- گزارش جدید شورای جهانی طلا نشان میدهد طلا طی ۲۰ سال گذشته از نظر بازدهی، متنوعسازی، محافظت در برابر تورم و نقدشوندگی عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از کالاها مانند نقره، نفت و فلزات صنعتی داشته است.
- طلا طی ۲۰ سال گذشته بازدهی سالانه ۹.۹ درصدی در بازار نقدی ثبت کرده است.
- در دورههای بحران، برخلاف بسیاری از کالاها، توانسته همزمان با افت بازار سهام، بازدهی مثبت ایجاد کند.
- بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین روزانه ۳۷۳ میلیارد دلار معامله داشته که نشاندهنده نقدشوندگی بسیار بالای این فلز است.
طلا طی یک دوره ۲۰ ساله، بازدهی بهتری نسبت به تمامی شاخصهای اصلی کالاها داشته است؛ در زمان ریزشهای شدید بازار، پوشش ریسک قابلاعتمادتری ارائه کرده، در رژیمهای مختلف تورمی عملکرد بهتری از کالاها داشته و از نقدشوندگی عمیقتری نسبت به بیشتر آنها برخوردار است. با این حال، بر اساس گزارش اخیر شورای جهانی طلا (WGC)، سهم طلا در بیشتر سبدهای سرمایهگذاری کمتر از یک درصد است.
گزارش شورای جهانی طلا با عنوان «طلا: مؤثرترین سرمایهگذاری کالایی؛ نسخه ۲۰۲۶» استدلال میکند که سرمایهگذاران نباید طلا را صرفاً یک کالای دیگر در نظر بگیرند، بلکه باید آن را بهعنوان یک دارایی راهبردی و مستقل در سبد سرمایهگذاری خود لحاظ کنند.
این گزارش توسط وبسایت upstox منتشر شده و توسط تیم یوتوتایمز بازنویسی و ترجمه شده است.
شورای جهانی طلا معتقد است سرمایهگذارانی که از طریق شاخصهای گسترده کالایی در بازار کالاها سرمایهگذاری میکنند، در معرض دارایی کمتر از حد مطلوب قرار دارند که ویژگیهای منحصربهفرد آن، طلا را از مجموعه گسترده کالاها متمایز میکند.
✔️ بیشتر بخوانید: اصلاح طلا و نقره؛ فرصت خرید یا آغاز یک روند نزولی؟
این شورا در گزارش خود میگوید: «برخی شاخصهای فرعی و کالاهای اصلی طی ۲۰ سال گذشته کاهش یافتهاند»، در حالی که طلا در افقهای سه، پنج، ۱۰ و ۲۰ ساله منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، بازدهی سالانه مثبت ثبت کرده است.
این گزارش چهار عامل کلیدی را بهعنوان وجوه تمایز طلا معرفی میکند: بازدهی، متنوعسازی، محافظت در برابر تورم و نقدشوندگی. برای هر یک از این عوامل نیز دادههای مقایسهای در برابر نقره، نفت، فلزات صنعتی، محصولات کشاورزی و دام ارائه شده است. علاوه بر این، تحلیل سبد سرمایهگذاری گزارش، بُعد پنجمی را نیز برجسته میکند.
در مجموع، پنج دلیل اصلی وجود دارد که نشان میدهد طلا میتواند نسبت به کالاهایی مانند نقره، نفت، آلومینیوم، مس و روی، ارزش بیشتری برای سبد سرمایهگذاری ایجاد کند.
بازدهی بهتر در بلندمدت؛ تفاوت اندک میان بازده نقدی و آتی
بر اساس این گزارش، طلا نهتنها شاخصهای گسترده کالایی، بلکه بیشتر شاخصهای فرعی شامل انرژی، فلزات صنعتی، کشاورزی، دام و نقره را نیز در دورههای سه، پنج، ۱۰ و ۲۰ ساله پشت سر گذاشته است.
بازدهی طلا همچنین تحت تأثیر سازوکار بازار قراردادهای آتی قرار نگرفته است. بین ژوئن ۲۰۰۶ تا ژوئن ۲۰۲۶، بازدهی طلا در بازار نقدی ۹.۹ درصد و بازدهی آن از طریق قراردادهای آتی ۸.۹ درصد بوده است؛ یعنی اختلافی تنها یک واحد درصدی.
در مقابل، نفت در همین دوره در بازار نقدی بازدهی منفی ۰.۲ درصدی و در بازار آتی بازدهی منفی ۷.۲ درصدی داشته است که علت آن هزینههای مربوط به تمدید قراردادهای آتی و هزینه فرصت وثایق بوده است.
به گفته شورای جهانی طلا: «ساختار بازار طلا متفاوت است. ذخایر عظیم طلای موجود در سطح زمین، هزینه پایین نگهداری و مزیت محدود در اختیار داشتن فوری طلای فیزیکی، باعث شده است بازدهی ناشی از نگهداری فیزیکی آن عموماً محدود باشد و بخش کوتاهمدت منحنی قراردادهای آتی نیز در طول تاریخ نسبتاً مسطح باقی بماند. در نتیجه، بازدهی قراردادهای آتی طلا به بازدهی بازار نقدی آن بسیار نزدیک بوده است.»
تقاضا برای طلا از منابع مختلفی شامل سرمایهگذاری، ذخایر بانکهای مرکزی، جواهرات و فناوری تأمین میشود و همین تنوع، نوسانات طلا را در مقایسه با سایر کالاها کاهش داده است.
گزارش WGC طلا را در بخش کمریسکتر طیف کالاها قرار میدهد. طی ۲۰ سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۶، میانگین نوسان روزانه طلا کمتر از نقره، نفت خام، فلزات صنعتی و کالاهای کشاورزی بوده است.
دارایی متنوعساز که دقیقاً در زمان نیاز بهترین عملکرد را دارد
بر اساس این گزارش، طلا با بسیاری از داراییهای دیگر، از جمله سایر کالاها، همبستگی بسیار کم یا حتی نزدیک به صفر دارد؛ ویژگی که «صرفاً از طریق سرمایهگذاری در شاخصهای گسترده کالایی قابل تکرار نیست».
ماهیت این همبستگی نیز پویا است. مانند سایر کالاها، زمانی که بازارها صعودی هستند، طلا نیز میتواند همجهت با سهام حرکت کند. اما در دورههای کاهش ریسکپذیری بازار، همبستگی طلا با سهام منفی میشود؛ ویژگی که کالاهای گسترده معمولاً از آن برخوردار نیستند.
✔️ بیشتر بخوانید: هشدار مهم به بازار طلا؛ مداخلات آمریکا نشانه ضعف است
این گزارش به دو آزمون مهم در دورههای بحران اشاره میکند.
در جریان موج فروش سهام جهانی در سهماهه چهارم سال ۲۰۱۸، شاخص MSCI آمریکا ۱۴ درصد و کالاها ۹ درصد سقوط کردند، در حالی که قیمت طلا ۸ درصد افزایش یافت.
همچنین در جریان سقوط بازارها در سهماهه نخست سال ۲۰۲۰ و همزمان با بحران کرونا، شاخص MSCI آمریکا ۲۰ درصد و شاخص کالاها ۲۳ درصد کاهش یافتند، اما طلا ۶ درصد بازدهی مثبت ثبت کرد.
شورای جهانی طلا میگوید: «طلا نهتنها از داراییهای سبد سرمایهگذاری محافظت کرد، بلکه بازدهی مثبت نیز ایجاد کرد؛ در حالی که کالاهای گستردهتر بیشتر رفتاری مشابه داراییهای ریسکپذیر از خود نشان دادند.»
این گزارش همچنین تأکید میکند که طلا در مقایسه با نقره، ابزار متنوعساز مؤثرتری است؛ چرا که نقره وابستگی بیشتری به تقاضای صنعتی دارد.
محافظت در برابر تورم
اگرچه کالاها بهطور گسترده بهعنوان ابزاری برای محافظت از سرمایه در دورههای تورم بالا مورد استفاده قرار میگیرند، این گزارش نشان میدهد که طلا در محیطهای تورمی بالا عملکرد بهتری نسبت به کالاها داشته و در عین حال، در دورههای تورم پایین نیز دچار افت شدید نشده است.
در دورههای تورم پایین، یعنی زمانی که نرخ تورم کمتر از ۲ درصد بوده، «کالاها بازدهی اسمی منفی ثبت کردند، در حالی که طلا بازدهی مثبت داشت؛ موضوعی که منعکسکننده افزایش تقاضا برای طلا در شرایط مطلوب اقتصادی است.»
در دورههای تورم متوسط و بالا نیز طلا بار دیگر عملکرد بهتری نسبت به مجموعه گسترده کالاها داشته است.
نقدشوندگی بالاتر از تقریباً تمامی کالاها
بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین روزانه ۳۷۳ میلیارد دلار معامله داشته است؛ مقیاسی که به گفته این گزارش، «بهراحتی میتواند حجم معاملات سرمایهگذاران نهادی بزرگ و بلندمدت را جذب کند».
✔️ بیشتر بخوانید: خروج طلا از آمریکا؛ چرا کشورهای بیشتری ذخایر خود را جابهجا میکنند؟
حدود ۴۸ درصد از معاملات طلا در بازار خارج از بورس (OTC) و مرتبط با تحویل فیزیکی انجام میشود و قراردادهای آتی حدود ۵۰ درصد معاملات را به خود اختصاص میدهند.
در بورس COMEX نیز میانگین حجم معاملات روزانه طلا طی ۱۰ سال گذشته حدود ۵۳ میلیارد دلار بوده که در میان تمامی قراردادهای آتی کالاها، پس از نفت در رتبه دوم قرار میگیرد.
حجم معاملات روزانه بازار OTC طلا نیز حدود ۱۸۰ میلیارد دلار برآورد میشود و صندوقهای قابل معامله در بورس با پشتوانه طلا (ETF) نیز روزانه حدود ۷.۲ میلیارد دلار به این حجم اضافه میکنند.
این نقدشوندگی چندلایه در بازار طلا ویژگی کمنظیر است. در مورد بسیاری از کالاهای دیگر، معاملات عمدتاً در بازار قراردادهای آتی انجام میشود و تحویل فیزیکی نقش بسیار محدودی دارد.
سهم بیشتر در متنوعسازی به سبد سرمایهگذاری
تحلیل سبد سرمایهگذاری در این گزارش نشان میدهد که اختصاص ۵ درصد از یک سبد فرضی به طلا، ۲۸ درصد از کل مزایای متنوعسازی سبد را ایجاد میکند و از این نظر، طلا در رتبه نخست میان تمامی طبقات دارایی قرار میگیرد.
در مقابل، اختصاص ۵ درصد از سبد به کالاها تنها ۱۵ درصد از مزایای متنوعسازی را ایجاد میکند.
تحلیل WGC همچنین نشان میدهد که افزودن ۲.۵ تا ۱۰ درصد کالا به یک سبد سرمایهگذاری، طی ۲۰ سال گذشته «به بهبود بازدهی تعدیلشده بر اساس ریسک منجر نشده است».
در مقابل، طلا «بازدهی مطلق سبد را افزایش داده و نوسانات آن را کاهش داده است»؛ چه در مقایسه با سبدی بدون طلا و چه در مقایسه با سبدی که تنها در معرض شاخصهای گسترده کالایی قرار داشته است.
در یک افق ۲۰ ساله، یک سبد فرضی بدون طلا بهطور متوسط سالانه ۷.۸ درصد بازدهی داشته، نوسان آن ۱۱.۸ درصد و حداکثر افت آن ۴۱ درصد بوده است.
با افزودن ۵ درصد طلا به این سبد، بازدهی سالانه به ۷.۹ درصد افزایش یافته، در حالی که نوسان به ۱۱.۳ درصد و حداکثر افت سرمایه به ۳۸.۶ درصد کاهش یافته است.
شورای جهانی طلا در جمعبندی گزارش خود میگوید: «طلا ممکن است یک کالا باشد، اما یک کالای معمولی نیست.»
این شورا اضافه میکند: «ویژگیهای منحصربهفرد عرضه و تقاضای طلا، وابستگی محدود آن به هزینههای تمدید قراردادهای آتی، مزایای آن برای تنوعبخشی و تابآوری در محیطهای مختلف بازار، طلا را از مجموعه گسترده کالاها متمایز میکند.»
✔️ بیشتر بخوانید: طلا ارزان است؟ تحلیلگر معروف: این میتواند «فرصت خرید قرن» باشد
