یکی از باسابقهترین و معتبرترین الگوهای بازار ارزهای خارجی (فارکس) در حال فروپاشی است. برای سالهای متمادی، جفتارز دلار/ین (USDJPY) رابطهای کاملاً مستقیم و همبسته با «اختلاف بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله آمریکا و ژاپن» داشت.
روابط این بازار بسیار ساده بود: معاملهگران با نرخ بهره بسیار پایینِ ژاپن ین وام میگرفتند (کاهش ارزش ین) و آن را در داراییهای دلاری با بازدهی بالا سرمایهگذاری میکردند؛ فرآیندی که به آن کریترید (معاملات حملی) میگویند. اما گزارشها و دادههای اخیر نشان میدهند که این رابطه بنیادی از هم پاشیده است.
در ادامه با یوتوتایمز همراه باشید تا علل اصلی شکسته شدن این الگوی تاریخی و موتور محرک جدید ین ژاپن را بررسی کنیم.
- شکست همبستگی پس از «روز آزادی»: از آوریل ۲۰۲۵ و پس از شوک ناشی از روز آزادی (Liberation Day)، عدم قطعیت در جنگ تجاری و جهش نوسانات بازار، معاملهگران را مجبور به بستن بخشی از پوزیشنهای کریترید کرد.
- کاهش اختلاف بازدهی اوراق ۱۰ ساله: فاصله بازدهی اوراق قرضه آمریکا و ژاپن به حدود ۲.۰ واحد درصد رسیده که از آوریل ۲۰۲۵ حدود ۱.۰ واحد درصد کاهش یافته و نزدیک به کمترین میزان خود از سال ۲۰۲۱ است.
- رفتار عجیب و معکوس USDJPY: برخلاف افت اختلاف نرخ بهره (که قاعدتاً باید باعث تضعیف دلار در برابر ین میشد)، نرخ USDJPY به رشد خود ادامه داد و از فرمول سنتی نرخ بهره فاصله گرفت.
- اهرم جدید بازار؛ بحران بدهی ژاپن: سرمایهگذاران دیگر تنها به نرخ بهره نگاه نمیکنند؛ بلکه حجم سنگین بدهیهای دولتی ژاپن و جهش هزینههای خدمت به این بدهیها به محرک اصلی تضعیف ین تبدیل شده است.
چرا الگوی سنتی کریترید از کار افتاده است؟
در فرمول کلاسیک، اگر بازدهی اوراق قرضه آمریکا نسبت به ژاپن کاهش یابد، تقاضا برای دلار کم شده و ین باید تقویت (USDJPY نزولی) شود. اما اینبار با وجود اینکه شکاف بازدهی اوراق به کمترین سطح طی ۵ سال اخیر رسیده، دلار در برابر ین تقویت شده است.
علت اصلی این انحراف، تغییر وزن فاکتورهای بنیادی در ذهن معاملهگران کلان است. بازار به این نتیجه رسیده که مسئله ین دیگر یک بازی سادهی «اختلاف نرخ بهره» نیست، بلکه ساختار مالی ژاپن با یک چالش کلان روبهروست.
✔️ بیشتر بخوانید: چرا ING هنوز از دلار حمایت میکند؟ همه نگاهها به گزارش اشتغال آمریکا
بحران بدهی ژاپن؛ ابرسیاهی که بر سر ین سنگینی میکند
ژاپن یکی از سنگینترین نسبتهای بدهی به تولید ناخالص داخلی (GDP) را در میان کشورهای توسعهیافته دارد. با فشار بانک مرکزی ژاپن (BoJ) برای خروج از سیاستهای نرخ بهره منفی و افزایش جزئی نرخها، هزینه پرداخت سود این بدهیهای عظیم به طور جهشی بالا رفته است.
سرمایهگذاران و نهادهای بزرگ بینالمللی اکنون با دو ریسک کلان مواجهند:
- ۱. هزینههای کمرشکن بدهی: افزایش نرخ بهره در ژاپن فشار بیسابقهای بر بودجه دولت وارد میکند.
- ۲. کاهش جذابیت ارسال پول و سرمایهگذاری: نگرانی از پایداری بدهیهای ژاپن باعث شده خروج سرمایه یا عدم تمایل به نگهداری ین، حتی در صورت کاهش نرخ بهره در آمریکا، ادامه داشته باشد.
پیامد این تغییر برای معاملهگران بازار چیست؟
- عدم اتکای صرف به اختلاف نرخ بهره: معاملهگران تکنیکال و فاندامنتال دیگر نمیتوانند صعود یا نزول USDJPY را صرفاً با نمودار اوراق ۱۰ ساله آمریکا (US10Y) پیشبینی کنند.
- افزایش حساسیت به اخبار مالیه عمومی ژاپن: تصمیمات بودجهای توکیو، سیاستهای مالیاتی و انتشار آمار بدهیهای دولتی ژاپن وزن بسیار سنگینتری در تعیین مسیر ین پیدا کردهاند.
- تغییر رفتار نوسانی: با بیاثر شدن تدریجی کریترید سنتی، جفتارز USDJPY ممکن است رفتارهای نوسانی ناگهانیتری (عدم تبعیت از روندهای آرام قبلی) نشان دهد.
