش را مطرح کرد که آیا از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده واقعاً بهای قابل‌قبولی برای ادامه جنگ بوده است یا خیر. او همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را یکی از نقاط ضعف جدی جمهوری‌خواهان در انتخابات دانست.

ترامپ روز چهارشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران، ارزیابی ونس را «تا حد زیادی درست» توصیف کرد و پذیرفت که افزایش قیمت بنزین در نتیجه جنگ بر شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان تأثیر گذاشته است.

با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که اگر شرایط دوباره تکرار شود، باز هم دستور حمله خواهد داد. او گفت: «ما چاره‌ای نداشتیم. نمی‌توان اجازه داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.»

ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره زمان پایان جنگ نیز گفت هر زمان که خودش بخواهد می‌تواند به آن پایان دهد، اما تأکید کرد که این کار باید به‌درستی انجام شود و ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

اختلاف در حلقه نزدیک ترامپ بر سر ادامه جنگ

موضع‌گیری اخیر ونس در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که او طی ماه‌های گذشته یکی از چهره‌های اصلی جریان مخالف ادامه جنگ در حلقه نزدیک ترامپ بوده است.

ونس در جلسات داخلی و گفت‌وگوهای خصوصی، از دستیابی به توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ حمایت کرده بود. منابع آگاه همچنین به آکسیوس گفته‌اند که او در گفت‌وگوهای خصوصی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را به دلیل مواضعش درباره ایران به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و گفته بود که نتانیاهو در تمام موضوعات مربوط به ایران اشتباه می‌کند.

ونس پیش‌تر هشدار داده بود که جنگ در میان افکار عمومی آمریکا محبوبیت ندارد و می‌تواند به شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات منجر شود.

بنا بر گزارش آکسیوس، بسیاری از مقام‌های ارشد دولت ترامپ نیز با دیدگاه ونس موافق بودند. با این حال، ترامپ همچنان به ازسرگیری جنگ تمایل داشت و حتی در مقطعی، در حالی که نتانیاهو برای حمله مجدد فشار می‌آورد، احتمال انجام عملیات نظامی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای را بررسی کرده بود.

ترامپ در نهایت تصمیم گرفت تا پس از انتخابات صبر کند؛ اما برخلاف توصیه برخی از مشاوران ارشد خود، هفته گذشته از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل حمایت کرد.

آماده‌باش ارتش آمریکا در کنار تلاش قطر برای توافق

در حالی که بحث‌ها درباره گزینه‌های سیاسی ترامپ ادامه دارد، ارتش آمریکا در حال تکمیل مقدمات احتمالی برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران است.

مقام‌های آمریکایی به آکسیوس گفته‌اند که این آمادگی‌ها شامل اعزام تجهیزات و نیروهای نظامی بیشتر به منطقه نیز می‌شود. این تحولات نشان می‌دهد گزینه نظامی همچنان روی میز واشنگتن قرار دارد.

اما در سوی دیگر، میانجی‌های قطری در تلاش‌اند حمایت آمریکا و ایران را از پیش‌نویس توافقی جلب کنند که بتواند مانع بازگشت دو طرف به درگیری نظامی شود و حتی زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم در روزهای آینده را فراهم کند.

منابع منطقه‌ای گفته‌اند میانجی‌های قطری پیش از انتخابات از مقام‌های کاخ سفید پرسیده بودند که اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد، چه تصمیمی درباره جنگ خواهد گرفت. با این حال، مشاوران رئیس‌جمهور نتوانسته بودند درباره اقدام بعدی او اطمینان بدهند.

یک مقام آمریکایی نیز در این باره گفته است: «به همه گفتیم که ابتدا می‌خواهیم ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چگونه خواهد بود.»

واکنش تهران؛ شکست ترامپ نشانه پیروزی ایران؟

در ایران، مقام‌های رسمی نتیجه انتخابات آمریکا را نشانه‌ای از شکست سیاسی ترامپ و موفقیت تهران در جنگ ارزیابی کرده‌اند.

محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ملت ایران ترامپ را هم در میدان نبرد و تنگه هرمز و هم در عرصه سیاسی واشنگتن با شکست راهبردی روبه‌رو کرده است.

او همچنین تأکید کرد که مردم آمریکا هزینه جنگ را پرداخت کرده‌اند و هر کشوری که با ایران درگیر شود، هزینه آن را نه‌فقط در میدان نبرد، بلکه در داخل مرزهای خود نیز خواهد پرداخت.

با این حال، چنین موضع‌گیری‌هایی ممکن است نتیجه معکوسی برای تهران داشته باشد. دیپلمات‌های دخیل در تلاش‌های میانجی‌گری، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه به آکسیوس گفته‌اند که ابراز پیروزی از سوی مقام‌های ایرانی می‌تواند احتمال بازگشت ترامپ به گزینه نظامی را افزایش دهد.

علی واعظ، معاون برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بین‌المللی بحران، به آکسیوس گفته است که تهران ممکن است ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی آمریکا اشتباه بگیرد و در مذاکرات زیاده‌خواهی کند؛ در حالی که تصمیم هوشمندانه‌تر برای ایران، دستیابی به توافقی است که واشنگتن همچنان به دنبال آن است.

چرا برخی مشاوران ترامپ خواهان ادامه محاصره هستند؟

در میان گزینه‌های پیش روی ترامپ، ادامه وضعیت «نه جنگ، نه توافق» نیز حامیانی در دولت آمریکا دارد.

جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و شماری دیگر از مشاوران ترامپ معتقدند واشنگتن باید فرصت بیشتری به محاصره دریایی و فشارهای اقتصادی بدهد.

هدف این گروه، تشدید تدریجی فشار بر ایران از طریق محدود کردن مسیرهای اقتصادی و ادامه تحریم‌هاست تا تهران در نهایت برای توافق با شرایط موردنظر آمریکا آمادگی بیشتری پیدا کند.

این رویکرد می‌تواند فعلاً مانع از تصمیم فوری برای ازسرگیری جنگ شود؛ اما همان‌طور که گزارش آکسیوس تأکید می‌کند، ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا نتیجه آن مشخص شود.

جمع‌بندی؛ ترامپ میان عقب‌نشینی سیاسی و تشدید جنگ گرفتار شده است

شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، تصمیم‌گیری درباره جنگ ایران را برای ترامپ دشوارتر کرده است. بازگشت به حملات نظامی می‌تواند نارضایتی داخلی و هزینه‌های انرژی را افزایش دهد؛ مذاکره بدون دریافت امتیازهای موردنظر واشنگتن ممکن است به‌عنوان عقب‌نشینی سیاسی تعبیر شود و ادامه محاصره نیز راهکاری زمان‌بر و بدون تضمین نتیجه سریع است.

در این میان، آمادگی نظامی آمریکا و تلاش‌های قطر برای دستیابی به توافق به‌طور هم‌زمان ادامه دارد. ترامپ اکنون باید میان نمایش قدرت نظامی، پذیرش مسیر دیپلماسی و ادامه فشار اقتصادی انتخاب کند؛ تصمیمی که نه‌تنها آینده جنگ ایران، بلکه موقعیت سیاسی او در داخل آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.