آزمون دشوار برای بانک مرکزی ژاپن؛ معمای کاهش تورم در توکیو

پادکست این مقاله را می‌توانید در زیر گوش کنید

گزارش‌های تازه از پایتخت ژاپن نشان می‌دهد که نرخ تورم برای نخستین بار در ۱۶ ماه گذشته به زیر سطح هدف‌گذاری‌شده سقوط کرده است؛ تحولی که می‌تواند مسیر سیاست‌های پولی بانک مرکزی این کشور را به چالش بکشد. با این حال، پایداری قیمت‌ها در بخش‌های زیرساختی، مانع از تغییر ناگهانی رویکرد انقباضی (افزایش نرخ بهره) شده و بازارها را در وضعیت تحلیل داده‌های متناقض قرار داده است.

این گزارش بر پایه مقاله منتشرشده توسط investinglive و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسی‌زبان تنظیم شده است.

۱. تحلیل افت تورم؛ عامل دولتی یا رکود تقاضا؟

کاهش تورم هسته به زیر سطح کلیدی ۲ درصد، عمدتاً ناشی از سیاست‌های حمایتی دولت در بخش انرژی و حذف مالیات‌های اضافی بر سوخت توصیف شده است. طبق تحلیل‌های ارائه شده، این یک «کاهش موقتی» است و بازار در حال حاضر در وضعیت «انتظار برای حرکت بعدی» به سر می‌برد. به نظر می‌رسد بانک مرکزی ژاپن این افت را نتیجه اثرات آماری سال گذشته می‌داند و انتظار دارد با رشد دستمزدها، تورم دوباره شتاب بگیرد.

۲. چالش سیاست‌گذاران در میان داده‌های ناهمگون

نتایج فعلی، آزمون دشواری برای مقامات پولی ژاپن ایجاد کرده است. از یک سو، کاهش تورم به نفع منتقدان افزایش نرخ بهره، از جمله برخی جناح‌های دولتی، تمام شده است. از سوی دیگر، نرخ بهره ۰.۷۵ درصدی که بالاترین سطح در سه دهه اخیر محسوب می‌شود، نشان‌دهنده ورود بانک مرکزی به «فاز آزمون اعتماد» است. این نهاد بر این باور است که اگر پیش‌بینی‌های اقتصادی محقق شوند، روند افزایش تدریجی نرخ‌ها متوقف نخواهد شد.

۳. شکنندگی در بخش مولد اقتصاد

اگرچه تولیدات صنعتی ژاپن تحت تاثیر بخش خودرو رشد مثبتی را ثبت کرده، اما تولیدکنندگان نسبت به ماه‌های آینده خوش‌بین نیستند و انتظار افت دوباره خروجی را دارند. این وضعیت نشان می‌دهد که بخش صنعت در مرحله «تثبیت شکننده» قرار دارد و هرگونه ضعف بیش از حد در این حوزه، می‌تواند ترمز سیاست‌های پولی بانک مرکزی را بکشد.

جمع‌بندی: ژاپن در دوراهی «ارزانی» یا «تغییر»

به زبان ساده، افت تورم توکیو بیشتر شبیه یک «توقف کوتاه» است تا پایان مسیر. درست است که قیمت‌ها در ظاهر آرام شده‌اند، اما چون هزینه‌های اصلی زندگی هنوز بالاست، بانک مرکزی ژاپن فعلاً قصد ندارد از تصمیمش برای گران کردنِ پول (بالا بردن نرخ بهره) کوتاه بیاید.

در حال حاضر بازار در «مرحله تثبیت محتاطانه» قرار دارد. یعنی همه منتظرند ببینند آیا کارخانه‌ها دوباره رونق می‌گیرند یا تورمِ پایین، برنامه‌های بانک مرکزی را به‌هم می‌ریزد. فعلاً حواستان به نوسانات «ین» باشد چون این بازی هنوز تمام نشده است.